Συμφωνία τεράτων…

«“Εἶμαι διατεθειμένος νὰ κάνω ‘θερμοπυρηνικὸ πόλεμο’ γιὰ αὐτό”. Ὅσοι νομίζουν ὅτι αὐτὴ ἡ φράση εἰπώθηκε ἀπὸ πολιτικὸ ἢ στρατιωτικό, κάνουν λάθος. Ἡ φράση ἀνήκει στὸν Στὶβ Τζόμπς. Ὁ ἐμμονικὸς ὁραματιστὴς καὶ ἱδρυτὴς τῆς Apple φέρεται νὰ ἀπάντησε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο στὸν Γουόλτερ Ἄϊζακσον, τὸν ἐπίσημο βιογράφο του, ὅταν ὁ τελευταῖος συζητοῦσε μαζί του γιὰ τὴ μήνυση ποὺ εἶχε καταθέσει ἐναντίον τῆς Google» («Καθημερινὴ» 6-6-2020).

Οἱ δύο κολοσσοὶ συγκρούσθηκαν μανιωδῶς, ὅταν ἡ Google δημιούργησε δικό της λογισμικό (τὸ Android) γιὰ κινητὰ τηλέφωνα, ἐκεῖ ποὺ κυριαρχοῦσε τὸ λογισμικὸ τῆς Apple (τὸ iOS). Σήμερα οἱ ἄλλοτε ἐχθροὶ ἀποφάσισαν νὰ συνθηκολογήσουν. Ὁ «θερμοπυρηνικὸς πόλεμος» μεταξύ τους στὸ τέλος ἀποφεύχθηκε. Οἱ δύο θηριώδεις ἑταιρεῖες κατάλαβαν ἀρκετὰ νωρὶς ὅτι δὲν τὶς συμφέρει νὰ ἀποδυθοῦν σὲ πόλεμο ἀλληλοεξοντώσεως. Καὶ ἀποφάσισαν νὰ μοιρασθοῦν τὴ λεία ποὺ ἀπρόσμενα παρουσιάσθηκε μπροστά τους. Ἀπρόσμενα… τρόπος τοῦ λέγειν· διότι πῶς καὶ πῶς περίμεναν μιὰ τέτοια εὐκαιρία. Μόνο ποὺ τοὺς ἦρθε νωρίτερα ἀπ᾿ ὅ,τι ἴσως λογάριαζαν, ἢ καί, ὅπως διατείνονται ἀρκετοί, μυστικὰ καὶ συνωμοτικὰ σχεδίαζαν.

Τί ἀκριβῶς ὅμως ἐπιχειροῦν νὰ πραγματοποιήσουν; Αὐτὸ ποὺ ἀνέκαθεν ἦταν τὸ ὄνειρο ὅλων τῶν κάθε εἴδους ἐξουσιαστῶν: νὰ ἐλέγχουν τὰ πάντα. Τώρα θέλουν νὰ τὸ κάνουν μὲ τὸ πρόσχημα τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κορωνοϊοῦ. «Γιὰ τὸ καλό μας» ἀσφαλῶς! Γιὰ νὰ προστατέψουν τὴν ὑγεία μας! Σκοπός τους τώρα εἶναι νὰ δημιουργήσουν ἕνα ἑνιαῖο σύστημα, τὸ ὁποῖο νὰ λειτουργεῖ καὶ στὰ δύο λογισμικά. Ἔτσι ὥστε, ἂν π.χ. συμβεῖ κάποιος νὰ παρουσιάσει συμπτώματα κορωνοϊοῦ, νὰ εἰδοποιοῦνται ὅσοι βρίσκονται κοντά του μὲ μήνυμα στὸ κινητό τους νὰ τὸν ἀποφεύγουν.

Ἀκόμη καὶ οἱ πιὸ ἀφελεῖς ἀντιλαμβάνονται ὅτι τὸ τόσο μεγάλο ἐνδιαφέρον τῶν δύο τεχνολογικῶν κολοσσῶν δὲν προέρχεται ἀπὸ κάποια ξαφνικὴ ἔκρηξη καλοσύνης τους. Τὸ κύριο ἐνδιαφέρον τους βρίσκεται στὸ νὰ ἐξασφαλίσουν ὅσο γίνεται περισσότερα προσωπικὰ δεδομένα, εἰ δυνατὸν δισεκατομμυρίων ἀνθρώπων τοῦ πλανήτη. Ἑπομένως ποιὰ κρατικὴ ἐξουσία θὰ ἀντισταθεῖ στὸν πειρασμὸ νὰ ἀποκτήσει πρόσβαση σὲ αὐτά, ὥστε νὰ ἐλέγχει τοὺς πολίτες; Πρόσφατα στὴν Ταϊβὰν οἱ κρατικὲς ὑπηρεσίες ζητοῦσαν ἀπὸ πολίτες νὰ ἐξηγήσουν γιὰ ποιὸ λόγο εἶχαν κάποιες ὧρες τὸ κινητό τους κλειστό.

Ὅλα δείχνουν ὅτι ἡ ἐποχὴ τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ ἐλέγχου ἔχει ἤδη ἀρχίσει. Σήμερα πλέον, ἀκόμη καὶ ἄθεοι διαβάζουν προσεκτικὰ τὸ 13ο κεφάλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως, στὸ ὁποῖο ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης περιέγραψε πρὶν ἀπὸ 1.900 τόσα χρόνια μιὰ τέτοια κατάσταση στὸν καιρὸ τῆς ἐξουσίας τοῦ «θηρίου», δηλαδὴ τοῦ Ἀντιχρίστου… Ἄραγε δὲν πρέπει αὐτὸ νὰ μᾶς ἀφυπνίσει, ὥστε νὰ προετοιμαζόμαστε πνευματικὰ γιὰ τὴ μεγάλη ἀναμέτρηση;

Ο Σωτήρ

Μένος κατὰ τῆς πίστεως

Καθὼς ἡ δοκιμασία μὲ τὸν θανατηφόρο ἰὸ συνεχίζεται καὶ τὸ ἀδιέξοδο τῶν εὐσεβῶν ἀνθρώπων παραμένει, ἀφοῦ ἐμποδίζεται ἡ συμμετοχή τους στὶς ἐκκλησιαστικὲς ἀκολουθίες, δὲν εἶναι δυστυχῶς λίγοι ἐκεῖνοι ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὴν κατάσταση προκειμένου νὰ ἐκχύσουν τὸν θανατηφόρο τους ἰό, τὸ δηλητήριο τῆς γραφίδος τους μὲ δημοσιεύματα κατὰ τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ ἱεροῦ κλήρου καὶ τοῦ πιστοῦ λαοῦ.

Ἐνδεικτικὰ ἀναφέρουμε ἕνα ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα, στὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή» (10-4-2020), τὸ ὁποῖο γέμει χυδαιότητος καὶ εἰρωνείας ποὺ ἀγγίζει τὰ ὅρια ὕβρεως κατὰ τῆς πίστεως. Ὁ ἀρθρογράφος ὁμιλεῖ γιὰ τὸν «θρησκολαϊκισμό» (δικῆς του προφανῶς ἐπινοήσεως ἡ λέξη), τὸν ὁποῖο «ἔχουν ἀνάγκη τὰ ἱερατεῖα γιὰ νὰ στερεώνουν τὴν ἰσχύ τους καὶ νὰ διευρύνουν τὴν ἐπικράτειά τους». Μὲ χυδαιότητα καταφέρεται ἐνάντια στὴν πίστη τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ μὲ πολλὴ δόση εἰρωνείας: «Στὴν καθ᾿ ἡμᾶς Ἀνατολή, ὁ Ἀρχάγγελος Μιχαήλ, ποὺ μέχρι πρότινος περιπολοῦσε πάνοπλος στὸν Ἕβρο μὲ μορφὴ Ἕλληνα ἀξιωματικοῦ γιὰ νὰ μὴν περάσει οὔτε ρουθούνι ἀντιχριστιανικὸ καὶ ἀνθελληνικό, κατηφόρισε (ἐνν. τώρα, μὲ τὸν κορωνοϊό) πρὸς τὸ ἀθηναϊκὸ κέντρο. (…)». Τοῦ δίνει τὸν τίτλο τοῦ «φιλέλληνος» καὶ ἀκόμα πιὸ χυδαῖα τὸν συνδέει μὲ τὸν πόθο τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ γιὰ τὸ ἅγιο Φῶς τὴν ἡμέρα τοῦ Πάσχα: «Οἱ εὐσεβεῖς δήμαρχοι ποὺ ἀποφάσισαν νὰ μοιράσουν τὸ φῶς στὰ σπίτια τῶν δημοτῶν τους, θὰ μποροῦσαν ν᾿ ἀνέβουν στὸν Λυκαβηττό, νὰ συναντήσουν τὸν ἀρχάγγελο (…) καὶ νὰ τὸν παρακαλέσουν ν᾿ ἀνάψει στὸ ἅψε – σβῆσε τὰ μυριάδες φαναράκια ποὺ θὰ ἀποθέσουν τὰ “λογικὰ πρόβατα” στὴν εἴσοδο τοῦ σπιτιοῦ τους». Καὶ συνεχίζει ἀκάθεκτος τὶς ὕβρεις καὶ εἰρωνεῖες του.

Λυπούμαστε πολὺ γιὰ τὸν ἐν λόγῳ ἀρ­θρο­γράφο, καθὼς καὶ γιὰ τὴν ἐφημερίδα ποὺ δημοσίευσε αὐτὴ τὴν ἀναίδεια. Τελικά, στὶς διαφόρων εἰδῶν κρίσεις συμβαίνει πάντοτε αὐτό: νὰ ξεκαθαρίζει ἡ κατάσταση, νὰ δια­κρίνεται «ἡ ἤρα ἀπὸ τὸ σιτάρι». Ὁ καθένας ἀνοίγει τὸ ἐσωτερικό του σὲ τέτοιες περιπτώσεις· ἔτσι ἀποδεικνύεται εἴτε ὁ «ἀγαθὸς θησαυρὸς τῆς καρδίας» του (βλ. Ματθ. ιβ΄ 35) εἴτε οἱ ὀχετοὶ τοῦ βορβορώδους ἐσωτερικοῦ του ἀποθέματος.

Γι᾿ αὐτὸ ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει νὰ ἔρχονται κρίσεις ἐπάνω στὴ γῆ. Ἐνεργοῦν «δίκην πυρός». «Καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει» (Α΄ Κορ. γ΄ 13).

Ο Σωτηρ

Τὰ ἐπίχειρα τῆς ἀνθρώπινης ἀλαζονείας Μάρτιος 30, 2020

Καίρια παρέμβαση στὸν δημόσιο προβληματισμὸ γύρω ἀπὸ τὴν ἐνσκήψασα στὸν πλανήτη πανδημία ἔκανε μὲ κείμενό του ποὺ δημοσιεύθηκε στὴ «Ρομφαία» (16-3-2020) ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος. Ὁ Σεβασμιώτατος ἀνιχνεύει ἀπὸ πνευματικῆς ἀπόψεως τὴν αἰτία τῆς ἐφιαλτικῆς αὐ­τῆς παγκόσμιας καταστάσεως καὶ τὴν ἐντοπίζει στὴν ἀλαζονεία καὶ αὐθάδεια τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου, καὶ μάλιστα αὐτοῦ τῆς δυτικῆς κοινωνίας.

Ἀρχικὰ ὁμιλεῖ γιὰ τὸ τρίπτυχο «Ὕβρις – Ἄτη – Νέμεσις» ποὺ ἴσχυε στὴν ἠθικὴ τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνισμοῦ, τὸ πνεῦμα τοῦ ὁποίου χαρακτηριζόταν ἀπὸ τὴν αἴσθηση τοῦ μέτρου, τῆς ἁρμονίας καὶ τῆς ἰσορροπίας. Ἡ «Ὕβρις» ἦταν ἡ ὑπέρβαση τῶν ὁρίων στοὺς φυσικοὺς καὶ ἠθικοὺς νόμους, ποὺ εἶχαν ἐγκαθιδρυθεῖ ἀπὸ τοὺς θεοὺς στὸν κόσμο. Αὐτὴ προκαλοῦσε τὴν «Ἄτη» στὸν ἄνθρωπο, δηλαδὴ τὴν τύφλωση, σκοτασμὸ τοῦ νοῦ, μὲ τὸν ὁποῖο αὐτὸς ὁδηγοῦνταν σὲ πράξεις ἀτιμωτικὲς καὶ καταστροφικὲς γιὰ τὸν ἑαυτό του, γιὰ τὶς ὁποῖες τελικὰ οἱ θεοὶ ἔστελναν τὴν «Νέμεσιν», δηλαδὴ τὴν τιμωρία, τὴ συντριβή του.

Κάτι παρόμοιο παρατηρεῖ ὁ Σεβασμιώτατος ὅτι ἰσχύει καὶ γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος «ἔχει ὑπερβεῖ πρὸ πολλοῦ τὰ ὅριά του. Ἔχει ὑποκύψει στὸν πειρασμὸ τοῦ Ἀδὰμ καί, ἀφοῦ “σκότωσε” πρῶτα στὴν ψυχή του τὸν Θεό, ἐπεχείρησε νὰ ζήσει ὄχι ἁπλὰ χωρὶς Θεό, ἀλλὰ σὰ νὰ εἶναι ὁ ἴδιος θεός! (…) Νομοτελειακά, λοιπόν, ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ὑφίσταται σήμερα τὰ ἐπίχειρα τῶν ἐπιλογῶν του, διέπραξε Ὕβρι καὶ ὑφίσταται τὴ Νέμεση! (…) Ἕνας μικροοργανισμός, ἀόρατος στὸ μάτι μας, ἔκανε νὰ καταρρεύσουν οἱ βεβαιότητές μας, νὰ ἀνατραποῦν οἱ καθημερινὲς σταθερές μας, νὰ ἀποκαλύπτεται ἡ σύγχυση καὶ ἡ ἠθικὴ γυμνότητά μας. Ἀλλὰ στὴν ξέφρενη πτώση καὶ ἠθικὴ κατάπτωση τοῦ ἀνθρώπου ὁ κορωνοϊός (…) μπορεῖ νὰ λειτουργήσει καὶ διαφορετικά, εὐεργετικά».

Στὴ συνέχεια ὑποδεικνύει τὴ λύση τοῦ δράματος ποὺ ὑφίσταται σήμερα ὁ ἄνθρωπος: «Στὴν ἀ-λογία τῆς αὐτάρκειας καὶ τὴν ψευδαίσθηση τῆς παντοδυναμίας, ἂς ἀντιτάξουμε τὴν ἀνθρωπιά, τὸ μέτρο, τὴν ταπείνωση καὶ τὴ μετάνοια! Εἴδαμε καὶ βλέπουμε καθημερινὰ ποῦ μᾶς ὁδηγεῖ ὁ δρόμος τῆς ἀποστασίας».

Δρόμος ἀποστασίας ἡ σημερινὴ ὁδὸς τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἀποθέωσε τὴν τεχνολογία καὶ μέσῳ αὐτῆς τὸ εἴδωλό του. Γι᾿ αὐτὸ καὶ αὐθαδίασε καὶ ἀλαζονεύθηκε καὶ βλασφήμησε ξεπερνώντας τὰ αἰώνια ὅρια ποὺ ἔθεσε ὁ Δημιουργός. Τώρα λοιπὸν λαμβάνει τὰ ἐπίχειρα αὐτῆς τῆς πολιτείας του.

Ἀλλὰ εὐλογητὸς ἂς εἶναι ὁ ἅγιος Θεός, ὁ Ὁποῖος καὶ μὲ τὰ πικρὰ ὁδηγεῖ τὸ πλάσμα Του στὸ γλυκύ: τὴ μετάνοια καὶ ἐπιστροφὴ κοντά Του. Ἂς πάρουμε τὸ μήνυμα ὅσοι κατοικοῦμε στὴν ὀρθόδοξη αὐτὴ χώρα.

Ο Σωρήρ

«Οἱ Χριστιανοὶ στὰ λιοντάρια»!

Ἦταν καιρός! Ἀφοῦ πέρασαν τόσα χρόνια, ἔπρεπε νὰ ξαναθυμηθοῦμε παλιοὺς καιρούς· τότε ποὺ ὁ Νέρωνας ἔκαιγε τὴ Ρώμη καὶ τὰ διψασμένα γιὰ αἷμα πλήθη φώναζαν: «Οἱ Χριστιανοὶ στὰ λιοντάρια»! Καὶ ὁ παράφρων τύραννος γελοῦσε σαρκαστικά. Ἔτσι τοῦτο τὸ διάστημα τῆς ἀόρατης τυραννίας τοῦ κορωνοϊοῦ μικροὶ πολιτικοί, φαντασμένοι ἐπιστήμονες, αἰσχροὶ σκιτσογράφοι καὶ ἐμπαθεῖς δημοσιογράφοι ξερνοῦν τόνους χολῆς κατὰ τῶν Ἐπισκόπων, τῶν ἱερέων καὶ τῶν πιστῶν. Καὶ οἱ ἀστυνομικοὶ τρέχουν νὰ συλλάβουν τοὺς παραβάτες!

Ἔκαναν ἐλέγχους σὲ ναοὺς Κυριακὴ πρωὶ γιὰ νὰ διαπιστώσουν ἂν εἶναι γεμάτοι μὲ πιστούς. Τὸ ἔκαναν καὶ στὴ Δράμα στὸν παλιὸ Μητροπολιτικὸ ναό, ὅπου θὰ λειτουργοῦσε ὁ Μητροπολίτης μὲ δύο ἱερεῖς καὶ τὸν ἱεροψάλτη.

–Ἐλᾶτε νὰ μὲ συλλάβετε, ἀφοῦ τελειώσω τὴ θεία Λειτουργία, εἶπε στοὺς ἐμβρόν­τητους ἀστυνομικοὺς ὁ σεμνὸς Ἱεράρχης.

Καὶ ἀργότερα, βαθύτατα στενοχωρημένος, πρόσθεσε:

–Το ὅτι θὰ φτάναμε στὸ σημεῖο νὰ ἔρχον­ται ἀστυνομικοὶ μὲ τὰ ἀστυνομικὰ ὀχήματα νὰ μᾶς ἐλέγξουν, αὐτὸ δὲν περίμενα ὅτι θὰ τὸ ζήσω ὡς Ὀρθόδοξος Ἱεράρχης στὴν Ἑλλάδα! («exapsalmos.gr» 5-4-2020).

Εἶναι τόση ἡ ἐμπάθεια, τόσο τὸ μίσος, τόση ἡ τύφλωση, τέτοια ἡ λύσσα καταφορᾶς ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ μένεις ἄφωνος. Διαβάζει κανεὶς κείμενα δημοσιογράφων καὶ δὲν μπορεῖ νὰ πιστέψει στὰ μάτια του μπροστὰ στὴν ἀπίστευτη διαστροφὴ τῆς ἀλήθειας.

Τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων ὁ Μητροπολίτης Μόρφου στὴν Κύπρο λειτούργησε μὲ μερικοὺς ἱερεῖς, τοὺς ἱεροψάλτες καὶ δέκα πιστούς. Καὶ τὸ δημοσιογραφικὸ δηλητήριο σημειώνει: «Καθόλη τὴ διάρκεια τῆς λειτουργίας, ἐννοεῖται πὼς κανένα μέτρο ἀσφάλειας δὲν λήφθηκε, οὔτε τηρήθηκαν οἱ ἀποστάσεις ποὺ προβλέπονται» («reporter.com.cy» 12-4-2020). Μιλᾶμε, κύ­ριοι δημοσιογράφοι, γιὰ δέκα μόνο πιστούς! Αὐτὸς ἦταν ὁ φοβερὸς συνωστι­σμός, γιὰ τὸν ὁποῖο ἔσπευσε ἡ ἀστυνομία καὶ ἔδιωξε τοὺς ἑπτά, ἐνῶ ἐπέβαλε πρόστιμο στοὺς τρεῖς ποὺ ἀρνήθηκαν νὰ ἀποχωρήσουν.

Ἀπὸ κοντὰ καὶ ὁ φθονερὸς καὶ χαιρέκακος σπιοῦνος. Βλέπει κάποιον ἱερέα νὰ κοινωνεῖ ἕνα μικρὸ παιδὶ ἀπὸ τὸ πορτάκι τοῦ ἱεροῦ καὶ σπεύδει νὰ εἰδοποιήσει τὴν ἀστυνομία. Τρέχουν λοιπὸν καμιὰ δεκαπεν­τα­ριὰ ἀστυνομικοὶ νὰ συλλάβουν τὸν ἐπικίνδυνο τρομοκράτη ἱερέα. Εἰκόνες παράνοιας! Μάλιστα γιὰ δύο τέτοια περιστατικὰ ὁ Ὑφυπουργὸς Πολιτικῆς Προστασίας καὶ Διαχείρισης Κρίσεων κ. Νικ. Χαρδαλιᾶς ζήτησε τὴν ἄμεση παρέμβαση εἰσαγγελέα.

«Αὐτὰ ποὺ συνέβησαν σήμερα σὲ ἐκκλησίες στὸ Κουκάκι καὶ στὴν Κέρκυρα συνι­­στοῦν παράβαση τῶν νόμων καὶ τῶν ἐν­τολῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ θέτουν σὲ μεγάλο κίνδυνο τὴ ζωὴ πολιτῶν καὶ τὴ δημόσια ὑγεία. Ἐπικοινώνησα μὲ τὸν Ὑπουργὸ Δικαιοσύνης προκειμένου νὰ ζητήσει ἀπὸ τὶς εἰσαγγελικὲς ἀρχὲς νὰ κινηθοῦν οἱ νόμιμες διαδικασίες», εἶπε ὁ κ. Χαρδαλιᾶς.

Ὑποκρισία! Πρὶν ἀπὸ δύο ἡμέρες πῆγε σὲ οἰκισμὸ Ρομὰ στὴ Λάρισα, ὅπου ἑκα­τοντάδες ἄτομα ἦταν συνωστισμένα μπροστά του, κυριολεκτικὰ ὁ ἕνας πάνω στὸν ἄλλο. Γι᾿ αὐτοὺς δὲν θὰ ζητήσει παρέμβα­ση εἰσαγγελέα; Ἀλλὰ βέβαια δὲν ­τολμάει. Ὅπως δὲν θὰ τολμήσει ποτέ, οὔτε μὲ τὴ σκέψη του, νὰ ζητήσει παρέμβαση εἰσαγγελέα γιὰ παραβάσεις σὲ τζαμιά. ­Διότι φο­βᾶται. Οὔτε γιὰ τοὺς συνωστισμοὺς στὴν παραλιακὴ τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου ποὺ ἔ­καναν ἔξω φρενῶν τὸν Δήμαρχο, οὔ­τε γι᾿ αὐτοὺς στὶς λαϊκὲς ἀγορές. Διότι πάλι φο­βᾶται.

Ἐνῶ γιὰ τὰ ἀσήμαντα περιστατικὰ σὲ ναοὺς λίγο ἔλειψε νὰ κηρύξει γενικὴ ἐπιστράτευση! Ἀλλὰ γιατί νὰ μὴν τὸ κάνει; Οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ πιστοὶ ἔχουν μείνει ἀπροστάτευτοι. Συκοφαντοῦνται, ὑβρίζονται, στοχοποιοῦνται.

Ἀκοῦν μόνο πλῆθος παρηγορητικῶν λόγων.

Σημεῖο τῶν καιρῶν!

Περιοδικό Ο Σωτήρ

Ὁ θησαυρὸς τοῦ Τριωδίου

«Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι», φωνάζει ἱκετευτικὰ μέσα στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς του ὁ ἁμαρτωλὸς Τελώνης. «Ἥμαρτον, πάτερ!», ψελλίζει κι ὁ ἄσωτος υἱός, ὅταν ἐπιτέλους ἐπιστρέφει στὸ σπίτι τοῦ πατέρα. «Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα…», παρακαλεῖ κι ὁ κάθε πιστὸς ποὺ βιώνει τὸ ἀδιέξοδο τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀναζητᾶ τὴ σωτήρια πύλη τῆς μετανοίας. Ποιὰ ψυχὴ μπορεῖ νὰ μείνει ἀσυγκίνητη σ’ αὐτὲς τὶς ἔντονες προτροπὲς μετανοίας;…

Μὲ αὐτὲς τὶς συγκλονιστικὲς παραινέσεις ξεκινᾶ τὸ Τριώδιο, ἡ πλέον κατανυκτικὴ περίοδος τοῦ ἔτους, κατὰ τὴν ὁποία ἡ Ἐκκλησία διαρκῶς μᾶς καλεῖ σὲ βαθύτερη μετάνοια, περισσότερη προσευχὴ καὶ ἐντονότερο πνευματικὸ ἀγώνα.

Τί εἶναι ὅμως τὸ Τριώδιο;… Εἶναι ἡ περίοδος ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τὴν Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ Φαρισαίου, συνεχίζεται μὲ τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ καὶ καταλήγει στὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα φτάνον­τας μέχρι καὶ τὸ Μέγα Σάββατο. «Τριώδιο» ὀνομάζεται καὶ τὸ ἐκκλησιαστικὸ βιβλίο ποὺ περιλαμβάνει τοὺς ὕμνους καὶ τὰ ἀναγνώσματα ὅλης αὐτῆς τῆς περιόδου. Ἡ ὀνομασία του ὀφείλεται στὸ γεγονὸς ὅτι χρησιμοποιεῖ κατὰ κύριο λόγο συλλογὲς ὕμνων («Κανόνες») ποὺ ἀποτελοῦνται ἀπὸ τρεῖς ὠδές. Βέβαια δὲν περιέχει μόνο τριώδιους ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρους Κανόνες (οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἐννέα ὠδές)· ὡστόσο φαίνεται ὅτι πῆρε τὸ ὄνομα ἀπὸ τὴν πλειονότητα τῶν Κανόνων.

Οἱ ὕμνοι τοῦ Τριωδίου δὲν γράφτηκαν ἀπὸ ἕναν ποιητὴ καὶ σὲ συγκεκριμένη ἐποχή. Ἀπὸ τὸν 5ο ὥς τὸν 15ο αἰώνα πολλοὶ συνέθεσαν ὕμνους ποὺ περιέχονται στὸ Τριώδιο. Οἱ πιὸ γνωστοὶ εἶναι: ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης, ὁ συγγραφέας τοῦ Μεγάλου Κανόνος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, Ἐπίσκοπος Μαϊουμᾶ, καὶ οἱ Στουδίτες μοναχοὶ Θεόδωρος καὶ Ἰωσήφ. Τὸ ἐκπληκτικὸ εἶναι ὅτι παρὰ τὴν ποικιλία τῶν ἐποχῶν, τῶν ποιητῶν καί τῶν ἐπὶ μέρους θεμάτων του, τὸ Τριώδιο παρουσιάζει ἐντυπωσιακὴ ἁρμονία καὶ συνέχεται ἀπὸ μία κεντρικὴ ἔννοια, τὴ μετάνοια, ὡς προετοιμασία γιὰ τὴ συμμετοχὴ στὸ Πάθος καὶ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.

Ὅταν μελετᾶ κανεὶς τὸ Τριώδιο, μένει ἔκπληκτος ἀπὸ τὸ βάθος τῶν νοημάτων καὶ τὸ ὕψος τῶν θείων ἀληθειῶν ποὺ περιέχει. Στὴν οὐσία τὸ λειτουργικὸ αὐτὸ βιβλίο περιλαμβάνει συνοπτικὰ τὴ δογματικὴ καὶ ἠθικὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀξιοθαύμαστη εἶναι καὶ ἡ ποιητικὴ ἔκφραση τῶν ὕμνων του. Στὸ Τριώδιο συναντᾶ κανείς: 
– Ζωηρὲς περιγραφές, ὅπως ὁ θρῆνος τοῦ Ἀδὰμ ὅταν ἐξορίστηκε ἀπὸ τὸν Παράδεισο: «Ἐκάθισεν Ἀδάμ, ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου, καὶ τὴν ἰδίαν γύμνωσιν θρηνῶν ὠδύρετο» (Δοξαστικὸ Ἑσπερινοῦ Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς),
– ὡραῖες παρομοιώσεις, ὅπως αὐτὴν ποὺ ψάλλεται στὴν ἀρχὴ τῆς Σαρακο­στῆς: «Τὸ στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳ­κται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε»,
– ἐπιτυχεῖς ἐπαναλήψεις ποὺ παρακινοῦν ἔντονα τὴν ψυχὴ σὲ μετάνοια, ὅπως τὸ γνωστὸ Κοντάκιο τοῦ Μ. Κανόνος: «Ψυχή μου ψυχή μου, ἀνάστα τί καθεύδεις; τὸ τέλος ἐγγίζει…»,
– θαυμάσιες ἐναλλαγὲς ἤχων καὶ εἱρ­μῶν ἀνάλογα μὲ τὴν ἡμέρα. Οἱ ὕμνοι του εἶναι ἄλλοτε κατανυκτικοί (π.χ. «Κύριε τῶν δυνάμεων, μεθ’ ἡμῶν γενοῦ…», «Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου…») κι ἄλλοτε πανηγυρικοί, ὅπως π.χ. τὴν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας: «Σκιρτήσατε, κροτήσατε, μετ᾿ εὐφροσύνης ᾄσατε…».

Ἐντυπωσιακὴ εἶναι καὶ ἡ ἐπιλογὴ τῆς μουσικῆς ἐπενδύσεως τῶν τροπαρίων, ὥστε νὰ προετοιμάζουν ἀνάλογα τὸν πιστό, ὅπως π.χ. συμβαίνει στὸν Κανόνα τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ποὺ ψάλλεται στὸ ἴδιο μέλος μὲ τὸν Ἀναστάσιμο Κανόνα («Ἀναστάσεως ἡμέρα»: «Πανηγύρεως ἡμέρα, τῇ Ἐγέρσει Χριστοῦ, θάνατος φροῦδος ὤφθη, ζωῆς ἀνέτειλεν αὐγή· ὁ Ἀδὰμ ἐξαναστάς, χορεύει χαρᾷ…»). Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ὁ πιστὸς ποὺ βρίσκεται στὸ μέσο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, συνεχίζει τὸν ἀγώνα μὲ ἔντονη τὴν προσδοκία καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς Ἀναστάσεως.

Στὸ Τριώδιο περιλαμβάνονται ἐπίσης καὶ τὰ πλέον γνωστὰ ἀριστουργήματα, ὅπως ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος καὶ ἡ ὑμνολογία τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀπαράμιλλη ποιητικὴ δημιουργία καὶ κορυφαία ἔκφραση τοῦ Πάθους τοῦ Κυρίου.

Βέβαια, οἱ ὕμνοι τοῦ Τριωδίου δὲν εἶναι ἁπλῶς ὡραῖα ποιήματα, ἀλλὰ βιωματικὰ ἔργα ποὺ μεταγγίζουν τὴν ἁγιοπνευματικὴ Χάρι καὶ τὸν ἱερὸ ἐνθουσιασμὸ τῶν ἱερῶν Ὑμνογράφων, καὶ γι’ αὐτὸ μιλοῦν στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν. Ἄλλωστε τὸ κυριότερο δὲν εἶναι τὰ ποιητικὰ σχήματα ἀλλὰ τὸ περιεχόμενο τῶν ὕμνων, τὸ ὁποῖο προσφέρει ὑψηλὴ διδασκαλία τῶν δογμάτων καὶ τοῦ ἤθους τῆς Ἐκκλησίας. Μελετώντας τοὺς ὕμνους τοῦ Τριωδίου μᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐμβαθύνουμε στὸ μυστήριο τῆς θείας Οἰκονομίας μέσα ἀπὸ ὅλα τὰ στάδια τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας: τὴν παραδεισιακὴ ζωή, τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν ἐν Χριστῷ ἀπολύτρωση. Ἔτσι τὸ Τριώδιο μᾶς μεταδίδει τὴν ὀρθὴ φιλοσοφία τῆς ζωῆς, μᾶς παρακινεῖ στὸν πνευματικὸ ἀγώνα, προβάλλει πρότυπα μετανοίας καὶ ἀρετῆς καὶ μᾶς προετοιμάζει στὴν πορεία πρὸς τὸ Πάσχα.

Εἶναι θησαυρὸς τὸ Τριώδιο. Θησαυ­ρὸς ποὺ ἀνήκει στὴν Ἐκκλησία, δηλαδὴ σὲ κάθε πιστὸ Χριστιανό! Καὶ τί κρίμα, νὰ ἔχουμε μερίδιο σ’ αὐτὸ τὸν πλοῦτο καὶ νὰ μὴν τὸ ἀξιοποιοῦμε!… Ἂς ἀνοίξουμε λοιπὸν αὐτὸ τὸν μοναδικὸ θησαυρὸ γιὰ νὰ ἀνακαλύψουμε τὸν πλοῦτο του. Ἂς συμμετέχουμε πιὸ τακτικὰ στὶς ἱερὲς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας μας, καὶ μάλιστα σ᾿ αὐτὲς ποὺ μόνο αὐτὴ τὴν περίοδο τελοῦνται, ὅπως: Κατανυκτικοὶ Ἑσπερινοί, Μέγα Ἀπόδειπνο, Χαιρετισμοί, Μέγας Κανών. Ἂς προσευχόμαστε μὲ τοὺς ὕμνους τοῦ Τριωδίου, γιὰ νὰ ἐμπνευσθοῦμε ἀπὸ τὸ πνεῦμα του. Πνεῦμα συντριβῆς καὶ μετανοίας, ποὺ μᾶς κατευθύνει στήν ὁδό τῆς σωτηρίας, ὅπως ψάλλουμε στὸ γνωστὸ τροπάριο τοῦ Ὄρθρου: «Τῆς σωτηρίας εὔθυνόν μοι τρίβους, Θεοτόκε…».

Ο Σωτήρ