Ο Αυστραλίας Μακάριος καλεί να «μη βιάζουμε τον χρόνο του Θεού»

 

Ο Αυστραλίας Μακάριος καλεί να «μη βιάζουμε τον χρόνο του Θεού»

Στην εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, ακόμη και όταν αυτό δεν συμπίπτει με τις προσωπικές επιθυμίες και τον χρόνο που ο άνθρωπος έχει θέσει για τη ζωή του, αναφέρεται ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στο Instagram.

«Να μη βιάζουμε τον χρόνο του Θεού επειδή φοβόμαστε τον δικό μας», προτρέπει, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν πράγματα που, αν έρθουν νωρίτερα, μπορεί ο άνθρωπος να μην είναι ακόμη έτοιμος να τα διαχειριστεί. Γι’ αυτό, όπως αναφέρει, κάποιες καθυστερήσεις δεν αποτελούν άρνηση αλλά προετοιμασία.

Ο Αρχιεπίσκοπος σημειώνει ότι πολλές φορές ο άνθρωπος ζητά από τον Θεό να τον οδηγήσει, έχοντας όμως ήδη αποφασίσει ποιος θα ήθελε να είναι ο δρόμος. Μπορεί, δηλαδή, να προσεύχεται να γίνει το θέλημα του Θεού, αλλά στην πραγματικότητα να περιμένει αυτό να συμπέσει με το δικό του.

Η πραγματική εμπιστοσύνη, σύμφωνα με τον ίδιο, αρχίζει όταν κάποιος μπορεί να εκφράσει αυτό που επιθυμεί και λαχταρά, αποδεχόμενος όμως ότι πάνω από τη δική του επιθυμία βρίσκεται το θέλημα του Θεού για τη ζωή του.

Όπως επισημαίνει, όταν ο άνθρωπος πάψει να απαιτεί από τον Θεό να ακολουθήσει τα δικά του σχέδια, μπορεί να αρχίσει να ανακαλύπτει το σχέδιο του Θεού για τη ζωή του.

Η υπομονή, κατά τον κ. Μακάριο, δεν σημαίνει ότι κάποιος κάθεται απλώς και περιμένει να αλλάξουν τα πράγματα. Είναι η συνέχιση της πίστης και της προσευχής ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα ή απαντήσεις και όταν ο δρόμος μπροστά παραμένει άγνωστος.

«Υπομονή και πίστη έχουμε όταν συνεχίζουμε να πιστεύουμε ενώ ακόμη δεν έχουμε δει αποτελέσματα. Συνεχίζουμε να προσευχόμαστε ενώ ακόμη δεν έχουμε λάβει απάντηση. Συνεχίζουμε να προχωρούμε ενώ δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς οδηγεί ο δρόμος».

 

Οι αθόρυβοι ήρωες - Κωνσταντίνος Μητροπολίτης Σιγκαπούρης

 

Οι αθόρυβοι ήρωες

Κωνσταντίνος Μητροπολίτης Σιγκαπούρης

Περίεργη εποχή. Ένας άνθρωπος κάνει μια θεαματική πράξη μπροστά σε μια κάμερα και μέσα σε λίγες ώρες γίνεται ήρωας. Κάποιος άλλος μοιράζει δέκα σακούλες τρόφιμα, φροντίζοντας προηγουμένως να υπάρχουν δεκαπέντε φωτογραφίες, και βαφτίζεται φιλάνθρωπος. Ένας τρίτος ανακαλύπτει ξαφνικά τον ανθρώπινο πόνο ακριβώς τη στιγμή που ανοίγει η κάμερα του τηλεφώνου. Και κάπου μακριά από όλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι που πρόσφεραν μια ολόκληρη ζωή χωρίς να αναρωτηθούν πόσοι τους παρακολουθούν.

Ο Γέροντας Χρυσόστομος Ταβουλαρέας, από τη Μάνη, υπηρέτησε επί δεκαετίες τη Μονή του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτη. Παρέλαβε ένα μοναστήρι σε δύσκολη κατάσταση και, με προσωπικό κόπο, το ανακαίνισε και το ανέδειξε σε πραγματική όαση μέσα στην έρημο. Εκοιμήθη στις 6 Σεπτεμβρίου. Το ίδιο το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων μίλησε για την πολυετή και αφοσιωμένη διακονία του στα Πανάγια Προσκυνήματα. Και δεν ήταν μόνο οι πέτρες. Στη Μονή υπήρχε φαγητό για τον περαστικό, φιλοξενία για τον προσκυνητή, βοήθεια για φτωχές οικογένειες, παιδιά και ηλικιωμένους. Ο ίδιος έλεγε ότι στην αγάπη δεν χωρούν διακρίσεις ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους. Εκεί, σε μια γη όπου η θρησκεία πολλές φορές γίνεται αιτία διαχωρισμού, ένας ορθόδοξος μοναχός απαντούσε με ένα πιάτο φαγητό.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, την 1η Οκτωβρίου, εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Ιουστίνος Μαμάλος, ο άνθρωπος που συνέδεσε τη ζωή του με το Φρέαρ του Ιακώβ στη Νεάπολη της Σαμάρειας. Ανακαίνισε το προσκύνημα και ολοκλήρωσε τον Ναό της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος. Αφιέρωσε δυνάμεις, κόπους και μεγάλο μέρος της ζωής του στη διατήρηση αυτού του τόπου. Και όλα αυτά δεν έγιναν σε κάποιο ασφαλές εκκλησιαστικό γραφείο. 

Ο π. Ιουστίνος βρέθηκε στο Φρέαρ μετά το μαρτύριο του προκατόχου του, Αγίου Φιλουμένου. Έζησε δεκαετίες σε μια περιοχή συγκρούσεων και αντιμετώπισε επιθέσεις, απειλές και απόπειρες καταστροφής του προσκυνήματος. Κι όμως παρέμεινε εκεί. Χρειάστηκε να γίνει συγχρόνως αρχιτέκτονας, εργολάβος, αγιογράφος και συλλέκτης δωρεών για να ολοκληρώσει τον ναό.

Αυτούς τους ανθρώπους πώς ακριβώς τους μετρά η εποχή μας; Πόσους ακολούθους είχαν; Πόσες φορές έγινε γνωστό το όνομά τους; Πόσες φωτογραφίες δημοσίευσαν την ώρα που βοηθούσαν έναν φτωχό; Γιατί σήμερα, για να θεωρηθείς περίπου ευεργέτης, χρειάζεσαι πρωτίστως καλό φωτισμό, κατάλληλη γωνία λήψης και κάποιον να καταγράψει τη στιγμή που παραδίδεις τη σακούλα στον φτωχό. Αν μάλιστα συγκινηθείς εγκαίρως μπροστά στην κάμερα, ακόμη καλύτερα. Η προσφορά αποκτά μουσική υπόκρουση, η συγκίνηση τίτλο και η ανθρώπινη δυστυχία μετατρέπεται σε σκηνικό προσωπικής προβολής. Φτάσαμε σχεδόν στο παράδοξο να μην αρκεί να κάνεις το καλό. Πρέπει να υπάρχει και κάποιος απέναντι για να το φωτογραφίσει.

Και έτσι αποκτήσαμε μια καινούργια κατηγορία «Αγίων»: τους Αγίους του αλγορίθμου. Δεν χρειάζονται χρόνια θυσίας, ξενύχτια, στερήσεις ή παραμονή σε επικίνδυνους τόπους. Αρκεί μια ανάρτηση που θα συγκινήσει, ένα σύνθημα που θα ταξιδέψει γρήγορα και μερικές χιλιάδες επιδοκιμασίες από ανθρώπους που αύριο θα έχουν ήδη περάσει στην επόμενη συγκίνηση. Η εποχή μας, άλλωστε, έχει μεγάλη ευκολία να κατασκευάζει ήρωες το πρωί και να τους ξεχνά μέχρι το βράδυ. Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγάλη πνευματική φτώχεια μιας κοινωνίας που κατά τα άλλα δηλώνει ευαίσθητη. Μπερδέψαμε την προσφορά με την προβολή. Θεωρούμε σπουδαίο ό,τι φαίνεται και σχεδόν ανύπαρκτο ό,τι γίνεται αθόρυβα. Το Ευαγγέλιο, όμως, επιμένει ενοχλητικά: «Μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου». Όχι επειδή η καλή πράξη πρέπει να κρύβεται φοβισμένη, αλλά επειδή όταν η φιλανθρωπία χρειάζεται χειροκρότημα για να υπάρξει, κινδυνεύει να πάψει να είναι φιλανθρωπία και να γίνει δημόσια σχέση.

Δεν σημαίνει βεβαίως ότι κάθε ακτιβιστής είναι υποκριτής ούτε ότι κάθε δημόσια προβολή μιας καλής πράξης είναι κακή. Υπάρχουν άνθρωποι που αξιοποιούν τη δημοσιότητα για να κινητοποιήσουν συνειδήσεις και να συγκεντρώσουν πραγματική βοήθεια. Η διαφορά βρίσκεται στο κίνητρο και κυρίως στη διάρκεια. Άλλο να χρησιμοποιείς την προβολή για να υπηρετήσεις έναν σκοπό και άλλο να χρησιμοποιείς έναν σκοπό για να υπηρετήσεις την προβολή σου. Οι δύο Αγιοταφίτες μάς θυμίζουν κάτι που έχουμε σχεδόν ξεχάσει. Η αγάπη δεν είναι συναίσθημα για ανάρτηση. Είναι κόστος. Κόστος χρόνου. Κόστος κόπου. Κόστος προσωπικής άνεσης. Μερικές φορές ακόμη και κίνδυνος ζωής.

Και ίσως εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα της εποχής μας. Λέμε ότι τα παιδιά μας δεν έχουν πρότυπα, ενώ τα πρότυπα υπάρχουν. Απλώς εμείς στρέφουμε τον προβολέα αλλού. Διδάσκουμε ποιος συγκέντρωσε εκατομμύρια θεάσεις, ποιος έγινε διάσημος μέσα σε μία νύχτα, ποιος προκάλεσε περισσότερο θόρυβο. Σπανιότερα μιλάμε για εκείνον που έμεινε σαράντα χρόνια στην έρημο ή δεκαετίες δίπλα σε ένα πηγάδι της Σαμάρειας, επιμένοντας να υπηρετεί. Ο Χριστός δεν είπε «ἀπὸ τῶν δημοσιεύσεων αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς». Είπε «ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν». Και αυτή είναι μια φράση σχεδόν επαναστατική για την εποχή της εικόνας.Ίσως, λοιπόν, πρέπει να ξανασκεφτούμε ποιον αποκαλούμε σημαντικό. Γιατί αν τα σύγχρονα βραβεία της κοινωνικής αναγνώρισης απονέμονται με αριθμούς θεάσεων και «μου αρέσει», τότε άνθρωποι σαν τον Χρυσόστομο και τον Ιουστίνο πιθανόν να μη γίνονταν ποτέ διάσημοι. Μόνο που εκείνοι δεν προσπάθησαν να γίνουν διάσημοι. Προσπάθησαν να γίνουν χρήσιμοι. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το δυσκολότερο βραβείο απ’ όλα.

 Οι αθόρυβοι ήρωες - ORTHODOXIA INFO

Η κόπωση του φωτός. Στοχασμοί για το « δαιμόνιο μεσημβρινό».

 

Ανάμεσα στις πλέον αινιγματικές εικόνες της βιβλικής και πατερικής παράδοσης συγκαταλέγεται το «δαιμόνιο μεσημβρινό», μια έκφραση που διασώζεται στον 90o Ψαλμό  και η οποία, διαμέσου των αιώνων, απέκτησε βαθύ φιλοσοφικό, ψυχολογικό και πνευματικό περιεχόμενο. Η δύναμη της εικόνας αυτής έγκειται ακριβώς στο παράδοξό της. Ενώ ο άνθρωπος θα ανέμενε ότι το κακό δρα μέσα στη νύχτα, το σκοτάδι και την αβεβαιότητα, η βιβλική σοφία τοποθετεί τη δοκιμασία στην καρδιά της ημέρας, τη στιγμή κατά την οποία ο ήλιος βρίσκεται στο απόγειό του και τίποτε δεν φαίνεται να κρύβεται. Το μεσημβρινό δαιμόνιο δεν είναι η σκιά που προκαλεί ο φόβος της άγνοιας· είναι η σκιά που γεννά η υπερβολική οικειότητα με το φως.    

Δεν είναι τυχαίο ότι το δαιμόνιο αυτό ονομάζεται «μεσημβρινό». Η μεσημβρία αποτελεί συμβολικά το σημείο της πληρότητας. Είναι η ώρα κατά την οποία η ημέρα έχει φθάσει στην κορύφωσή της, η εργασία βρίσκεται σε εξέλιξη και η ζωή μοιάζει να έχει αποκαλύψει όλα της τα πρόσωπα. Ωστόσο, ακριβώς εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται μια λεπτή αλλά βαθιά υπαρξιακή κόπωση. Όταν η ανατολή έχει παρέλθει και η δύση δεν έχει ακόμη φανεί, ο άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με την πιο απαιτητική δοκιμασία: τη μονοτονία της συνέχειας. Δεν τον απειλεί πλέον το άγνωστο, αλλά το υπερβολικά γνωστό. Δεν αγωνιά για το τι θα συμβεί, αλλά για το αν αυτό που ήδη συμβαίνει έχει πραγματικό νόημα. Το μεσημβρινό δαιμόνιο συμβολίζει ακριβώς αυτή τη στιγμή κατά την οποία η ύπαρξη, κουρασμένη από την επανάληψη, αρχίζει να αμφισβητεί την αξία των πραγμάτων που μέχρι χθες θεωρούσε αυτονόητη.

Για τον λόγον αυτόν, οι Πατέρες της Εκκλησίας και ιδιαίτερα ο Ευάγριος ο Ποντικός συνέδεσαν το μεσημβρινό δαιμόνιο με την ακηδία. Η ακηδία δεν είναι απλή τεμπελιά, ούτε μια παροδική μελαγχολία. Είναι μια βαθιά αποδυνάμωση της σχέσης του ανθρώπου με το νόημα. Είναι η κατάσταση κατά την οποία η ψυχή εξακολουθεί να κινείται, αλλά έχει πάψει να εμπνέεται· εξακολουθεί να εργάζεται, αλλά δεν αισθάνεται τον σκοπό της εργασίας· εξακολουθεί να ζει, αλλά δυσκολεύεται να γευθεί τη χαρά της ζωής. Πρόκειται για μια παράξενη μορφή εσωτερικής ερήμωσης, όπου τίποτε δεν φαίνεται αρκετά σημαντικό ώστε να κινητοποιήσει την ύπαρξη.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεσημβρινό δαιμόνιο δεν προσβάλλει συνήθως τους αδιάφορους ή τους αδρανείς ανθρώπους. Αντιθέτως, φαίνεται να στρέφεται προς εκείνους που αγωνίζονται, δημιουργούν, αναζητούν και κοπιάζουν. Ο άνθρωπος που δεν διαθέτει σκοπό δύσκολα θα βιώσει την απώλειά του. Εκείνος όμως που αφιερώνει τη ζωή του σε έναν στόχο, σε μια αποστολή ή σε μια υψηλή ιδέα, είναι πιθανότερο να συναντήσει κάποια στιγμή το ερώτημα για το αν όλα αυτά αξίζουν πραγματικά τον κόπο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μοναχοί της ερήμου περιέγραφαν την ακηδία ως τον πιο επίμονο πειρασμό. Η ζωή τους ήταν στραμμένη προς ένα ύψιστο ιδανικό και ακριβώς για αυτό ήταν εκτεθειμένοι στην αμφιβολία που γεννά η μακροχρόνια προσπάθεια.

Το ίδιο φαινόμενο μπορεί να παρατηρηθεί, με παραλλαγές, και πέρα από το θρησκευτικό πλαίσιο. Ο επιστήμονας που αφιέρωσε δεκαετίες σε μια έρευνα, ο καλλιτέχνης που υπηρέτησε την τέχνη του, ο εκπαιδευτικός που έδωσε τη ζωή του στη διδασκαλία, ο γονέας που αφιέρωσε τον εαυτό του στην οικογένειά του, συχνά έρχονται αντιμέτωποι με στιγμές κατά τις οποίες όλα όσα υπηρέτησαν φαίνονται ξαφνικά κενά. Δεν πρόκειται για αποτυχία αλλά για κρίση νοήματος. Και ακριβώς επειδή πρόκειται για κρίση νοήματος, εμφανίζεται συνήθως σε ανθρώπους που κάποτε είχαν βαθύ νόημα στη ζωή τους.

Το μεσημβρινό δαιμόνιο, επομένως, δεν είναι μόνο μια πνευματική δοκιμασία· είναι και μια φιλοσοφική εμπειρία. Αποκαλύπτει ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ανθρώπινης ύπαρξης: ότι κανένα νόημα δεν μπορεί να παραμείνει ζωντανό χωρίς διαρκή ανανέωση. Ο άνθρωπος έχει την τάση να συνηθίζει ακόμη και τα πιο πολύτιμα αγαθά. Συνηθίζει την αγάπη, την ελευθερία, τη γνώση, την ομορφιά, ακόμη και την ίδια τη ζωή. Όταν η συνήθεια καλύψει τα πάντα, τότε εμφανίζεται η αίσθηση της εσωτερικής κενότητας. Η κρίση αυτή δεν γεννιέται επειδή τα πράγματα έχασαν την αξία τους, αλλά επειδή ο άνθρωπος έπαψε να τα βλέπει με καινούργιο βλέμμα.

Ωστόσο, η παράδοση δεν αντιμετωπίζει το μεσημβρινό δαιμόνιο αποκλειστικά ως απειλή. Μέσα στη δοκιμασία αυτή κρύβεται και μια δυνατότητα βαθιάς μεταμόρφωσης. Όταν ο άνθρωπος αναγκάζεται να αμφισβητήσει όσα μέχρι τότε θεωρούσε βέβαια, αποκτά την ευκαιρία να τα ανακαλύψει εκ νέου σε βαθύτερο επίπεδο. Η κρίση γίνεται τότε πέρασμα, διάβαση. Το νόημα παύει να είναι ένα κληρονομημένο δεδομένο και μετατρέπεται σε προσωπική κατάκτηση. Ό, τι μέχρι χθες γινόταν από συνήθεια, αρχίζει να γίνεται από συνειδητή επιλογή.

Ίσως αυτό να αποτελεί και το μεγαλύτερο όφελος που μπορεί να αποκομίσει κανείς από τη συνάντηση με το μεσημβρινό δαιμόνιο. Η εμπειρία της εσωτερικής ξηρασίας αναγκάζει τον άνθρωπο να εγκαταλείψει τις ψευδαισθήσεις του. Τον υποχρεώνει να εξετάσει αν οι αξίες του είναι πραγματικά δικές του ή αν απλώς τις κληρονόμησε από το περιβάλλον του. Τον καλεί να αναζητήσει βαθύτερα θεμέλια για τις επιλογές του. Με αυτή την έννοια, η δοκιμασία λειτουργεί ως μια μορφή καθαρμού. Καταστρέφει τις επιφανειακές βεβαιότητες ώστε να καταστεί δυνατή η γέννηση μιας πιο ώριμης συνείδησης.

Το μεσημβρινό δαιμόνιο, λοιπόν, δεν είναι μόνο ο εχθρός της ψυχής αλλά και ένας ακούσιος δάσκαλος. Η παρουσία του υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη ύπαρξη δεν προορίζεται να παραμένει στάσιμη μέσα σε εύκολες βεβαιότητες. Η αληθινή ωρίμανση γεννιέται όταν ο άνθρωπος διασχίζει την έρημο της αμφιβολίας χωρίς να εγκαταλείψει την αναζήτηση του νοήματος. Και τότε συμβαίνει το παράδοξο: η σκιά που εμφανίστηκε στο αποκορύφωμα του φωτός αποδεικνύεται τελικά η αφορμή για μια βαθύτερη συνάντηση με το ίδιο το φως. Έτσι, το δαιμόνιο μεσημβρινό παύει να είναι απλώς μια βιβλική εικόνα και μετατρέπεται σε διαχρονικό σύμβολο της ανθρώπινης πορείας από την αυτάρκεια προς την αυτογνωσία και από τη συνήθεια προς τη συνειδητή ύπαρξη.

Στη λαϊκή παράδοση του ελληνικού χώρου, η ώρα του μεσημεριού θεωρήθηκε συχνά οριακή και επικίνδυνη. Πολλές δοξασίες προειδοποιούσαν να μην περιπλανιέται κανείς μόνος στα χωράφια ή σε ερημικούς τόπους «την ώρα που καίει ο ήλιος», διότι τότε ενεργούσαν αόρατες δυνάμεις, νεράιδες, στοιχειά ή το ίδιο το «μεσημεριανό δαιμόνιο». Πίσω όμως από τη μυθοπλαστική μορφή της δοξασίας κρύβεται μια βαθιά θυμοσοφία. Ο λαός διαισθάνθηκε ότι ο άνθρωπος είναι περισσότερο ευάλωτος όχι μόνο μέσα στο σκοτάδι αλλά και μέσα στην υπερβολή του φωτός, όταν η κόπωση, η ζέστη, η μοναξιά και η εξάντληση θολώνουν τον νου και αλλοιώνουν την κρίση. Η λαϊκή σοφία, επομένως, δεν μιλούσε απλώς για ένα εξωτερικό δαιμόνιο, αλλά για μια κατάσταση εσωτερικής απορρύθμισης που γεννάται όταν ο άνθρωπος χάνει το μέτρο και την εγρήγορσή του.

Η δοξασία αυτή αυτή συναντάται θαυμαστά με τη σκέψη των Νηπτικών Πατέρων. Εκεί όπου η λαογραφία μιλά για τον κίνδυνο του μεσημεριού, οι νηπτικοί μιλούν για την ακηδία, τη χαλάρωση της προσοχής και την αδυναμία της καρδιάς να παραμείνει άγρυπνη απέναντι στους λογισμούς. Και στις δύο περιπτώσεις, η θεραπεία δεν είναι ο φόβος αλλά η νήψη: η διατήρηση της εσωτερικής εγρήγορσης, της ταπεινότητας και της επίγνωσης. Έτσι, το δαιμόνιο μεσημβρινό αναδεικνύεται ως κοινό σύμβολο της λαϊκής και της ασκητικής σοφίας, υπενθυμίζοντας ότι οι πιο λεπτές δοκιμασίες του ανθρώπου εμφανίζονται συχνά όχι όταν όλα γύρω του σκοτεινιάζουν, αλλά όταν νομίζει πως βρίσκεται ασφαλής μέσα στο πληρέστερο φως!

 

Ο ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

 

Δύο από τις χώρες που είχαν επενδύσει όσο λίγες στον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης, η Σουηδία και η Νορβηγία, επιλέγουν να κινούν ένα βήμα πίσω. Και στις δύο χώρες, μελέτες των τελευταίων ετών διαπίστωσαν αισθητή   πτώση στις επιδόσεις των μαθητών σε βασικές δεξιότητες, όπως η κατανόηση του κειμένου, η παραγωγή γραπτού λόγου και τα μαθηματικά.

            Έτσι, στη Σουηδία, όπου από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 τα παραδοσιακά βιβλία αντικαθιστούνταν σταδιακά φορητούς υπολογιστές και τάμπλετ, επιχειρείται τώρα μια θεαματική αναστροφή, με την επαναφορά στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής  διαδικασίας του έντυπου βιβλίου και της χειρόγραφης γραφής, με την αποδέσμευση σημαντικών κονδυλίων για την αγορά έντυπου  εκπαιδευτικού υλικού.

            Η Νορβηγία, πέρα από την επιστροφή στο βιβλίο, ανακοίνωσε την επιβολή από τη νέα σχολική χρονιά πλήρους απαγόρευσης της χρήσης εργαλείων παραγωγής Τεχνικές Νοημοσύνης για μαθητές ηλικίας 6 έως  13 ετών, καθώς  και σημαντικού περιορισμού της χρήσης της σε μεγαλύτερες ηλικίες.

                Ας μην ξεχνάμε ότι το 2023 ή ΟΥΝΕΣΚΟ δημοσίευσε  την παγκόσμια  έκθεσή της για την τεχνολογία στην εκπαίδευση, επισημαίνοντας ότι μόλις ένα 10ο/ο των σχετικών εκπαιδευτικών ερευνών αξιολογεί θετικά την πραγματική επίδραση των ψηφιακών εργαλείων στη μάθηση, και προτρέποντας  τις κυβερνήσεις να υιοθετούν λύσεις βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα και όχι  στις δυνάμεις της αγοράς.. Εμείς…τι κά νουμε;

            «ΖΩΗ», 4414     

Δρέπουμε τους καρπούς…

 

Καθημερινά ακούμε και βλέπουμε περιστατικά βίας ακόμη και στον χώρο του σχολείου. Όχι απλούς διαπληκτισμούς, που ακόμη και να πιαστούν στα χέρια, οι μαθητές, το θέμα θα μπορούσε να σταματήσει εκεί. Αυτά είναι  ξεπερασμένα. Σήμερα ακούμε για μαχαιρώματα, βόμβες, μπούλιγκ- δηλαδή εκφοβισμός, όχι μόνο προς συμμαθητές, αλλά και προς εκπαιδευτικούς. Χυδαίες πράξεις που επιβάλλονται σε κορίτσια ή αγόρια ή και εκπαιδευτικούς, από ομάδα παιδιών, και μάλιστα με βιντεοσκόπηση, ώστε να «ανεβάσουν» το «κατόρθωμά  τους» στα κοινωνικά δίκτυα. Και ο κατάλογος των ανήκουστων αυτών περιστατικών, δεν έχει τέλος!

          Γιατί όμως εκπλησσόμαστε;

          Απελευθερώσαμε το σχολείο από διάφορα ταμπού. Αποδομήσαμε κάθε θρησκευτικό και εθνικό φρόνημα από τα παιδιά. Προσπαθήσαμε και το καταφέραμε να βγάλουμε τον φόβο του Θεού, την αγάπη στον συνάνθρωπο, το ευ αγωνίζεσθαι , από τις καρδιές των παιδιών. Διώξαμε από τις σχολικές κοινότητες τις εικόνες , τον πνευματικό ιερέα, καταργήσαμε τον εκκλησιασμό, την προσευχή.

          Γιατί απορούμε;

          Απλά δρέπουμε τους καρπούς των όσων σπείραμε!   Σπείραμε ανέμους, θερίζουμε θύελλες. Γκρεμίσαμε όλους τους ηθικούς  φραγμούς και τώρα κλαίνε φαρισαϊκά πάνω στα χαλάσματα. Αν καταλάβουμε το λάθος μας, υπάρχει ελπίδα, Αν!

          «ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 638

Ως επ' εσχάτων των χρόνων - Παναγιώτης Νεοχωρίτης

 

Η ΑΙΩΝΙΑ ΝΕΟΤΗΤΑ - π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

 

Η ΑΙΩΝΙΑ ΝΕΟΤΗΤΑ

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

 Ο αδόκητος θάνατος του δημοφιλούς τραγουδιστή έφερε στο προσκήνιο ένα παλαιό ανθρώπινο αίτημα: τη διατήρηση της νεότητας και την υπέρβαση της φθοράς που φέρνουν το γήρας και ο δύσκολος τρόπος ζωής, όταν ο άνθρωπος δεν ακολουθεί τους συνήθεις ρυθμούς. Όταν κάποιος είναι χαρισματικός, ξεχωρίζει, γίνεται είδωλο στα μάτια των πολλών, όταν έχει να διαχειριστεί χρήματα και δόξα, οι ψυχικές του δυνάμεις δεν επαρκούνε. Και είναι γρηγορότερη η φθορά από ό,τι ζούνε οι άνθρωποι του μέσου όρου. Όμως η αγωνία και η αναζήτηση των πολλών είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο θα διατηρηθούνε νέοι, θα αντέξουνε, θα μπορέσουν να ανταποκριθούνε στις απαιτήσεις της εικόνας που έχουν φτιάξει είτε οι ίδιοι για τον εαυτό τους είτε οι άλλοι για εκείνους. Και εδώ έρχονται συχνά όσοι υπόσχονται θαύματα με τη βοήθεια της επιστήμης ή κάποιας τεχνικής που είναι μυστικό που αγοράζεται. Η φιλοσοφική λίθος των αλχημιστών του Μεσαίωνα έχει επανέλθει με άλλη μορφή.

                Θέλουμε να ζήσουμε, ει δυνατόν για πάντα. Πόσο κακό να είναι αυτό; Το εύλογο ερώτημα δεν αγγίζει όσους είναι ακόμη νέοι. Καθώς περνάνε όμως τα χρόνια, η αιώνια νεότητα ως ζητούμενο φυτεύεται και καλλιεργείται στον νου και στην καρδιά. Το ερώτημα όμως θα έπρεπε να τεθεί αλλιώς: γιατί να πεθαίνουμε; Έχουμε καταφέρει με τη βοήθεια της ιατρικής, της φαρμακευτικής, της τεχνολογίας να παρατείνουμε τη ζωή μας κατά πολύ σε σχέση με το παρελθόν.

Όμως κανείς δεν μπορεί να νικήσει τον χρόνο, τον θάνατο που είναι ο έσχατος εχθρός του ανθρώπου. Η θεολογική απάντηση ότι ο θάνατος υπάρχει «ίνα μη το κακόν αθάνατον γένηται»  είναι μια ερμηνεία, όχι όμως παρηγοριά. Γι’ αυτό και η εποχή μας, στην οποία η θεολογική ερμηνεία της ζωής θεωρείται παρωχημένη, έχει πέσει με όλη της τη δύναμη, συχνά καλλιεργώντας ψευδαισθήσεις, να μας οδηγήσει στη μακροζωΐα, η οποία όμως ταυτίζεται με την νεότητα.

                Είναι γνωστός ο μύθος του Τιθωνού. Η Ηώς, η Αυγή, η κόρη του Ήλιου, ερωτεύτηκε έναν θνητό, τον Τιθωνό. Ζητά από τον Δία να τον κάνει αθάνατο. Δεν σκέφτηκε όμως να ζητήσει την νεότητα για εκείνον. Έτσι, γερνούσε, αλλά δεν πέθαινε, ζώντας ένα μαρτύριο. Και η Ηώς θα παρακαλέσει τους θεούς να τον απαλλάξουν. Κι αυτοί θα τον μεταμορφώσουν σε τζιτζίκι, που τραγουδά όλη την ημέρα για χατίρι της Ηούς και σιωπά τη νύχτα, όταν η αγαπημένη του κρύβεται.

                Η θεολογική απάντηση δεν περιορίζεται στον θάνατο. Συμπεριλαμβάνει και την ανάσταση και την αιωνιότητα. Πλαστήκαμε για να ζήσουμε. Το σώμα μας υφίσταται τη δοκιμασία του χρόνου και της φθοράς, «ίνα μη το κακόν αθάνατον γένηται», διότι αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο μαρτύριο για την ανθρωπότητα. Όμως η σχέση με τον Χριστό μάς οδηγεί στην υπέρβαση του θανάτου, πρώτα με την μία πλευρά της εικόνας του Θεού εν τω προσώπω μας που είναι η ψυχή, διά της οποίας συνεχίζουμε να υπάρχουμε και μετά τον θάνατο, και κατόπιν με την προσδοκία της ανάστασης των νεκρών στην Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, διά της οποίας θα καταργηθεί ο θάνατος.   

                Κλειδί η αγάπη. Η αγάπη είναι ο τρόπος της νεότητας που την καθιστά αιώνια. Αυτός που αγαπά, δεν γερνά, διότι δίνει και δίνεται. Μπορεί οι ρυθμοί του σώματος να πέφτουν. Όμως η αγάπη κρατά την ύπαρξη ακμαία. Τι να την κάνεις τη ζωή αν δεν μπορείς ή δεν θέλεις να αγαπήσεις; Μοιάζει με αυτή του Τιθωνού που μαράζωνε, διότι τόσο η Ηώς όσο κι εκείνος έβλεπαν τη σχέση στη σωματική της διάσταση και ακμή και όχι στην κοινωνία των προσώπων, η οποία δεν νικιέται από τον χρόνο. Και για την πίστη η αγάπη γίνεται ανάσταση. Το μεγαλύτερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο, την εικόνα Του.

Δημοσιεύθηκε στην “Ορθόδοξη Αλήθεια”

Στο φύλλο της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου 2026

         anastasiosk