Οδοιπορικό στην Ι. Μητρ. Σισανίου & Σιατίστης (Γ΄) Ι. Ν. Αγ.Γεωργίου Εράτυρας|Μονή Αγ. Λογγίνου

 

GREEKTV4E

π. Γ. Bαλτογιάννης: O λόγος και η σιωπή

 

Αρχιμ. Γρηγόριος, Ηγούμενος Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος: O λόγος και η σιωπή Φωτεινά μονοπάτια: 

Τα Μοναστήρια της Λακωνίας Δ' ΚΥΚΛΟΣ. ΕΡΤ

 Eπεισόδιο 4 Τα "Φωτεινά Μονοπάτια" με την Ελένη Μπιλιάλη,

 ταξιδεύουν στο Νομό Λακωνίας, στην Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος.

κανάλι του αντιφώνου

Ιερά Μονή της Αγίας Μαρίνας στην Ανδρο (ΦΩΤΟ)

               ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΟ

Η Ιερά Μονή της Αγίας Μαρίνας με το αγίασμα και τη θαυματουργική εικόνα της αγίας βρίσκεται στην περιοχή των Αποικίων, βόρεια της Χώρας του όμορφου νησιού της Άνδρου.

Το μοναστήρι είναι σήμερα από τα σπουδαιότερα προσκυνήματα σε όλο τον ελλαδικό χώρο.

 Η μονή, αφιερωμένη στην Μεγαλομάρτυρα του 3ου αιώνα μ.Χ. και ιδιαίτερα αγαπητή σε όλους τους Έλληνες Αγία Μαρίνα, χρονολογείται από το 1325, όταν στην περιοχή Λίτρες παρουσιάζεται θαυματουργικά η Αγία Μαρίνα σε γέροντα ασκητή και του υποδεικνύει να βρει την «κεκρυμμένη εικόνα» της σε μια σχισμή ενός βράχου, όπως και έγινε. Ο Αυτοκράτορας Εμμανουήλ Β΄ ο Κομνηνός βοηθά οικονομικά και έτσι ιδρύεται η Ιερά Μονή Αγίας Μαρίνας Άνδρου.

Κατά τον 16ο αιώνα, το μοναστήρι καίγεται τρεις φορές κατά τις επιδρομές πειρατών, με αποτέλεσμα να χάσει την παλαιά αίγλη και να φτάσει το 1743 σε τέλεια παρακμή με πέντε μόνο υπέργηρους μοναχούς. Τότε επεμβαίνει η Αγία Μαρίνα και με νέο θαύμα φέρνει στη μονή της τον Ιερομόναχο Σωφρόνιο, ο οποίος κάτω από συνεχή θαύματα και οράματα παραμένει και πουλώντας την περιουσία του στην Πελοπόννησο, ανακαινίζει το μοναστήρι και το μετατρέπει σε γυναικεία μονή το 1746. Τότε πολλές αρχοντοπούλες της Άνδρου ενδύονται το Αγγελικό Σχήμα, με αποτέλεσμα ο αριθμός των μοναζουσών να φτάνει τις εκατό. Η αίγλη της Ιεράς Μονής Αγίας Μαρίνας στην Άνδρο, αλλά και τα περίφημα εργόχειρα των εργαστηρίων αργυροποιείας, χαρακτικής και μεταξιού της, απλώνουν τότε τη φήμη της παντού.

Με διάταγμα του Βαυαρών Αντιβασιλέων το 1833, η Ιερά Μονή της Αγίας Μαρίνας Άνδρου αναγκάζεται να κλείσει. Τη θαυματουργή εικόνα της αγίας την αγοράζει στην αναγκαστική δημοπρασία η ιστορική οικογένεια Εμπειρίκου για να την διασώσει. Η οικογένεια αυτή τοποθετεί την εικόνα στον Ιερό Ναό της Παναγίας στη Χώρα της Άνδρου, όπου παρέμεινε για 146 χρόνια. Το μοναστήρι μετατρέπεται σε στάβλο και τα κτίρια ισοπεδώνονται.

Η αναστήλωση – ανασύσταση της Ιεράς Μονής της Αγίας Μαρίνας

Μετά από ενάμισι περίπου αιώνα, μια μέρα του 1975, ο τότε Μητροπολίτης Σύρου, Τήνου, Άνδρου Δωρόθεος, περνώντας από τα ερείπια του μοναστηριού, ζητά με πόνο ψυχής από τον διάκονο του Κυπριανό, πρώην Αγιορείτη μοναχό, να αναστηλώσει τη μονή. Εκείνος αρνείται έχοντας άλλα σχέδια, αλλά δέχεται ταπεινά την θαυματουργική επίσκεψη της Αγίας Μαρίνας, που του εμφανίζεται την ίδια εκείνη νύχτα σε όραμα, και του λέει: «Είμαι η Μαρίνα και οι δύο άλλες αδελφές μου, είναι η Παρασκευή και η Αικατερίνα που συγκατοικούν με εμένα στο μοναστήρι. Το διάταγμα του Όθωνα μας πέταξε έξω και μένουμε λίγο πιο πάνω από το μοναστήρι. Θα ανοίξει όμως το μοναστήρι και θα έλθουμε πάλι εδώ να κατοικήσουμε! Εμένα θα με βλέπεις κάθε μέρα! Μαζί θα αγωνισθούμε να αναστηλώσουμε το μοναστήρι. Να δεχθείς λοιπόν, την εντολή του Δεσπότη σου. Τ΄ άκουσες Κυπριανέ;». Όπως ήταν επόμενο, ο νυν Καθηγούμενος Αρχιμανδρίτης Κυπριανός Χειμώνας, υπάκουσε αμέσως την αγία και από την επόμενη μέρα με το φτυάρι και το καρότσι, αγωνίστηκε για χρόνια για να ξεμπαζώσει και να αναστηλώσει την Ιερά Μονή Αγίας Μαρίνας Άνδρου, όπου από το 1976 αποθησαυρίζεται και η θαυματουργή εικόνα της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Μαρίνας. Η ιερά εικόνα της αγίας επέστρεψε στη μονή από τον ναό της Χώρας, ύστερα από επίμονη προσπάθεια του π. Κυπριανού. Παράλληλα, ο π. Κυπριανός εντόπισε και το αγίασμα που του υπέδειξε η αγία στο όραμα που είδε στον ύπνο του.

Ο Καθηγούμενος της μονής Γέροντας Κυπριανός, ο οποίος φημίζεται για τη φιλοξενία του, συνεχίζει έως σήμερα τις άοκνες προσπάθειες για την ανακαίνιση της μονής.

Η Αγία Μαρίνα της Άνδρου έχει κάνει πολλά θαύματα τις τελευταίες δεκαετίες, με γνωστότερο το θαύμα της θεραπείας του μικρού Ανδρέα Βασιλείου από την Κύπρο. Στο ίδιο μοναστήρι υπάρχει και άλλη θαυματουργή εικόνα, της Παναγίας, στην οποία ανθούν θαυματουργικά ξερά κλαδιά από κρίνα, κατά την περίοδο του Δεκαπενταύγουστου.

Η μονή πανηγυρίζει στις 17 Ιουλίου, στην μνήμη της Αγίας Μαρίνας, παρουσία χιλιάδων προσκυνητών.

Διεύθυνση: Άνδρος, Τ.Κ. 84500

Τηλέφωνο μονής: (+30) 22820 24074

Ένας άγνωστος σπηλαιώτης

Στὶς σημειώσεις τοῦ π. Ντενάσια εὑρίσκονται τὰ ἑξὴς στοιχεῖα ἀπὸ τὴν διήγηση τοῦ π. Νήφωνος, κτίτορος τῆς Ῥουμανικῆς Σκήτης:

Αὐτὸς ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ ἔμενε σὲ σπηλιά, ποὺ ἦταν γειτονικὴ μὲ αὐτὴ τοῦ Ὁσίου Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου. Πόσο ἔζησε ἐκεῖ καὶ πῶς ὀνομάζεται δὲν εἶναι γνωστό. Ἡ ζωή του κυλοῦσε σὲ παντελῆ πτωχεία. Δὲν κατεῖχε ἀπολύτως τίποτε. Περπατοῦσε χωρὶς ὑποδήματα καὶ χωρὶς σκοῦφο, ἦταν δὲ σκεπασμένος μὲ φθαρμένα ἄχρηστα ῥοῦχα.

Κάποτε δύο μοναχοῖ τῆς Μολδαβικῆς Σκήτης διήρχοντο ἀπὸ αὐτὸ τὸ εὐλογημένο μέρος. Ἔχασαν τὸν δρόμο τους καὶ βρέθηκαν στὸ σπήλαιο τοῦ ἐρημίτου, ὅπως μᾶς ἱστορεῖ ὁ π. Νήφων. Ὁ ἀσκητὴς κρατοῦσε στὰ χέρια του ἕνα μικρὸ Ψαλτήρι, τὸ ὁποῖο διάβαζε διαρκῶς χωρὶς διακοπή, ἐνῶ ταυτοχρόνως εἶχε κατακτήσει καὶ τὴν καρδιακὴ εὐχή. Κατὰ τὴν συζήτηση μὲ τοὺς μοναχούς, ἐξομολογούμενος ὁ ὅσιος ἐρημίτης, ἐξέφρασε τὸν φόβο του μήπως κριθῆ ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ τὸ πάθος τῆς ἰδιοκτησίας, ἐφ’ ὅσον κατέχοντας τὸ Ψαλτήρι δὲν εἶχε ἀπελευθερωθῆ ἀπὸ ὁ,τιδήποτε γήϊνο. Ἔτσι, παρέδωσε τὸ μοναδικὸ κτῆμα στοὺς συνομιλητάς τους, παρακαλῶντας θερμὰ νὰ τὸ πάρουν μαζί τους.

Προβλέποντας τὸν θάνατό του, πῆγε στὸν σπηλαιώτη π. Νήφωνα, ὁ ὁποῖος τότε ζοῦσε κοντὰ στὸ σπήλαιο τοῦ Ὁσίου Ἀθανασίου στὴν Βίγλα, καὶ τὸν παρεκάλεσε νὰ τελέσει τὴν Θεία Λειτουργία καὶ νὰ τὸν κοινωνήσει, λέγοντας: «Πλησιάζει τὸ τέλος μου!»

Ὁ π. Νήφων συμφώνησε καὶ ξεκίνησαν μαζὶ γιὰ τὴν Θεία Λειτουργία, ποὺ θὰ γινόταν στὸν ναὸ τῆς Σκήτης τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ κοινωνικοῦ, ὁ ὅσιος ἐρημίτης ἀσπάσθηκε μὲ σεβασμὸ τὶς ἱερὲς εἰκόνες, χύνοντας συνεχῶς δάκρυα δοξολογίας πρὸς τὸν εὔσπλαγχνο Θεό. Κοινώνησε, καὶ μετὰ τὴν ἀπόλυση ὁ π. Νήφων τοῦ πρότεινε νὰ καθήσει μαζί του στὴν τράπεζα, ἀλλὰ αὐτὸς ἀρνήθηκε. Εὐχαρίστησε γιὰ τὴν ἐξυπηρέτηση καὶ ἀνεχώρησε, παρακαλῶντας νὰ τὸν μνημονεύει στὶς ἅγιες εὐχές του.

Δὲν πρόλαβε νὰ φθάσει στὴν σπηλιά του. Ἐκοιμήθη καθ’ ὁδόν, κατὰ τὸ ἔτος 1855, καὶ ἦταν ἡλικίας σαράντα ἕως σαράντα πέντε περίπου ἐτῶν.

ΠΗΓΗ:ΤΡΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

ΜΙΚΡΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, το Περιβόλι της Παναγίας ΜΟΝΗ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ ( Α΄)

          Η φύσις και ο ιδρυτής της κατάστησαν την μονήν Μεγίστης Λαύρας ταυτοχρόνως και επιθυμητήν και απρόσιτον. Δεν είναι τόσον εύκολον να την προσεγγίσει κανείς. Από τας Καρυάς μόλις επαρκούν 7  οδοιπορικαί ώραι. Από την πλησιεστέραν μονήν, την Καρακάλλου, απαιτούνται 4 ώραι πεζή ή 1 ώρα με το βανζινόπλοιον, αλλά πάλιν έως τον αρσανάν της Λαύρας. Από την νοτίαν πλευράν της αθωνικής χερσονήσου δύναται να φθάσει κανείς δια βενζινοπλοίου εις το μέγα μοναστήριον. Αλλ’ όμως εκεί εις την καμπήν η θάλασσα είναι συνήθως τρικυμιώδης και το ταξίδιον επικίνδυνον. Οποιονδήποτε μέσον πάντως και να χρησιμοποιήσει κανείς δια την  μετάβασίν του, πλουσία θα είναι η ανταμοιβή. Δια ξηράς θα κουρασθεί περισσότερον από το πράσινον παρά από την πορείαν. Θα αισθανθεί δέος από την υπόλοιπον σιωπήν των δασών. Θα χορτάσει το γοητευτικόν αθωνικόν  δειλινόν.

          Δια βενζινοπλοίου πάλιν η μετάβασις από την Καρακάλλου παρουσιάζει εκπλήξεις. Ήδη από της στιγμής της επιβιβάσεως του εις το βενζινόπλοιον από το επίνειον της ως άνω μονής βλέπει ο επισκέπτης σειράς κορυφών να διαγράφονται εις το βάθος. Αρχίζουν σχεδόν από την θάλασσαν και καταλήξουν εις την πυραμοειδή κορυφήν του ιερού βουνού, η οποία φέρει πάντοτε λευκόν από τα χιόνας σκούφον. Το βενζινόπλοιον παραπλέον όρμους και λιμανάκια επιτρέπει εις τον επισκέπτην την θέαν ομαλών αμφιθεατρικών αμμουδιών, αλλά και φοβερών κρημνών, οι οποίοι δημιουργούν αληθή τρόμον. Τρόμον, τον οποίον επαυξάνει ο χορός του βενζινοπλοίου επί της ταραχώδους θαλάσσης, την οποίαν εφοβήθη και ο παντοδύναμος Ξέρξης. Όπισθεν μικρού ακρωτηρίου, εις το βάθος ενός όρμου, διακρίνονται τα ερείπια της αρχαίας μονής Αμαλφηνών, της Μορφινούς. Ιταλοί μοναχοί από το Αμάλφι και άλλας πόλεις εμόνασαν εδώ μέχρι του ΙΓ΄ αιώνος. Τώρα η Μορφηνού αποτελείται από ολίγους οικίσκους.

          Μετά παρέλευσιν τριών τετάρτων της ώρας περίπου από την επιβίβασιν διαγράφεται ευκρινώς εις το βάθος ένας όγκος από κτίρια. Υψηλότερα είναι ο Κούκος, ένα από τα πρόβουνα του Άθω. Κάτω η παραλία, το πέλαγος. Και μεταξύ αυτών εις ένα πεδίον που σχηματίζεται εις τον απότομον κατήφορον της πλαγιάς και εις την θέσιν της αρχαίας κώμης Άθωσα ευρίσκεται ο όγκος της Λαύρας, εις ύψος 160 μ. περίπου από την παραλίαν. Εις τον αρσανάν ευρίσκονται πάντοτε ένας λαυριώτης μοναχός, ο οποίος μένει εις τον πύργον παρά την θάλασσαν, όπου εδρεύει επίσης αστυνομικός και λιμενικός σταθμός.

Π. Κ. ΧΡΗΣΤΟΥ, «ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ». Ιδρ. Πατ. Μελετών

Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Μακρινό

Ο τάφος του Γέροντα Δαμασκηνού

Ευχαριστούμε τη Δ.Μ.Π.

Το νόημα των ιερών ακολουθιών

      Το σύνολο των ακολουθιών αποτελεί μία αληθινή «λειτουργική θεολογία» ασύγκριτου πλούτου που ανάγεται στο κήρυγμα και στη ζωή των Αποστόλων. Βρίσκουμε εκεί όλα τα εξέχοντα γεγονότα της ιστορίας της λυτρώσεως, ό, τι ρωμαλέο και φωτεινό υπάρχει στη διδασκαλία των Πατέρων και της Εκκλησίας, τον ίδιο τον χυμό τους. Παρασυρόμαστε γρήγορα από τη ρωμαλέα κίνηση αυτής της θαυμαστής συνθέσεως που ανακεφαλαιώνει όλα τα στάδια της αποκαλύψεως και ανταποκρίνεται σε όλες τις ανάγκες της πνευματικής ζωής. Το λυρικό και συναισθηματικό στοιχείο είναι μπολιασμένο στο δογματικό και η αλήθεια παρουσιάζεται εκπληκτικά ισορροπημένη σ’ όλες τις πολύμορφες πλευρές της.

            Αυτή η παρουσία της θεϊκής Αλήθειας κάνει τη Λειτουργία κατ’ εξοχήν «τόπο θεολογικό» και προϋποθέτει την αρχή: κανόνας προσευχής-κανόνας πίστεως. Το Άγιο Πνεύμα μιλάει με τη Λειτουργία, όπως παλαιότερα με τους προφήτες, φανερώνει τον παρόντα Χριστό και μας βοηθάει να καταλάβουμε, ότι η Παράδοσις, κυρίως η λειτουργική, είναι ο Λόγος, σχολιάζει αδιάκοπα τα ίδια ευαγγελικά Του λόγια δια μέσου όλων των στοιχείων της Παραδόσεως.

            Η Λειτουργία είναι η Εκκλησία εν Λόγω και εν Μυστηρίω ευχαριστίας. Είτε  γήινη μετάφραση, είτε εικόνα της Λειτουργίας που τελείται στον ουρανό από τον Μεγάλο Αρχιερέα «κατά τάξιν Μελχισεδέκ», δηλ. τον Χριστό, περιβαλλόμενο και υπηρετούμενο από τους αγγέλους με ιερατικά και διακονικά άμφια, η Λειτουργία είναι πάντοτε η Θεία Λειτουργία. 

Π. Ευδοκίμοφ, «Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

Προσκύνημα στον Άγιο Νεκτάριο - 9 Νοεμβρίου 2013 (Γ')

Προσκύνημα στον Άγιο Νεκτάριο - 9 Νοεμβρίου 2013 (Β')

 

Προσκύνημα στον Άγιο Νεκτάριο - 9 Νοεμβρίου 2013 (Α')

Προσκύνημα στην Ι.Μ.Μαρίτσης

Η ΣΥΝΑΞΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓ. ΒΑΡΒΑΡΑΣ

ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΚΟΙΝΟΒΙΑΚΗ ΜΟΝΗ ΜΑΡΙΤΣΗΣ

          Την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών- Σταυροπροσκυνήσεως- η Σύναξη Γυναικών του Ι. Ναού μας πραγματοποίησε προσκυνηματική επίσκεψη το απόγευμα της Κυριακής στην Ι. Μονή Μαρίτσης με σκοπό την τέλεση του Δ΄ Κατανυκτικού Εσπερινού.

          Παρά τις όχι και τόσο ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, όμως αληθινά ανοιξιάτικες, φθάσαμε στην Ι. Μονή όπου μας ανέμεναν η Γερόντισσα και η μικρά μοναστική συνοδεία της με πολλή χαρά και εγκαρδιότητα για την τέλεση της Ι. Ακολουθίας του Εσπερινού.

          Τον εκκλησιαστικό γυναικείο όμιλο  συνόδευε,  εκτός από την  πρεσβυτέρα κ. Παρασκευή Στανίτσα η οποία είναι και η υπεύθυνη της Σύναξης, ο πρωτ. Γερασιμάγγελος Στανίτσας, ο οποίος τέλεσε τον Εσπερινό και στο τέλος της Ι. Ακολουθίας ομίλησε για την έννοια της αυταπάρνησης και της άρσης του Σταυρού.

          Μετά το πέρας του Εσπερινού στο ταπεινό και απέρριτο καθολικό της Ι. Μονής οι αδελφές με πνεύμα χριστιανικής αδελφικής αγάπης και καλοσύνης μας δεξιώθηκαν στο αρχονταρίκι προσφέροντάς μας ένα όμορφο νηστίσιμο απογευματινό που συμπλήρωσε την ομορφιά της φιλοξενίας. Η εξαιρετική μοναστηριακή ατμόσφαιρα που ζήσαμε ζέστανε τις καρδιές μας και μας δυνάμωσε να συνεχίσουμε την αγωνιστική μας πορεία προς την Μ. Εβδομάδα και το Άγ. Πάσχα. Τις ευχαριστούμε πολύ!

          Οι Ι. Μονές της ορθοδοξίας είναι αληθινά φυτώρια πνευματικής αναψυχής  που προσφέρουν στους ευλαβείς προσκυνητές και επισκέπτες το άρωμα της ασκητικής και νηπτικής ζωής, το πνεύμα της νήψης και της εγρήγορσης  που δυστυχώς έχουμε στερηθεί λόγω της εμπλοκής μας στους κοσμικούς περισπασμούς.

         

          π. γερ. σταν.

Μετέωρα: Μαρτυρία Ορθόδοξου Πολιτισμού

   Τα Άγια Μετέωρα, η «Θηβαϊδα των Σταγών», είναι το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο, μετά το Άγιον Όρος, μοναστικό συγκρότημα στον Ελλαδικό χώρο. Τα δύο αυτά μοναστικά κέντρα αποτελούν την σημαντικότερη  παρακαταθήκη για τον ορθόδοξο κόσμο, αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα.

    Οι πέτρινοι αυτοί κολοσσοί φανερώνουν τη σοφία του Δημιουργού Θεού, ο Οποίος εξασφάλισε με ιδιαίτερη αγάπη και ευαισθησία ένα πρότυπο ισορροπίας και κτίσης. Οι πνευματικές παλαίστρες, τα ασκητήρια, οι ασκητικοί αγώνες, η Ορθόδοξη πίστη, η διαφύλαξη της Παράδοσης από τους μοναχούς για τη λογική χρήση του φυσικού περιβάλλοντος, καθορίζουν την αρμονική σχέση Θεού και ανθρώπου.

    Η ακρόπολη αυτή της Ορθοδοξίας δίνει καθημερινά μαρτυρία θαυμαστών σημείων του Θεού. Η επιλογή των θεόρατων αυτών βράχων δεν είναι τυχαία στη Θεσσαλική γη. Το μετεωρίτικο τοπίο και η ασκητική ζωή είναι δύο πράγματα που μοιάζουν πολύ. Η απάρνηση των εγκοσμίων και η αφοσίωση στην χριστιανική πίστη, η απολύτρωση της ψυχής, η προσευχή, η αυτοσυγκέντρωση και ο θρησκευτικός στοχασμός χρειάζονται κάτι σαν τα Μετέωρα. Κάτι τραχύ και επιβλητικό.

          Είναι δύσκολο ν’ απαριθμήσει κανείς τις θείες ευλογίες του Μετεωριτικού Μοναχισμού στην Εκκλησία και τον τόπο, τη μεγάλη προσφορά που αρχίζει από τους πρώτους ασκητές του 11ου αιώνα.

          Τον 14ο αι. έχουμε μεγάλες ασκητικές φυσιογνωμίες με πρώτο τον στυλίτη της ερήμου Άγιο Αθανάσιο τον Μετεωρίτη χαρισματούχο πνευματικό , τους οσίους Ιωάσαφ, Νεκτάριο, Θεοφάνη, Μάξιμο, Φιλόθεο, Γρηγόριο, Θεοδόσιο και τόσους άλλους, οι οποίοι κληροδοτούν στους συνεχιστές τους μία βαριά κληρονομιά. Κληροδοτούν τον φιλόθεο ζήλο για άσκηση, τη συνεχή νοερά προσευχή, τα τίμια λείψανα τους, τα κειμήλια, τους χειρόγραφους κώδικες, την αρχιτεκτονική, τις τοιχογραφίες. Τέλος προσφέρουν το «πνευματικό εργαστήρι» του αγιασμού, τους ιερούς βράχους της ισαγγελικής πολιτείας.

          Και η προσφορά του δεν σταματά εδώ, αλλά συνεχίζεται και στην παιδεία και σε όλους  τους αγώνες του έθνους.

          Ενδεικτικά: «Η Σωκράτους Ακαδημία εν Μετεώρω» και η «Δωρόθεος  Σχολή» στα Τρίκαλα το 1875 ιδρυθείσα από τον Μεγάλο ευεργέτη του Γένους μητροπολίτη Τρίκης, Δωρόθεο Σχολάριο, οι αγώνες του παπά-Θύμιου Βλαχάβα εναντίον του Αλή, κ.λ.π.

          Προσφορά επίσης στη Διοικούσα Εκκλησία αρχιεπισκόπων, μητροπολιτών, ηγουμένων με πολυάριθμες μοναστικές αδελφότητες και σήμερα τα Μετέωρα, τα οποία είναι «πόλις επάνω όρους κειμένη», γίνεται πόλος έλξεως και κιβωτός αγιασμού, τόσο για τους ανθρώπους της εκεί περιοχής και της ευρύτερης πατρίδος μας, όσο και για το μεγάλο αριθμό επισκεπτών Ορθοδόξων και αλλοδαπών  ετεροδόξων. Γίνεται τόπος πνευματικής αναψυχής και ανατάσεως, που προβάλλει διεθνώς την Ορθοδοξία και τον πολιτισμό της.

Πηγή: «ΤΟΛΜΗ» Μάρτιος 2001    

Μικρό οδοιπορικό στο Άγιον Όρος, το περιβόλι της Παναγίας

           

Ο μοναχισμός στο Άγ. Όρος

α΄ μέρος 

          Το Άγ. Όρος έχει εμπνεύσει πολλές γενεές ανθρώπων ως στάδιο ασκητικών αγώνων, αλλά γοήτευσε επίσης πολλούς και ως τοποθεσία. Και είναι αλήθεια, ότι όλα στο Αγ. Όρος: θάλασσα, κορυφές, κοιλάδες, βράχοι, βλάστηση, πύργοι, Ναοί, συνθέτουν ένα από τα ωραιότερα τοπία του κόσμου.

          Η μοναδική αυτή στον κόσμο μοναχική  πολιτεία καλύπτει όλη σχεδόν την έκταση της ανατολικής χερσονήσου της Χαλκιδικής, η οποία έχει μήκος 40 περίπου χιλ. και πλάτος από 8- 18 χιλ.

          Επίσημα το Άγ. Όρος εισέρχεται στην ιστορία ως μοναχικό κέντρο το 843 μ. Χ. με τη συμμετοχή των μοναχών στη Σύνοδο της ΚΠόλεως για το θέμα των ιερών εικόνων. Είναι όμως αυτονόητο, ότι ο μοναχικός βίος, αφού είχε διαδοθεί τον 4^ο αι. σε όλες τις μεσογειακές πόλεις, δεν άφησε εκτός επιρροής την απόμερη εκείνη περιοχή και κατά την παλαιότερη εποχή. Γι’ αυτήν όμως υπάρχουν μόνο παραδόσεις και θρύλοι.

          Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι η απρόσιτη αυτή λωρίδα γης κατά τους χρόνους της εικονομαχίας έγινε καταφύγιο των διωκομένων μοναχών που μπορούσαν εκεί  να χρησιμοποιούν άφοβα τις άγιες εικόνες.

          Η ιστορική μνήμη διατήρησε  τα ονόματα δύο από τις πρώτες μορφές του αγιορειτικού μοναχισμού. Τον Πέτρο τον Αθωνίτη και τον Ευθύμιο τον εν Θεσσαλονίκη. Οι δύο αυτοί ασκητές αντιπροσωπεύουν ο μεν πρώτος την σπηλαιώδη, ο δε δεύτερος την κοινοτική ή λαυρεωτική μορφή του μοναχισμού.

          Εντονότερο ρυθμό στο μοναχικό βίο έδωσε ο ιδρυτής της Μεγίστης Λαύρας Αθανάσιος Αθωνίτης, ο οποίος βοηθούμενος λόγω φιλίας από τον αυτοκράτορα Νικ. Φωκά ίδρυσε το μεγάλο μοναχικό κέντρο του Άθωνα. Έτσι ιδρύθηκε η Μ. Λαύρα το 963 μ. Χ.

          Ο αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής εξέδωσε το πρώτο τυπικό του Αγ. Όρους (972)  που επειδή είναι γραμμένο σε δέρμα αιγός ονομάστηκε τ ρ ά γ ο ς. Με το τυπικό αυτό ο Άθως αναγνωρίζεται ως αυτοτελής μοναχική πολιτεία που περιελάμβανε κελλία, λαύρες και μονές, δηλ, ερημητήρια, κοινότητες και κοινόβια.

          Το τυπικό αυτό έδωσε γραμμή που ακολούθησε το Όρος μέχρι σήμερα. Η περιοχή έμεινε για πάντα έξω από την εκκλησιαστική διοίκηση και την ρύθμιζε  αυτοβούλως και αυτονόμως.

          Ανωτάτη αρχή αυτής είναι η σύναξη των ηγουμένων που προέρχονται από τον Πρώτο, ο οποίος εξελέγετο από τους ηγουμένους και μετά την εκλογή του, παραιτούμενος από κάθε άλλο αξίωμα, αναλάμβανε τη διοίκηση της Λαύρας των Καρυών ισοβίως. Οι γενικοί όμως κανονισμοί επικυρώνονταν από τους αυτοκράτορες.

          Οι πατριάρχες απέκτησαν δικαιοδοσία μόλις τον 14^ο αι.

          Η φήμη του Αθανασίου προσέλκυσε πλήθη  μοναχών που σε λίγο ανήλθαν στις 3.000 σε ολόκληρο το Άγ. Όρος.

          Το παράδειγμα της Λαύρας παρακίνησε τα προϋπάρχοντα κελλία να οργανωθούν σε μονές.

          Στις αρχές του 13^ου αι. υπάρχουν 300 μονές μικρές και μεγάλες.

          Η κατάσταση όμως μετεβλήθη λόγω της φραγκικής κατάκτησης το 1204. Ανήκουστη ήταν η συμφορά που έπληξε το Όρος από τους Καταλανούς τυχοδιώκτες το 1307-1309, οι οποίοι συνοδευόμενοι από τους Τούρκους άρπαξαν, έκαψαν, εκτόπισαν, ηνδραπόδισαν.

          Τον 14^ο αι. όμως υπήρξε απότομη άνθιση στην οποία συνετέλεσε η ηρωική στάση των μοναχών εναντίον των Λατίνων, η άμιλλα για την ίδρυση νέων μονών και ο στενός σύνδεσμος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Νέες και μεγάλες Μονές ιδρύθηκαν αυτό τον αιώνα. Καρπός ανάπτυξης αυτής υπήρξε η ησυχαστική κίνηση που με ηγέτη τον άγ. Γρηγόριο Παλαμά οδήγησε στη ρωμαλέα εμφάνιση του αγιορείτικου μοναχισμού στη θεολογική καλλιέργεια.

Πηγή: Π. Κ .ΧΡΗΣΤΟΥ. «ΑΓ. ΟΡΟΣ» συνοπτική - αποσπασματική παρουσίαση,

Έκδοση Ιδρύματος Πατερικών Μελετών. Θεσσαλονίκη 1970