Για τον π. Βασίλειο Γοντικάκη στον Άγ. Ανδρέα – Αλ. Μιστριώτης | B΄ μέρος

 

Το βράδυ της Δευτέρας 8 Δεκεμβρίου 2025, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για τον μακαριστό π. Βασίλειο Γοντικάκη στο εκκλησάκι του Αγ. Ανδρέα (πλ. Αμερικής, οδός Λευκωσίας). Ομιλητές ήταν ο θεολόγος Βασίλης Ξυδιάς και ο εικαστικός καλλιτέχνης και δραματουργός Αλέξανδρος Μιστριώτης. Προλόγισε ο εφημέριος του ναού π. Ιγνάτιος Παπασαράντης. Η μαγνητοσκόπηση έγινε με τη φροντίδα του Αντώνη Γεωργακίου. Ο Αλέξανδρος Μιστριώτης μίλησε για το κλίμα μιας εποχής, η οποία μοιάζει να μην είναι σήμερα κατανοητή για πολλούς και στην οποία υπήρξε πρωταγωνιστής ο γέροντας Βασίλειος. Η φλόγα και ορμή του ήταν μεταδοτική, ακούγοντας τον αισθανόσουν πως έχεις μπροστά σου έναν άνθρωπο ζωντανό, σύγχρονο, που στεκόταν απέναντι στον ηθικισμό και την τυπολατρία. Η συνεχής επίκληση της αδιάπτωτης αγάπης του Ενός για όλα τα πλάσματα γινόταν στα λόγια του αισθητή σαν μια πρόσκληση στη ζωή της χάριτος, ζωή προσιτή και διαθέσιμη σε όλους.

«Προέβλεψε ο Κάφκα τον σύγχρονο πολίτη;» Από Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

 Ένας συγγραφέας του εικοστού αιώνα συνεχίζει να περιγράφει με ανησυχητική ακρίβεια την κατάσταση του σύγχρονου πολίτη.

«Προέβλεψε ο Κάφκα τον σύγχρονο πολίτη;»

Ακατανόητες διαδικασίες, αόρατες δυνάμεις και εκτεταμένη ενοχή: γιατί σήμερα ζούμε ολοένα και περισσότερο μέσα σε ένα καφκικό μυθιστόρημα.

                                              Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

Ο Φραντς Κάφκα δεν είναι ένας «δύσκολος» συγγραφέας. Είναι ένας απαραίτητος συγγραφέας. Οι ιστορίες του δεν αφορούν έντομα, δικαστήρια ή κάστρα: αφορούν έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει μια δύναμη που δεν μπορεί πλέον να καταλάβει. Στην εποχή μας των ψηφιακών γραφειοκρατιών, των αδιαφανών αποφάσεων και των απρόσωπων ευθυνών, ο Κάφκα φαίνεται να περιγράφει προφητικά την κατάσταση του σύγχρονου πολίτη. Όχι λογοτεχνική προφητεία, αλλά πολιτική σαφήνεια.

 

Για τον π. Βασίλειο Γοντικάκη στον Άγ. Ανδρέα – Β. Ξυδιάς Α΄ μέρος

 

Το βράδυ της Δευτέρας 8 Δεκεμβρίου 2025, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για τον μακαριστό π. Βασίλειο Γοντικάκη στο εκκλησάκι του Αγ. Ανδρέα (πλ. Αμερικής, οδός Λευκωσίας). Ομιλητές ήταν ο θεολόγος Βασίλης Ξυδιάς και ο εικαστικός καλλιτέχνης και δραματουργός Αλέξανδρος Μιστριώτης. Προλόγισε ο εφημέριος του ναού π. Ιγνάτιος Παπασαράντης. Ο Β. Ξυδιάς εστίασε στα βιογραφικά στοιχεία του γέροντα, στη συμβολή του στην αναγέννηση του αγιορείτικου κοινοβιακού μοναχισμού τη δεκαετία του 60 και μετά, καθώς και στην επίδραση που είχε στη στροφή πολλών νέων προς την Ορθοδοξία κατά τη δεκαετία του 80. Στο video περιλαμβάνονται και αποσπάσματα από τη συζήτηση που ακολούθησε: η σημασία που απέδιδε ο γέροντας στη Θεία Λειτουργία, πώς απέρριπτε τις εκδηλώσεις ισχύος κ.ά.

Σαράντος Καργάκος - Πρόσωπα της εποχής μας - Επεισόδιο 1 | COSMOTE HISTORY

 

Νέα Cosmote TV: www.cosmotetv.gr Εγγραφείτε στο κανάλι της COSMOTE TV: http://bit.ly/2Vc8adm Σύγχρονοι Έλληνες των τεχνών και του πνεύματος συστήνονται, συνομιλούν και γίνονται πηγή έμπνευσης με τη ζωή και το πλούσιο έργο τους. Μια γνωριμία με τους ανθρώπους που διαμορφώνουν το σύγχρονο πνευματικό τοπίο της χώρας μας. Η ζωή και το πλούσιο έργο ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ιστορικούς, φιλολόγους και δοκιμιογράφους της Ελλάδας, του Σαράντου Καργάκου, που με τις γνώσεις, τις ιδέες και την πολιτική του στάση έχει επηρεάσει ολόκληρες γενιές.

ΛΟΓΟΙ ΑΓΙΟΥ ΠΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

 

— Γέροντα, αν ερχόταν σήμερα ο Χριστός, θα Τον αναγνώριζαν οι άνθρωποι;

— Ε, βρε παιδί, δύσκολο. Σήμερα οι άνθρωποι έμαθαν να κοιτάζουν τα φώτα και χάνουν τον ήλιο. Θέλουν πράγματα μεγάλα, εντυπωσιακά. Αν κάτι δεν κάνει θόρυβο, δεν το προσέχουν. Ο Χριστός όμως δουλεύει ήσυχα. Πάει απαλά στην καρδιά του ανθρώπου. Δεν την σπάει την πόρτα. Χτυπάει σιγά. Αλλά σήμερα, με τόση φασαρία που έχουν μέσα τους οι άνθρωποι, πού να ακούσουν;

Θα περνούσε, να πούμε, από έναν δρόμο γεμάτο κόσμο. Όλοι θα έτρεχαν. Άλλος θα μιλούσε μόνος του μ’ ένα μηχάνημα στ’ αυτί, άλλος θα κοίταζε μια οθόνη, άλλος θα είχε μέσα του θυμό, άλλος απελπισία. Και ξέρεις πώς είναι σήμερα οι άνθρωποι; Σαν τα μελίσσια που τα χτύπησαν με ξύλο. Βουίζουν συνέχεια. Δεν αναπαύονται. Και γιατί δεν αναπαύονται; Γιατί έδιωξαν τον Θεό και μετά ζητούν ειρήνη. Γίνεται αυτό; Άμα βγάλεις το καντήλι από το σπίτι, θα σκοτεινιάσει. Δεν φταίει το σπίτι.

— Γέροντα, γιατί κουράστηκε τόσο ο κόσμος;

— Γιατί πήρε πολλές ευκολίες και έχασε το φιλότιμο. Παλιά ο άνθρωπος είχε δυσκολίες, αλλά είχε καρδιά. Τώρα τα έχουν όλα και δεν χορταίνουν. Ξέρεις τι είναι ο σημερινός άνθρωπος; Σαν το παιδάκι που όλο του δίνουν γλυκά και στο τέλος αρρωσταίνει. Έτσι κι αυτοί. Πολλές ανέσεις, πολλές διασκεδάσεις, πολλές πληροφορίες, και μέσα τους άδειοι. Δεν έμαθαν να στερούνται λίγο, να κάνουν υπομονή, να λένε «δόξα τω Θεώ». Γι’ αυτό με το παραμικρό πέφτουν. Ένας λόγος, μια δυσκολία, μια αρρώστια, και διαλύονται. Δεν έχουν μέσα τους αντίσταση πνευματική.

Και θα πήγαινε ο Χριστός και σε έναν ναό. Θα έβλεπε κεριά αναμμένα, πολυελαίους, ψαλμωδίες, αλλά πολλές καρδιές κλειστές. Άλλος θα σκεφτόταν τα λεφτά του, άλλος ποιος τον κοίταξε, άλλος ποιος τον αδίκησε. Ο νους αλλού. Και ο Θεός θέλει νου καθαρό. Όχι πολλά πράγματα. Καρδιά θέλει. Ένα «Χριστέ μου, βοήθησέ με» από την ψυχή. Αυτό.

— Δηλαδή, Γέροντα, δεν φτάνουν τα εξωτερικά;

— Ε, μόνο με τα εξωτερικά γίνεται δουλειά; Και το σκιάχτρο φοράει ρούχα, αλλά άνθρωπος δεν είναι. Έτσι και ο χριστιανός. Άμα έχει μόνο εξωτερικά πράγματα και μέσα του δεν δουλεύει πνευματικά, δεν αλλάζει. Σήμερα πολλοί θέλουν χριστιανισμό χωρίς μετάνοια. Να ανάψουν ένα κεράκι, να αισθανθούν λίγο καλύτερα και ύστερα να συνεχίσουν τα ίδια. Ο Χριστός όμως δεν ήρθε να μας χαϊδέψει τα πάθη. Ήρθε να μας θεραπεύσει. Και η θεραπεία πονά λίγο.

— Γέροντα, και ο μεγάλος ιεροεξεταστής σήμερα πώς θα ήταν;

— Θα ήταν πολύ τακτοποιημένος άνθρωπος. Πολύ λογικός. Πολύ οργανωμένος. Θα είχε προγράμματα, επιτροπές, λόγια πολλά. Θα μιλούσε όλη μέρα για τον άνθρωπο και δεν θα άφηνε τον Θεό να ενεργήσει. Αυτό είναι το φοβερό. Σήμερα οι άνθρωποι πιστεύουν περισσότερο στα σχέδιά τους παρά στην Χάρη του Θεού. Και ξέρεις τι θα έλεγε στον Χριστό; «Οι άνθρωποι δεν αντέχουν αυτά που λες. Θέλουν εύκολα πράγματα». Δηλαδή τι; Θέλουν έναν Θεό χωρίς Σταυρό. Χριστιανισμό χωρίς αγώνα. Αγάπη χωρίς θυσία. Μετάνοια χωρίς δάκρυ.

Κοίτα να δεις πονηριά που κάνει το κοσμικό πνεύμα. Μπαίνει σιγά σιγά. Δεν λέει στον άλλον: «Άφησε τον Θεό». Όχι. Του λέει: «Δεν πειράζει, κοίτα λίγο και τον εαυτό σου». Μετά: «Δεν πειράζει, πάρε και λίγη δόξα». Μετά: «Δεν πειράζει, κράτα και λίγη άνεση». Και σιγά σιγά παγώνει η ψυχή. Όπως το ψυγείο. Βάζεις μέσα κάτι και παγώνει. Έτσι παγώνει και η καρδιά από την πολλή κοσμικότητα. Μετά ο άνθρωπος μιλάει για αγάπη και δεν πονάει κανέναν. Μιλάει για πίστη και δεν προσεύχεται. Μιλάει για ταπείνωση και θίγεται με το παραμικρό.

— Και μέσα στην Εκκλησία γίνεται αυτό, Γέροντα;

— Αμ, πού δεν γίνεται; Άμα δεν προσέξει κανείς, παντού μπαίνει. Και στο ράσο μπαίνει. Και στο μοναστήρι μπαίνει. Γι’ αυτό χρειάζεται πολλή προσοχή. Γιατί άλλο το εκκλησιαστικό και άλλο το πνευματικό. Μπορεί κάποιος να είναι μέσα στην Εκκλησία χρόνια και να μην έχει γευτεί Θεό. Να κάνει πράγματα εκκλησιαστικά, αλλά μέσα του να δουλεύει κοσμικά. Να ζητά αναγνώριση, δύναμη, ανθρώπινη παρηγοριά. Και τότε στεγνώνει. Χάνει την απλότητα


Ο Χριστός όμως, βρε παιδί, δεν θέλει πολλά. Εμείς τα κάνουμε δύσκολα. Θέλει ταπείνωση. Να πεις: «Θεέ μου, δεν είμαι καλά. Βοήθησέ με». Αυτό. Αλλά ο εγωισμός δεν αφήνει τον άνθρωπο να το πει. Γι’ αυτό βασανίζεται. Ξέρεις τι είναι ο υπερήφανος άνθρωπος; Σαν το σφιγμένο χέρι. Δεν μπορεί να πάρει τίποτε. Ενώ ο ταπεινός είναι σαν την ανοιχτή παλάμη. Δέχεται την Χάρη.

— Και τι θα έκανε ο Χριστός μπροστά στον μεγάλο εκείνον άνθρωπο;

— Τίποτε. Θα τον κοίταζε. Αυτό θα ήταν όλο. Και αυτό το βλέμμα θα τον έκαιγε πιο πολύ από φωτιά. Γιατί ο Χριστός δεν κοιτά όπως κοιτάμε εμείς. Βλέπει μέσα στην ψυχή. Θα θυμόταν τότε εκείνος ο άνθρωπος πώς ξεκίνησε. Γιατί όλοι κάπου ξεκινήσαμε καλά. Μικροί είχαμε απλότητα. Πιστεύαμε πιο καθαρά. Μετά μπήκε ο κόσμος μέσα μας. Η φιλοδοξία, η λογική, η ξεροκεφαλιά. Και χάσαμε το παιδικό.

Ξέρεις τι λείπει σήμερα από τον κόσμο; Η απλότητα. Οι άνθρωποι έγιναν πολύπλοκοι. Και όσο πιο πολύπλοκος γίνεται ο άνθρωπος, τόσο μπερδεύεται. Ο διάβολος είναι μπερδευτής. Ο Θεός είναι απλότητα. Γι’ αυτό βλέπεις καμιά γιαγιά αγράμματη και έχει ειρήνη, και βλέπεις μορφωμένους ανθρώπους και βασανίζονται από χίλιους λογισμούς.

— Γέροντα, και τι κρατά ακόμη τον κόσμο;

— Η προσευχή λίγων ανθρώπων. Μια μάνα που ξυπνάει νύχτα και λέει ένα «Παναγία μου». Ένας άρρωστος που κάνει υπομονή χωρίς γογγυσμό. Ένας παπάς που λειτουργεί με πόνο. Ένας μοναχός που λέει κομποσχοίνι για τον κόσμο. Αυτοί κρατούν ακόμη τον κόσμο. Μη νομίζεις ότι τον κρατούν οι δυνατοί. Ο Θεός τον κόσμο τον κρατά με τους ταπεινούς.

Και να προσέχετε κάτι. Μην κοιτάτε να αλλάξετε όλον τον κόσμο. Αυτό είναι εγωισμός κρυφός καμιά φορά. Να κοιτάμε πρώτα τον εαυτό μας. Άμα διορθώσει ο καθένας λίγο τον εαυτό του, διορθώνεται και ο κόσμος. Από εμάς αρχίζει η αλλαγή. Από τον λογισμό. Από το πώς θα δούμε τον άλλον. Από το αν θα πούμε ένα «συγχώρεσέ με».

Και ο Χριστός ακόμη περνά από τον κόσμο. Δεν έφυγε. Εμείς φύγαμε μακριά και δεν Τον βλέπουμε. Εκείνος είναι κοντά. Περιμένει μόνο να ανοίξει λίγο η καρδιά. Να βρει λίγο φιλότιμο. Ένα δάκρυ μετανοίας. Ένα «ήμαρτον». Και τότε, βρε παιδί, κάνει μέσα στον άνθρωπο ολόκληρη Ανάσταση.

Άγιος Παΐσιος

amethystos

π. Ν. Λουδοβίκος: Έξοδος από την ιδιωτική ηθική

 

Antifono.gr

Έξοδος από την ιδιωτική ηθική ομιλία στην Σύναξη Δουρούτης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων την Τετάρτη 10 Μαρτίου.

Ὁ Γιάννης ὁ φονιάς

 

 π. Μιλτιάδης Ζέρβας

 

Σὲ μιὰ ἄλλη ἐποχή, ὄχι τόσο μακρινή, τὰ πρόσωπα μιλοῦσαν μὲ φειδὼ καὶ πολὺ συχνὰ σιωποῦσαν μπροστὰ στὴν τραγικότητα τοῦ πολύπαθου βίου τῶν ἀνθρώπων. Πίστευαν οἱ παλιοὶ πὼς τὰ «πολλὰ λόγια εἶναι φτωχὰ» κι ἀνήμπορα νὰ χωρέσουν τὴν ὀδύνη, τὴ συμφορὰ καὶ τὸ κρίμα.

Δὲν κατανοοῦμε σήμερα τούτη τὴ στάση. Συχνὰ τὴν ἑρμηνεύουμε ὡς παθητικὴ καὶ συνένοχη. Κάποιοι ἀπὸ ἐμᾶς τελικά, δὲν διστάζουν νὰ καταγγείλουν μὲ φωνὴ σθεντόρια τὶς παλαιότερες γενιὲς ὡς ὑπαίτιες τῆς καλλιέργειας τῆς ἔμφυλης βίας, γιατὶ «ἡ σιωπὴ σημαίνει συγκάλυψη».

Κι ὅμως οἱ ἄνθρωποι κάποτε, ἀπὸ τὶς σιωπές τους φτιάχναν λόγια ἀκριβά. Λόγια ποὺ θέλαν νὰ κατανοήσουν τὴν ἀνθρώπινη φύση, λόγια ποὺ ἐπιχειροῦσαν νὰ αἰσθανθοῦν τὴν ἀνθρώπινη καρδιά, λόγια ποὺ γονάτιζαν γιὰ νὰ προσκυνήσουν τὸν ἀνθρώπινο πόνο. Λόγια ποὺ δὲν εἶχαν τὴν ἔπαρση ὅτι εἶναι ἱκανὰ νὰ ἀλλάξουν τὸν κόσμο, ὅμως καλλιεργοῦσαν τὴν ἐλπίδα πὼς μπορεῖ τοῦτος ὁ κόσμος νὰ γίνει λίγο πιὸ φωτεινός. Ἔφτιαχναν, τότε, οἱ ἄνθρωποι μὲ τὶς σιωπές τους στίχους καὶ ποιήματα καὶ τραγούδια.

Ἕνα τέτοιο τραγούδι ἀκούστηκε τὸ 1975 ἀπὸ τὸν Μανώλη Μητσιά. Εἶχε γράψει τοὺς στίχους ὁ Νίκος Γκάτσος καὶ τὴ μουσικὴ ὁ Μάνος Χατζιδάκις. Τὸ τραγούδι φέρει τὸν τίτλο «Ὁ Γιάννης ὁ φονιάς».