ΠΑΤΕΡ ΗΜΩΝ…. «Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».

 

Εδώ πέρα θυμόμαστε την προσευχή του Κυρίου που είπε για τους σταυρωτές του: «Πάτερ άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι». Ο Κύριος τους συγχώρεσε και επειδή δεν υπήρχε καμιά δικαιολογία γι’ αυτό, βρήκε μια δικαιολογία γι’ αυτούς ότι δεν ξέρουν τι κάνουν.

          «Και άφες ημίν…. ως και ημείς αφίεμεν….». η φράση αυτή έχει κάτι λίγο πιο απαιτητικό. Δεν μας λέει ο Κύριος να παρακαλούμε το Θεό Πατέρα να μας βοηθήσει να συγχωρούμε τους άλλους, αλλά λέμε ότι εμείς οπωσδήποτε συγχωρούμε. Και λέει ο Γρηγόριος ο Νύσσης ότι εδώ πέρα, εμείς σαν να λέμε στο Θεό Πατέρα να λάβει εμάς σαν υπόδειγμα και να μας συγχωρήσει και εμάς.

          Αλλά αν τυχόν εμείς δεν συγχωρούμε, τότε τίποτε δεν γίνεται. Το είπε ο Κύριος ξεκάθαρα: «Εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο Πατήρ ημών αφήσει τα παραπτώματα υμών».  Μπορεί να πηγαίνουμε στα Κατηχητικά, μπορεί να πηγαίνουμε στις ομιλίες στην εκκλησία, να κοινωνούμε και να προχωρούμε στην πνευματική ζωή, μπορεί να κάνουμε θαύματα, και όμως να μη συγχωρούμε κάποιον. Αλλά εάν δεν συγχωρούμε δεν γίνεται απολύτως  τίποτα.

          Στο σημείο αυτό θάθελα να θυμηθούμε κάτι που έλεγε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός στους ανθρώπους που απευθυνόταν: «Πονάω γιατί δεν έχω χρόνο να σας δω όλους χωριστά τον καθένα σας και να εξομολογηθείτε και να μου πείτε τα παράπονά σας και να σας πω και εγώ ό, τι με φωτίσει ο Θεός. Αλλά επειδή δεν μπορώ να σας δω όλους, θα σας πω μερικά πράγματα τα οποία πρέπει να τα εφαρμόσετε. Κι αν αυτά τα εφαρμόσετε θα προχωρήσετε καλά. Το πρώτο είναι να συγχωράτε τους εχθρούς σας». Και για να τους κάμει να καταλάβουν τι ήθελε να τους πει, τους δίνει ένα παράδειγμα: «Ήλθαν δύο  να εξομολογηθούν, ο Πέτρος και ο Παύλος. Ο Πέτρος μου είπε: «άγιε του Θεού εγώ από μικρός πήρα καλό δρόμο. Ζω στην εκκλησία, έχω κάνει όλα τα καλά, προσεύχομαι, κάνω ελεημοσύνες, έχω κτίσει εκκλησίες, έχω κτίσει μοναστήρια, έχω ένα μικρό ελαττωματάκι, ότι δεν συγχωρώ τους εχθρούς μου». Και λέει ο άγιος Κοσμάς ότι «Εγώ αυτόν τον αποφάσισα για την κόλαση, κι είπα «όταν πεθάνει θα τον πετάξουν στο δρόμο να τον φάνε τα σκυλιά». Μετά από λίγο έρχεται ο Παύλος, ο οποίος εξομολογήθη και μου λέει: «Εγώ από μικρός πήρα το στραβό δρόμο, έχω κλέψει, έχω ατιμάσει, έχω σκοτώσει, έχω κάψει εκκλησίες, μοναστήρια,  δηλαδή είμαι σαν  δαιμονισμένος. Μόνο ένα καλό έχω, ότι συγχωρώ τον εχθρό μου». Και λέει ο Άγιος Κοσμάς. «εγώ  κατέβηκα, τον αγκάλιασα, τον φίλησα και του είπα σε τρεις μέρες να κοινωνήσει».

          Αυτός που είχε όλα τα καλά, με την κακότητα να μη συγχωρεί τον εχθρό του, όλα αυτά τα μόλυνε. Όπως έχουμε 100 οκάδες ζυμάρι και βάζουμε λίγο προζύμι και κουφίζει όλα το ζυμάρι. Από την άλλη μεριά ο άλλος που έχει  κάνει όλα τα κακά, συγχωρούσε τον εχθρό του. Αυτό έδρασε μέσα σ΄ όλα αυτά σαν μια φλόγα κεριού και τάκαψε όλα. Νομίζω, ότι αυτό είναι βασικό. Και πολλές φορές η ζωή μας ολόκληρη βγάζει μια αποφορά  αντί νάναι άρωμα Χριστού, και δεν ξέρουμε γιατί γίνεται αυτό. Να συγχωρούμε, λοιπόν. Να μην κρατήσουμε καμιά κακότητα για κανένα. Τότε η ζωή μας θα προχωρήσει μπροστά. Αν αυτό δεν κάνουμε, τότε όλες οι θεολογίες μας κι όλες οι αγιότητές μας πάνε χαμένες. Γι’ αυτό ακριβώς λέει ο Κύριος, «άφες τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών». Ένα ελάχιστο πράγμα φτάνει για να σε βάλει στη βασιλεία των ουρανών, και ένα ελάχιστο πράγμα μπορεί να βρωμίσει όλη τη ζωή μας.

          Αρχιμ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Προηγουμένου Ι. Μ. Ιβήρων Αγ. όρους

Παράκληση στην Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Άξιον Εστί

 

Μελίτων Σάρδεων: «Περί Πάσχα»

Εγώ γαρ ειμί η άφεσις,

εγώ το πάσχα της σωτηρίας,

εγώ  ο αμνός ο υπέρ υμών σφαγείς,

εγώ το λύτρον υμών,

εγώ ζωή υμών,

εγώ ανάστασις υμών,

εγώ το φως υμών,

εγώ η σωτηρία υμών,

εγώ ο βασιλεύς υμών.

Εγώ υμάς ανάγω εις τα υψηλά των ουρανών.

Εγώ υμίν δείξω τον απ’ αιώνων πατέρα.

Εγώ υμάς αναστήσω δια τη εμής δεξιάς.

Αναζητώντας τον Μάρκο Μπότσαρη το 2023

 

Το Αντίφωνο με χαρά παρουσιάζει τα «Αποτυπώματα», μια σειρά συνεντεύξεων και αφιερωμάτων με την Σοφία Χατζή. Στην πρώτη εκπομπή, με την συνεργασία των εκδόσεων Σταμούλη, είναι προσκεκλημένοι ο Μιχάλης Λεβέντης και η Δήμητρα Σταύρου και παρουσιάζεται το εμβληματικό έργο «Αναζητώντας τον Μάρκο Μπότσαρη». Πρόκειται για μια εξαιρετικά καλογραμμένη αφηγηματική βιογραφία του μεγάλου αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης που φέτος κλείνουν 200 χρόνια από την θυσία του. Στο βιβλίο συμμετέχουν η Μάρω Βαμβουνάκη, ο Γρηγόρης Κοσσυβάκης η Αργυρώ Ορφανουδάκη και η Δήμητρα Σταύρου, καθώς και οι καλλιτέχνες Λεωνίδας Στούμπος και Φωτεινή Παπαντωνίου. Ένα συναρπαστικό ταξίδι στα χρόνια που έζησε και έλαμψε ένας από τους πιο αγνούς ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα του 1821. Ένα βιβλίο γερά θεμελιωμένο σε πλούσια βιβλιογραφία, όπου ανασυντίθεται ολόκληρη η εποχή, αλλά και η προσωπική ιστορία του Μάρκου Μπότσαρη: τα χωριά του Σουλίου και ο Αλή Πασάς, οι Μποτσαραίοι και οι Τζαβελαίοι, οι γυναίκες και τα παιδιά, τα μπαϊράκια και τα καρυοφίλια, τα παλληκάρια και ο πολυμέτωπος αγώνας για την Ελευθερία. Ο συγγραφέας Μιχάλης Λεβέντης, με την πολύπλευρη πορεία του ως φιλόλογος, δάσκαλος, ψυχολόγος και λογοτέχνης, δίνει μια σύγχρονη και πρωτότυπη προσέγγιση στην ιστορία του Μάρκου Μπότσαρη με οδηγούς το βόλι που τον σκότωσε και τη σημαία του ήρωα. Το έργο προλογίζει ο Γρηγόρης Νικηφ. Κοσσυβάκης, δικηγόρος και ιστορικός ερευνητής. Στο ταξίδι αυτό ο Μιχάλης Λεβέντης δίνει επίσης τον λόγο σε γυναίκες συγγραφείς και ποιήτριες, όπως η πεζογράφος Μάρω Βαμβουνάκη, που μιλά εκ μέρους της κόρης του Μάρκου, και οι φιλόλογοι και συγγραφείς Αργυρώ Ορφανουδάκη, ως μια σύγχρονη γιαγιά που αφηγείται ποιητικά στην εγγονή της, και Δήμητρα Σταύρου που μιλά για τη γυναίκα του Μάρκου Μπότσαρη, Χρυσούλα. Το βιβλίο συνοδεύεται από ακριβές ιστορικό χρονολόγιο, από έγκυρη βιβλιογραφική τεκμηρίωση καθώς και από πλούσιο φωτογραφικό και εικαστικό υλικό με χάρτες, ιστορικές φωτογραφίες και έργα τέχνης με τη συνεργασία δύο ακόμη καλλιτεχνών, του Μεσολογγίτη μουσικού και φωτογράφου Λεωνίδα Στούμπου και της ζωγράφου και αγιογράφου Φωτεινής Παπαντωνίου. Η επιμέλεια της έκδοσης είναι της Σταυρούλας Σταμάτη. Απόσπασμα από το βιβλίο: «Eίµαι η σηµαία του Μάρκου Μπότσαρη. Με ανύψωσε στο Σούλι τον Οκτώβριο του 1820. Με τον Άη-Γιώργη να πατάει τον Δράκοντα ή µε τον Μάρκο να πατάει το Κακό. Και οι δύο νέοι, όµορφοι και αγνοί, για πάντοτε και παντού ολοζώντανοι. Πετούν στον χρόνο σαν τα πουλιά, πετούν και πέρα απ’ τον χρόνο σαν σύννεφα που δεν βλέπεις. Για µία καίρια στιγµή βούτηξαν το σώµα τους στο πιο βαθύ τους πιστεύω κι έπειτα το ανέσυραν άφθαρτο –ή πες: γονάτισαν τους όποιους φόβους τους µπροστά στον βαρύ τους σταυρό, γιατί τους ήθελαν αναστηµένους». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Μιχάλης Λεβέντης γεννήθηκε το 1952 στην Ελευσίνα, όπου µεγάλωσε, ζει και δραστηριοποιείται µέχρι σήµερα. Σπούδασε φιλολογία στην Αθήνα (1975) και ψυχολογία στο Παρίσι (1985). Έχει εκδώσει βιβλία ποίησης και πεζογραφίας και έχει υπάρξει επιµελητής εκδόσεων. Εργάσθηκε ως εκπαιδευτικός στη Μέση Εκπαίδευση για 35 χρόνια: στο Γυµνάσιο και το Λύκειο Αστυπάλαιας (1985-1987) και στο 3ο Γυµνάσιο Ελευσίνας (1987-2020). Για πληροφορίες, εκδηλώσεις, παρουσιάσεις επικοινωνήστε με την Κατερίνα Δανδουλάκη στο 210-52 38 305, εσωτ. 506. Ευχαριστίες στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ραγκαβά για την φιλοξενία.

Σε υμνούμεν "το πατριαρχικόν" (α' εκδοχή), ήχος πλ. α' - Βασίλειος Εμμανουηλίδης

 

Σε υμνούμεν», το πατριαρχικόν (α' εκδοχή), ήχος πλ. α΄. Ψάλλει ο πρώην Άρχων Λαμπαδάριος της Μ. τ. Χ. Ε., Βασίλειος Εμμανουηλίδης. Βιογραφικά στοιχεία Βασιλείου Εμμανουηλίδη (γράφει ο συνιδρυτής του Σχολείου Ψαλτικής, Κων. Φωτόπουλος). Ο Άρχων Λαμπαδάριος της Μ. τ. Χ. Ε. Βασίλειος Εμμανουηλίδης είναι ένας από τους τελευταίους φορείς της παλαιάς πολίτικης ψαλτικής παράδοσης. Σαν ψάλτης γλυκύς, ηγεμονικός και κατανυκτικός. Σαν δάσκαλος τυπικός, αυστηρός και λεπτολόγος. Σαν άνθρωπος αριστοκράτης, ευγενής και ευλαβής. Τρέφει μεγάλη αγάπη για τη μουσική και ιδιαίτερα για τους δύο δασκάλους του, τον Θρασύβουλο Στανίτσα (τον Σοπέν της εκκλησιαστικής μουσικής όπως συνηθίζει να λέει) και τον Münir Nurettin (δάσκαλό του στην εξωτερική μουσική). Έψαλλε σε πολλούς ενοριακούς ναούς της Πόλης έως και το 1979, οπότε και ανέλαβε τα καθήκοντα του Άρχοντος Λαμπαδαρίου στον Πατριαρχικό Ναό. Παράλληλα με τη διακονία του ως ψάλτης, υπηρέτησε με αυτοθυσία στα ελληνικά σχολεία ως δάσκαλος και διευθυντής. Πρώτη φορά θυμάμαι ότι άκουσα τον Δάσκαλο σε κασέτα. Πρέπει να πήγαινα στο Γυμνάσιο. Αμέσως μου δημιουργήθηκε η επιθυμία να πάω στην Πόλη να τον ακούσω από κοντά. Τελικά, περίπου το 2000 ευτύχησα να τον γνωρίσω στην Αθήνα και να μαθητεύσω σε αυτόν, παρακολουθώντας μαθήματα κατ’ οίκον σε εβδομαδιαία βάση για περίπου δυόμισι χρόνια. Από το 2008 που ιδρύσαμε με τον συνεργάτη μου Κων. Μπουσδέκη το «Σχολείον Ψαλτικής» δεν έπαψε να μας στηρίζει με λόγια και με έργα. Άρχισε πλέον να δέχεται και τους δυο μας στο σπίτι του, έτοιμος πάντοτε να απαντήσει στις όποιες απορίες μας. Συχνά παραβρίσκεται στις εκδηλώσεις του Σχολείου ενώ κατά το παρελθόν δεν δίστασε να μπει στις τάξεις για να διδάξει ή και να διευθύνει τη μαθητική μας χορωδία. Το 2013 το Σχολείον Ψαλτικής, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, τον τίμησε για τη μεγάλη προσφορά του σε αυτό αλλά και στην εκκλησιαστική μουσική εν γένει. Δάσκαλε ευχαριστούμε πολύ! Ο Θεός να σας δίνει υγεία και δύναμη! Σημ: Η ηχογράφηση καθώς και η φωτογραφία προέρχονται από το προσωπικό αρχείο του Βασ. Εμμανουηλίδη, τον οποίο και ευχαριστούμε πολύ για την άδεια δημοσίευσής τους! Εγγραφείτε στο κανάλι μας: http://bit.ly/shpsaltgr

Πάσχα και Διακονία

 

Η διακονία, δηλαδή η υπηρεσία χάριν των αδελφών είναι το πιο ηχηρό μήνυμα του Πάσχα. Άλλωστε, ο Χριστός, ως Αμνός του Θεού, ως Υιός του Ανθρώπου, με τη σταυρική Του θυσία υπογραμμίζει και τις δίνει το βαθύ οντολογικό της νόημα.

          Η Ανάσταση είναι θεμελιωμένη στον Σταυρό, στη θυσία υπέρ των φίλων. Τη θυσία ακόμα και υπέρ της ζωής εις διακονίαν. Έσχατο όριο αφοσίωσης, αγάπης, διακονίας. Όπως λέει ένας σύγχρονος θεολόγος ( ο Θανάσης Παπαθανασίου) στην αφήγησή του Μυστικού Δείπνου από τον ευαγγελιστή της Αγάπης, τον Ιωάννη, κύρια θέση έχει ο Νιπτήρας, το πλύσιμο των ποδιών των Μαθητών.

          Η Ευχαριστία, το μέγα Μυστήριο της Εκκλησίας πάει να πει, είναι σφικτά δεμένη με τον Νιπτήρα, τη διακονία. Η λατρεία πάει μαζί με τη λάτρα, όπως το έλεγε ο π. Ανανίας. Ας το κρατήσουμε ως αναστάσιμο μήνυμα, μνημονεύοντες όσους μας δίδαξαν να το προσέχουμε. Ας είναι η μνήμη τους αιωνία και, «προσδοκώντας ανάστασιν νεκρών», ας συναπαντηθούμε με τον αναστάσιμο ασπασμό.

          «Χριστός Ανέστη!».

«ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ», φ. 1122

Ιερά Μυστήρια: Όλα για τα μάτια του κόσμου! - π.Σπυρίδων Σκουτής

 

Δυστυχώς αγαπητοί μου δεν προσεγγίζουμε τα Ιερά Μυστήρια πνευματικά αλλά με κοσμικό πνεύμα που φτάνει πολλές φορές μέχρι και τη χυδαιότητα ή βλασφημία.
Πολλοί κληρικοί έχουμε αρκετές εμπειρίες από ανθρώπους που έρχονται να κλείσουν το Ιερό Μυστήριο του Γάμου ή της Βάπτισης ή κάποιο Μνημόσυνο και βλέπουμε ότι η Εκκλησία έρχεται πάντοτε τελευταία.
 Μέσα στην ποιμαντική μου διακονία έχω αντιμετωπίσει όπως και κάθε κληρικός, κάθε καρυδιάς καρύδι που λέει και ο λαός και βλέπουμε ότι η νόσος της κοσμικότητας , της αδιαφορίας και της αναισθησίας καλά κρατεί στο Ορθόδοξο πλήρωμα. Υπάρχουν φυσικά εξαιρέσεις που μόλις τις συναντήσουμε κάνουμε τον σταυρό μας και κυριολεκτικά τις καταγράφουμε σαν ιστορικά ντοκουμέντα στην ενορία μας!
Οι περισσότεροι έρχονται απλά να μας ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους! Δεν ρωτάνε καν τον Ιερέα και την Εκκλησία. Ακόμα και αν ρωτήσουν στην περίπτωση που θα τους πεις το αντίθετο από αυτό που έχουν στο μυαλό τους, μεταμορφώνονται σε λύκους έτοιμους να κατασπαράξουν το πρόβατο που τολμάει να τους χαλάσει το όνειρο.
 Πρώτα θα περάσουμε από τον εστιάτορα, τον διακοσμητή, τον ανθοπώλη και μετά θα πάμε στον παπά να του ανακοινώσουμε τι θέλουμε, και αν τολμάει ας μας πει το αντίθετο !!!
Τα τελευταία χρόνια η Εκκλησία έχει καθιερώσει την κατήχηση πριν από τα Ιερά Μυστήρια, εκτός δηλαδή από την συμπλήρωση των χαρτιών γίνεται μία χαλαρή πνευματική συζήτηση αλλά και κατήχηση γύρω από τα Μυστήρια μέσα απο slides ή αφίσες που δείχνουν τις λεπτομέρειες του Μυστηρίου ενώ γίνεται και ανάλυση στις ευχές αλλά και στο τελετουργικό.
 Ελάχιστα ζευγάρια έχουν τον πόθο να ακούσουν έστω και λίγο. Μόλις αρχίζει η κατήχηση ακούς την γυναίκα να λέει : “Γιάννη πάμε διότι δεν θα προλάβουμε το φαγητό”. Τότε καταλαβαίνεις ότι δεν υπάρχει νόημα να μιλάς άλλο , απλά συμπληρώνεις τα χαρτιά και τέλος.
 Δυστυχώς όταν οι Ιερείς δεν μιλάνε τους κατηγορούμε ως αδιάφορους , όταν πάλι μιλάνε τους λέμε ότι μας ζαλίζουν με τα παπαδίστικα. Στην ουσία δεν ξέρουμε τι θέλουμε ως Χριστιανοί αλλά ουρλιάζουμε γιατί δεν πήγαμε φέτος στον Επιτάφιο..
Ιδιαίτερα για το Μυστήριο της Βαπτίσεως βλέπεις γονείς να είναι τελείως αδιάφοροι για την πνευματική πορεία του παιδιού τους. Απλά γουρλώνουν τα μάτια όταν σου μιλάνε για τον στολισμό, τα χρώματα από τις κορδέλες των κεριών και τον ανάδοχο. Μόλις αρχίζεις να μιλάς για Θεία Κοινωνία για το παιδί, για προσευχή , για διαπαιδαγώγηση σε κοιτάνε με το βλέμμα “Παπά μην μας πρήζεις άλλο, τελείωνε να φύγουμε”.
 Έχουμε δεχτεί απίστευτες επιθέσεις γιατί δεν επιτρέπουμε να γίνει η Εκκλησία το τσίρκο που έχουν ονειρευτεί οι πιστοί. Ειδικά όταν τους λες για τις προϋποθέσεις που πρέπει να έχει κάποιος για να γίνει ανάδοχος, γίνονται θηρία!.. “Εγώ παπά θα βάλω ανάδοχο όποιον γουστάρω, δεν θα μου πεις εσύ ! Δικό μου είναι το παιδί!”.
 Όταν τους λες ότι η βάπτιση ΔΕΝ γίνεται για το όνομα, σε κοιτάνε με το βλέμμα του στυλ : “Καλά τι Παπάς είναι αυτός; Μας κάνει πλάκα; Άλλα μας έλεγε η γιαγιά τόσα χρόνια.”
 Καλά, αν κάνεις το λάθος και μιλήσεις για Πνευματικό και Ιερά εξομολόγηση  νιώθεις σαν να είσαι πυρηνικός φυσικός στη ΝASA και μιλάς για αστροφυσικά φαινόμενα σε ιθαγενείς.
 Δυστυχώς αυτό είναι για αρκετούς η Εκκλησία: ένα βυζαντινό μουσείο που θα κάνουμε την τελετή μας (διότι ελάχιστοι πιστεύουν στο Μυστήριο) και μετά έχε γεια!
Πολλά παιδιά που τα βαπτίζουμε ΔΕΝ τα ξαναβλέπουμε στην ενορία και την Εκκλησία ΠΟΤΕ!...Εμείς ωστόσο κρατάμε τα ονόματά τους και προσευχόμαστε για αυτά τα παιδιά γιατί αν περιμέναμε από τους γονείς σωθήκαμε!...
 Έχουμε ακούσει και το άλλο: “Δηλαδή τώρα παπά, θα μας πεις να σηκωνόμαστε το πρωί για να κοινωνάμε το παιδί;;;; Έχουμε πιο σημαντικά πράγματα να κάνουμε!”
 Ελάχιστα ζευγάρια βλέπεις να έχουν προαίρεση να ακούσουν μια κουβέντα και να ενδιαφέρονται πνευματικά για τα Ιερά Μυστήρια πέρα από το φορκλόρ.
 Όταν λέμε στα ζευγάρια για την πνευματική προετοιμασία πριν τον γάμο (Ιερά εξομολόγηση, άσκηση κλπ) πολλές φορές μας επιτίθενται ....αλλά κατά τα άλλα θέλουν να κάνουν το Μυστήριο.
 Δυστυχώς ο γάμος γίνεται κυριολεκτικά για το “θεαθήναι τοις ανθρώποις” και το Μυστήριο του Βαπτίσματος γίνεται για τις “παππουδογιαγιάδες” για να ακούσουν κάποιο όνομα λες και τους ανήκει το παιδί ή είναι προϊόν με το οποίο πρέπει να ξεπληρώσουμε κάποια κληρονομική υποχρέωση. Όλοι μένουν με προσοχή μέχρι να ακουστεί το όνομα ! Μετά απλά θα βγούμε έξω από τον Ναό για φρέντο και γλυκάκι μέχρι να τελειώσει παπάς να λέει εκείνα τα κινέζικα λόγια από το βιβλίο που διαβάζει.
 Στο Μυστήριο του Γάμου οι καλεσμένοι περιμένουν την άθλια και απαράδεκτη στιγμή που η νύφη θα πατήσει τον γαμπρό. Πολλές φορές την ώρα της ανάγνωσης του Αποστολικού αναγνώσματος έχουμε και χειροκροτήματα μέσα στον ναό κραυγάζοντας “Πάτα τον ! Πάτα τον!”...
 Την ενδυμασία ας μην την αναφέρουμε καθόλου διότι το θέμα πονάει. Τo instagram μοιάζει με παρθεναγωγείο από αυτά που βλέπουμε σε κουμπάρες, νονές και νύφες. Πραγματικά έρχονται στον Ιερό Ναό με ενδυμασία που περιμένεις να σε ρωτήσουν σε ποια μπάρα να ανέβουν για να χορέψουν τσιφτετέλι.
 Τέλος, όσον αφορά τα Ιερά Μνημόσυνα μια από τα ίδια. Οι περισσότεροι θα έρθουν την ώρα του Μνημοσύνου δηλαδή στο τέλος της Θείας Λειτουργίας. Αν τύχει να έρθουν νωρίτερα, τη στιγμή της Θείας Κοινωνίας συνήθως σκουντάνε ένα παιδί ή καμιά γιαγιά να έρθει να κοινωνήσει απλά έτσι για το έθιμο. Ιδιαίτερα στην επαρχία αυτό που μετράει και έρχονται όλοι στο Μνημόσυνο είναι για το καφεδάκι, το κονιάκ και το κουτσομπολιό στο καφενείο. Προσευχή για την ψυχή που έφυγε ούτε λόγος. Τα μνημόσυνα είναι μια θεατρική παράσταση για κοινωνικούς λόγους. Οι περισσότεροι ούτε πρόσφορο θα φέρουν ούτε καν θα προετοιμαστούν για τη Θεία Κοινωνία και αν θα κοινωνήσουν θα το κάνουν απλά για να μας δει ο κόσμος. Έχουμε πιάσει πάτο που λέει και ο σοφός λαός μας...
 Είναι πολύ ευχάριστο όταν βλέπουμε ανθρώπους πού είτε έρχονται προετοιμασμένοι να κλείσουν ένα Μυστήριο είτε έχουν το ενδιαφέρον να μάθουν κάποια πράγματα και να πάνε λίγο βαθύτερα, δηλαδή από την επιφάνεια στην ουσία των Ιερών Μυστηρίων.
 Τραγελαφικά περιστατικά όπως αυτά που αναφέρονται πιο πάνω, τα οποία έχουν όλοι οι κληρικοί στην ιερατική τους ζωή, αξίζει να μας προβληματίσουν για να συνειδητοποιήσουμε κάποια πράγματα και να αλλάξουμε πνευματικό προσανατολισμό σχετικά με το πώς αντιμετωπίζουμε την Εκκλησία και τα Ιερά Μυστήρια.
 Ας πάρουμε την απόφαση να βιώσουμε την Εκκλησία στην ουσία της και όχι στους τύπους και την επιφάνεια. Να ξεκινάμε δηλαδή το Μυστήριο ΠΡΩΤΑ απο την Εκκλησία και κάνοντας υπακοή σε αυτή για να μπορέσουμε να το βιώσουμε στην πνευματική του πληρότητα. Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο θα έχουμε τη δυνατότητα να ξεδιψάσουμε πνευματικά. Να μην κάνουμε το Ιερό Μυστήριο για το “πρέπει” και για το “φαίνεσθαι” αλλά για την ουσία του “είναι”. Αυτή η ουσία του “είναι” στην Εκκλησία αποτελεί το πρόσωπο του Χριστού. 
Ξέρετε ποια είναι η τραγικότητα του σημερινού Ορθόδοξου Χριστιανού;
 Ότι μας φταίνε οι Μασόνοι, ο διάβολος, τα τσιπάκια, ο Πάπας και ο Οικουμενισμός, ο κάθε Πρωθυπουργός λες και εμείς είμαστε Άγιοι και αμόλυντοι. Βλέπουμε την Εκκλησία σαν τσίρκο ικανοποίησης της κοσμικής μας θρησκευτικότητας αλλά κατά τα άλλα μας φταίει ο Πάπας που θα έρθει στην Ελλάδα και θα πρέπει να πάμε στο αεροδρόμιο με πανό για να διαμαρτυρηθούμε .“ Πάρ’ τ’ αυγό και κούρευ’ το” που λέει και ο σοφός λαός μας.
 Η σωστή πνευματική μας πορεία ξεκινάει όταν αρχίζω να βλέπω τα λάθη στον εαυτό μου και όχι στους άλλους.
 Καλό αγώνα και καλή πνευματική μεταμόρφωση ...

π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh. gr