Τρίτη 18 Απριλίου 2023

Πως πρέπει να εννοήσουμε τη δική μας εκ νεκρών ανάσταση;

 


Θα αναστηθούμε όπως ακριβώς αναστήθηκε και ο Χριστός. Όπως όλοι αμαρτήσαμε, «εν τω Αδάμ» το ίδιο και

όλοι θα αναστηθούμε εν Χριστώ». Η ανάσταση της ψυχής είναι η απελευθέρωσή της από όλο τα εμπόδια που βάζει μπροστά της η αμαρτία. Η ανάσταση του σώματος είναι η αποκατάσταση της υλικής υποστάσεως. Ο Απ. Παύλος το έχει διατυπώσει αυτό πολύ ωραία: «Νυνί δε Χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο, επειδή γαρ δι’ ανθρώπου ο θάνατος, και δι’ ανθρώπου ανάστασις νεκρών. Ώσπερ γαρ εν τω Αδάμ πάντες αποθνήσκουσιν ούτω και εν Χριστώ πάντες ζωοποιηθήσονται, έκαστος δε εν τω ιδίω τάγματι. Απαρχή Χριστός, έπειτα οι Χριστού εν τη παρουσία αυτού,  είτα το τέλος, όταν παραδώ την βασιλέιαν τω Θεώ και πατρί, όταν καταργήσει πασαν αρχήν και πάσαν εξουσίαν και δύναμιν. Δει γαρ αυτόν βασιλεύειν άχρις ου αν θη πάντας τους εχθρούς υπό τουςπόδας αυτού» (Α΄ Κορ. 15, 20-25).

          Ακόμη ένα θαυμάσιο χωρίο: «Πως ανασταίνονται οι νεκροί; Με τι σώμα έρχονται; Ανόητε, εκείνο που εσύ σπέρνεις, δεν παίρνει ζωή εάν δεν πεθάνει πρώτα, και εκείνο  που σπέρνεις δεν είναι το σώμα που θα φυτρώσει αλλά γυμνός σπόρος, είτε σιταριού είτε άλλου από τους λοιπούς σπόρους και ο Θεός του δίνει σώμα της εκλογής του και εις τον κάθε σπόρο δικό του σώμα. Δεν είναι κάθε σάρκα η ίδια σάρκα, αλλ’ άλλη είναι η σάρκα των ανθρώπων, άλλη των κτηνών, άλλη των ψαριών, άλλη των πτηνών. Υπάρχουν σώματα επουράνια και σώματα επίγεια. Αλλ’ άλλη είναι η λαμπρότης του ηλίου, άλλη της σελήνης και άλλη η λαμπρότης των αστέρων, διότι αστέρι από αστέρι διαφέρει κατά την λάμψιν.  Έτσι και με την ανάστασιν των νεκρών. Εκείνο που σπέρνεται είναι φθαρτόν, εκείνο που ανασταίνεται άφθαρτον. Σπέρνεται άδοξον, αναστήνεται  ένδοξον, σπέρνεται εις κατάστασιν  αδυναμίας, αναστήνεται εις καταστάσιν δυνάμεως, σπέρνεται σώμα φυσικόν, αναστήνεται σώμα πνευματικόν» (Α’

Κορ. 35-43).

          Γ.

Σάββατο 15 Απριλίου 2023

Πασχαλινό μήνυμα από τον Προϊστάμενο του Ι.Ναού μας π.Γερασιμάγγελο Στανίτσα: «Πάσχα μέγα, Πάσχα των πιστών”



 Χριστός Ανέστη! Ο θρίαμβος της ζωής. Το τέλος του  φόβου. Ο θάνατος δε θα έχει παντοτινή ισχύ. Κανένας νεκρός δε θα μείνει για πάντα στο μνήμα του.

          Χριστός  Ανέστη! Η μεγαλύτερη χαρά. Μπορεί  να μας δώσει τη δύναμη ν’ αντέξουμε τους πόνους ν αντέξουμε και το κακό.

          Χριστός Ανέστη! Και χαρίζεται συγγνώμη σε καλούς και σε  κακούς, σε πρώτους , δεύτερους  και τελευταίους, σε πρόθυμους και αμελείς.

          Χριστός Ανέστη! Η Ζωή που πήγασε από το Σταυρό πλημμυρίζει τα πάντα, ξεπλένει πάθη και δάκρυα, ελευθερώνει.

          Χριστός Ανέστη! Για όλους. Για μένα, για σένα.

          Αληθώς Ανέστη!

Διαβάζοντας την εικόνα της Ανάστασης

          Η εικόνα της Ανάστασης ονομάζεται «Η εις Άδου κάθοδος».

          Ο Χριστός που κατέχει  την κεντρική θέση στην εικόνα, βρίσκεται κάτω από ένα φωτεινό, ωοειδή κύκλο, που συμβολίζει τη δόξα της θεότητάς του. Κάτω από τα πόδια του ανοίγεται ένα σκοτεινό σπήλαιο, που συμβολίζει τον Άδη. Ο Χριστός πατάει σταθερά πάνω σε δύο πεσμένα θυρόφυλλα, που είναι οι  πύλες του Άδη. Γύρω βρίσκονται σκορπισμένα κλειδιά, σύρτες και μοχλοί. ‘Όλα αυτά συμβολίζουν ότι το βασίλειο του Άδη συντρίφτηκε από το Χριστό.

          Στον ίδιο σκοτεινό χώρο απεικονίζονται μία ή δύο μορφές, συνήθως αλυσοδεμένες. Συμβολίζουν το θάνατο του Σατανά. Ο Χριστός τραβάει με τα δύο του χέρια και σηκώνει με δύναμη ένα γονατισμένο άντρα και μία γυναίκα, που βγαίνουν μέσα από δύο πέτρινες λάρνακες. Αυτοί είναι ο Αδάμ και η Εύα, η οποία πάντα φοράει κόκκινο ένδυμα, έχει ήδη εγερθεί. Η έγερση του Αδάμ και της Εύας συμβολίζει την ανάσταση όλου του ανθρώπινου γένους, του οποίου είναι οι προπάτορες.

          Κάποιες φορές στο ένα  χέρι του Χριστού κι άλλοτε πίσω του εικονίζεται ο Σταυρός, το σύμβολο της νίκης του θανάτου. Δεξιά και αριστερά από το Χριστό βρίσκονται δύο ομάδες ανθρώπων. Στη μία διακρίνονται ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, βασιλείς και Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης (Δαβίδ, Σολομών, Ησαΐας, Ιερεμίας κ. α. ). Στην άλλη οι δίκαιοι άνθρωποι από την εποχή των προπατόρων έως τον ερχομό του Χριστού. Όπως μας βεβαιώνει η Εκκλησία, ο Χριστός κατά την παραμονή του στον Άδη κήρυξε το χαρμόσυνο μήνυμά του και στους νεκρούς. Όσοι απ’ αυτούς το αποδέχτηκαν σώθηκαν, όπως και οι ζωντανοί.

          Το φόντο της εικόνας καλύπτεται με φωτεινά χρώματα ή χρυσό. Το κύριο νόημα που βγαίνει από την εικόνα  είναι οι συνέπειες που έχει η Ανάσταση του Χριστού για τη ζωή των ανθρώπων. Ότι δηλαδή ο μεγαλύτερος εχθρός των ανθρώπων, ο θάνατος, νικήθηκε από το Χριστό. Από τότε χαρίστηκε στους ανθρώπους  η αληθινή ζωή κοντά του. ‘Όλα αυτά συμπυκνώνονται και στο τροπάριο, που είναι ο θριαμβευτικός παιάνας της γιορτής του Πάσχα:

Χριστός ανέστη εκ νεκρών

θανάτω θάνατον πατήσας

και τοις εν τοις μνήμασι

ζωήν χαρισάμενος

                   Δηλαδή

Ο  Χριστός  αναστήθηκε

το θάνατο νικώντας με το θάνατό του

και σε όλους τους νεκρούς

τη ζωή χαρίζοντας.

          Κάθε πρωί, καθώς χαράζει, ο αναστημένος Ιησούς έρχεται  να συναντήσει τον καθένα. ‘Όσοι κίνδυνοι κι αν  μας απειλούν, στο ξεκίνημα της καινούργιας μέρας είναι ωραίο   να θυμόμαστε ότι ο Σωτήρας όλων  των ανθρώπων νίκησε τις δυνάμεις του κακού και του θανάτου. Αυτή η πίστη μπορεί  α διώξει από μέσα μας το φόβο και τη λύπη.

          Κάθε μέρα μπορεί έτσι  να γίνει αληθινή Κυριακή, γιορτή της Ανάστασής του. Κάθε πρωινό μπορεί να έχει για τον καθένα την ευωδιά και την αισιοδοξία της αυγής του Πάσχα, την ελπίδα για την επικράτηση του καινούργιου κόσμου του Θεού.

          ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ!

          πρωτ. Γερ-Αγγ. Σταν.

Η ΧΑΡΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

 


Η χαρά και η παρηγορία της Ανάστασης συγκλονίζουν ακόμα περισσότερο, όταν τη βλέπουμε έμπρακτα στη ζωή των ανθρώπων που αφέθηκαν να τη νιώσουν και να τη ζήσουν. Τότε ακόμα και μια κηδεία μπορεί να γεμίσει την ψυχή με αισθήματα αγαλλίασης και ελπίδας. Να, σαν την κηδεία του 23 χρονου Κυπριανού, ενός από τα τραγικά θύματα της σιδηροδρομικής  τραγωδίας στα Τέμπη, στην οποία γνωστοί και φίλοι προσκλήθηκαν   να παραστούν με λευκά ενδύματα. Ο ιερέας πατέρας του είχε δηλώσει από την πρώτη στιγμή: «Θα συγχωρώ τους αίτιους, για να παρηγορηθεί η ψυχή μου και η ψυχή αυτού που έχει φύγει.  Όταν  εκνευρίστηκε κάποια στιγμή για τα λάθη, ένιωσα μέσα μου ότι προδίδω τον Κυπριανό. Καλή Ανάσταση. Αυτό θα του έλεγα».

          Και στον επικήδειο που εκφώνησε ο ίδιος κατά την εξόδιο ακολουθία συγκλόνισε λέγοντας: «Τώρα ο Θεός είναι δίπλα σου, γιε μου, δίπλα στην πολυμαρτυρική σορό σου, αλλά και στην όλο φως ψυχή σου. Η Αγία Μαρίνα, οι Άγιοι Απόστολοι, ο Απόστολος Βαρνάβας και Μάνα μας η Παναγία θα είναι μαζί σου, λεβέντη μου».

          Τι είναι, αλήθεια, η πίστη! Ανάσταση στη ζωή, χορηγός χαράς, παρηγορία στη θλίψη και τον πόνο, άνοδος στον ουρανό!

«ΖΩΗ», τ. 4377

Παρασκευή 14 Απριλίου 2023

Η σταύρωση ως θανατική καταδίκη



 Τη θανατική ποινή της σταύρωσης τη συναντάμε σε πολλούς ανατολικούς λαούς. Στους Εβραίους δεν υπήρχε. Την έφεραν οι Ρωμαίοι αλλά δεν την επέβαλαν σε ρωμαίους πολίτες. Επιβαλλόταν σε μεγάλους εγκληματίες, δούλους και αιχμαλώτους πολέμους. Έτσι, εκτός από οδυνηρή και απάνθρωπη, ήταν και ατιμωτική ποινή.

          Ο κατάδικος κουβαλούσε το σταυρό ή μόνο το οριζόντιο δοκάρι του στον τόπο της εκτέλεσης. Εκεί, κάρφωναν ή έδεναν τα χέρια και τα πόδια του πάνω στο σταυρό. Ο θάνατος στο σταυρό προερχόταν από προοδευτική ασφυξία, επειδή το βάρος του σώματος πίεζε τη θωρακική κοιλότητα και δεν επέτρεπε την είσοδο οξυγόνου στους πνεύμονες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή δηλητηρίαση των οργάνων του σώματος.

          Έτσι οι σταυρωμένοι έβρισκαν ένα μαρτυρικό και αργό θάνατο, που κάποτε κρατούσε και μέρες. Το μαρτύριο επέτειναν η πείνα, δίψα  και οι πόνοι. Όταν ήθελαν να  επισπεύσουν το θάνατο-όπως στην περίπτωση του Χριστού, επειδή ξημέρωνε  η γιορτή του Πάσχα-έσπαζαν με χονδρά ραβδιά τα πόδια των κρεμασμένων. ‘Έτσι η ασφυξία γινόταν μεγαλύτερη.

          Για να μετριάσουν την αντίσταση του σταυρωμένου, συνήθιζαν να του δίνουν να πιει κρασί με ένα αναισθητικό. (Ο Ιησούς δεν δέχτηκε να το πιει)

π. Γ.

«Άρον άρον σταύρωσον αυτόν» Ο Πιλάτος καταδικάζει τον Ιησού σε σταύρωση

 


Το Μέγα Συνέδριο οδηγεί πρωί της  Παρασκευής τον Ιησού δεμένο στο ρωμαίο διοικητή Πόντιο Πιλάτο. Μέσα και γύρω από το πραιτώριο θα διαδραματιστούν οδυνηρά γεγονότα. Οι ιεροί ευαγγελιστές μας παρέδωσαν με πολλές λεπτομέρειες όσα συνέβησαν εκείνο το πρωινό.

          Μέσα από την ανάγνωση των   ιερών κειμένων μπορούμε να συνοπτικά να σημειώσουμε τα εξής:

-Η θρησκευτική ηγεσία έμεινε ως το τέλος θεληματικά τυφλή και εχθρική μπροστά στην ολοφάνερη πραγματικότητα ότι ο Ιησούς είναι «η οδός και η αλήθεια και η ζωή». προχώρησε όμως και στο χειρότερο: στην εξόντωσή του με ανίερα μέσα.

Στρέφοντας  νοερά τη ματιά μας στη δίκη  του βλέπουμε:

-Ο Ιησούς κρίθηκε από ιδιοτελείς και αδιάφορους άρχοντες. Άρχοντες που εκβιάστηκαν από τους αρχιερείς και τον εξαγριωμένο όχλο που κραύγαζε «Σταυρωθήτω!»

-Όταν χρειάστηκε, απάντησε ήρεμα και θαρραλέα. Άλλοτε απάντησε με μιαν εύγλωττη σιωπή. 

-Υπέφερε πολύ, όσο κανένας άνθρωπος, κι όλος αυτός ο πόνος προερχόταν από τα ίδια του τα πλάσματα.

-Η ανάκριση στο πραιτώριο δεν μπόρεσε ν’ αποδείξει τελικά τι είδους Βασιλιάς ήταν. Καταδικάστηκε σε θάνατο από τον Πιλάτο, που «νίπτοντας  τας χείρας του» αποποιήθηκε τις ευθύνες του.

-Η σκηνή του πραιτωρίου επαναλαμβάνεται και  σήμερα. Κάθε μέρα άνθρωποι διώκονται, καταδικάζονται άδικα, συνθλίβονται. Συχνά τους περιβάλλει ένα τείχος αδιαφορίας. Ένας ολόκληρος κόσμος γύρω τους παραμένει απαθής.

-Εμείς νιώθουμε την ανάγκη   να κάνουμε κάτι άλλο; Ή «νίπτουμε τας χείρας μας»  με ησυχασμένη συνείδηση;

-Από τον άδικα καταδικασμένο Ιησού ζητάμε ενίσχυση στην  προσπάθεια να υπερνικήσουμε την απάθεια και το άδικο;

π. γ. στ.

Πέμπτη 13 Απριλίου 2023

Το εβραϊκό πασχαλινό δείπνο-το μυστικό δείπνο του Ιησού με τους μαθητές

 


Α΄-Το εβραϊκό πασχαλινό δείπνο

-Αρχικά όλοι έπλεναν τα χέρια τους και σ’ αυτό βοηθούσε το νεαρότερο μέλος της οικογένειας.

-Ο πατέρας, απαγγέλλοντας προσευχές, πρόσφερε ποτήρι με κρασί, που έκανε το γύρο σε όλους.

-Ο πατέρας, ευλογώντας το ψωμί, το τεμάχιζε με τα χέρια του και το μοίραζε σε όλους.

-Ο πατέρας εξηγούσε στα νεότερα μέλη της οικογένειας τη σχέση που είχαν τα φαγητά που έτρωγαν με το γεγονός της Εξόδου που γιόρταζαν.

-Ενδιάμεσα όλοι οι παρευρισκόμενοι απάγγελναν ψαλμούς, προσευχές και ευχαριστίες στο Θεό.

 

Β΄- Το μυστικό δείπνο του Ιησού με τους μαθητές

-Έγινε μια νύχτα νωρίτερα από τον κανονικό εορτασμό, δηλαδή το απόγευμα της 13ης του Νισάν, επειδή ο Ιησούς είχε αντιληφθεί ότι θα τον συλλάβουν. Γι’ αυτό το λόγο στο πασχαλινό τους τραπέζι δεν υπήρχε αμνός και ο άρτος που έφαγαν ήτα ένζυμος. Εκείνη τη χρονιά η 13η Νισάν συνέπεσε να είναι Πέμπτη. Σ’ αυτό το δείπνο ο Ιησούς ακολουθώντας  το τυπικό του εορτασμού:

-πλένει ο Ίδιος αντί για τα χέρια τα πόδια των μαθητών του.

-Ο Ιησούς προσευχόμενος στο Θεό τεμαχίζει τον άρτο και τον μοιράζει στου μαθητές του

-Ο Ιησούς προσευχόμενος στο Θεό προσφέρει το ποτήρι με τον οίνο σε όλους

-Ο Ιησούς εξηγεί στους μαθητές του τη σχέση που έχουν ο άρτος και ο οίνος με το Σώμα και οι Αίμα του.

- κατόπιν όλοι ψάλλουν τους καθιερωμένους ψαλμούς.

π. γ. στ.

Τετάρτη 12 Απριλίου 2023

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ

Σήμερα, Μ. Πέμπτη, υπογράφτηκε και παραδόθηκε το συμβόλαιο της Νέας Διαθήκης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Το νέο αυτό συμβόλαιο υπογράφτηκε με το αίμα του Ιησού Χριστού. Γι’ αυτό είπε, όποιος δέχεται να τρέφεται με το σώμα μου και να ποτίζεται με το αίμα μου ζει στον αιώνα.

          Ο Μυστικής Δείπνος είναι όλος ένα μυστήριο.

          Ας δούμε πως έχουν τα πράγματα.

          Η κατάσταση στα Ιεροσόλυμα, ιδίως μετά τα επεισόδια στο Ναό ήταν πολύ ταραγμένη. Οι Φαρισαίοι έχουν καταστρώσει πλέον τα σχέδιά τους για να συλλάβουν τον Ιησού και να τον οδηγήσουν στο θάνατο. Εκείνο που απέμενε ήταν να γίνουν όλα αυτά με κρυφό τρόπο και μυστικό, χωρίς ν’ αντιληφθεί τίποτα ο λαός, που θεωρούσε τον Ιησού μεγάλο προφήτη. Τότε παρουσιάστηκε μπροστά τους ανέλπιστα ένας από τους Μαθητές του Χριστού, ο Ιούδας, που ανέλαβε να τους πει σε ποια μέρη συχνάζει, για να τον συλλάβουν, χωρίς να γίνει αντιληπτό από κανένα.

          Ο Χριστός τα ξέρει  όλα αυτά. Και επειδή βλέπει πως η κρίσιμη ώρα πλησιάζει, θέλει αυτό το τελευταίο Δείπνο  να το γιορτάσει μαζί με τους Μαθητές Του. Τους λέει να ετοιμάσουν το γιορτινό τραπέζι Πέμπτη βράδυ-αντί για Παρασκευή- και μάλιστα λίγο έξω από την πόλη σ’ ένα γνωστό τους σπίτι, κάπως μυστικά. Αυτός ήταν ο πρώτος λόγος που το τελευταίο πασχαλινό τραπέζι ονομάστηκε  «μυστικός δείπνος».

          Όμως σ’ αυτές τις τελευταίες στιγμές κάθε πράξη του Χριστού αποκτάει ιδιαίτερο νόημα. Σ’ αυτό το τραπέζι ο Χριστός θα τους πει στους Μαθητές συγκλονιστικά πράγματα για το Σώμα Του και το Αίμα Του. Έτσι ο δείπνος αυτός ονομάστηκε «Μυστικός» όχι μόνο επειδή έγινε κρυφά και μυστικά, αλλά γιατί είναι ένα γεγονός με μοναδικό νόημα μέσα στην Εκκλησία.

          Το βράδυ της Πέμπτης, όταν ήρθε η ώρα του Δείπνου, ο Ιησούς κάθισε στο τραπέζι και είπε στους Μαθητές: «Πολύ επιθύμησα αυτό το πασχαλινό δείπνο   να το φάω μαζί σας, πριν από το θάνατό  μου..». Ύστερα πήρε στα χέρια Του το ψωμί κι αφού έκανε μια ευχαριστήρια προσευχή και τους είπε μερικά λόγια για τη γιορτή του Πάσχα, όπως έλεγε το έθιμο,, συμπλήρωσε: «Πάρτε και φάτε αυτό είναι το σώμα μου που δίνεται για χάρη σας, το ίδιο να κάνετε  κι εσείς στην δική  μου ανάμνηση». Ύστερα πήρε στα χέρια Του το ποτήρι με το κρασί, και τους είπε: Αυτό είναι το αίμα μου που επισφραγίζει τη νέα διαθήκη και χύνεται για χάρη όλων. Σας βεβαιώνω πως δεν θα ξαναπιώ από τον καρπό του αμπελιού, μέχρι την ημέρα που θα το πίνω καινούργιο στη Βασιλεία του Θεού».

          ‘Ύστερα απ’ αυτά τα βαρυσήμαντα λόγια, καθώς όλοι ήταν στο τραπέζι και έτρωγαν, τους είπε ο Χριστός: «Αληθινά σας λέω, κάποιος από σας θα με προδώσει». Οι Μαθητές ταράχτηκαν  πολύ μ’ αυτά τα τρομερά λόγια. Γιατί κανείς δεν ήξερε την προδοσία του Ιούδα, κι άρχισαν να ρωτούν: «Μήπως είμαι εγώ κύριε;» Κι άλλος έλεγε: «Μήπως εγώ;» Τότε ο Ιησούς απάντησε: «Είναι εκείνος που θα του δώσω μια μπουκιά ψωμί βουτηγμένη στο ζωμό».

          Τα λόγια αυτά τ άκουσε ο Ιούδας αλλά δεν αισθάνθηκε καμιά μετάνοια. Απεναντίας, κάνοντας τον ανήξερο, ρώτησε κι αυτός: «Μήπως εγώ ραββί;» Ύστερα πήρε ο Χριστός μια μπουκιά ψωμί, τη βούτηξε στο κοινό πιάτο και την πρόσφερε στον Ιούδα, λέγοντάς του:» Ό, τι είναι να κάνεις, κάνε το γρήγορα». Κι ο Ιούδας, μόλις πήρε το ψωμί, σηκώθηκε από το τραπέζι και τράβηξε κατ’ ευθείαν προς τους Φαρισαίους για να κάνουν πράξεις τα φοβερά τους σχέδια. «Ήταν νύχτα», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ιωάννης.

          Αυτό το δείπνο της Βασιλείας γίνεται, αιώνες τώρα μέσα στην Εκκλησία. Σ’ αυτό το τραπέζι της χαράς μετέχουμε κι εμείς καθώς κοινωνάμε  το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.

          Γι’ αυτό ο Μυστικός Δείπνος, που άρχισε στο υπερώο της Ιερουσαλήμ, θα συνεχίζετε πάντοτε στη γη, για να μεταδίδει την αιώνια ζωή. Οι πιστοί θα παίρνουν το σώμα και το αίμα του Χριστού εις «άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον».

          Αυτό είναι το παν, αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο που μας άφησε ο Χριστός στη γη: την άφεση των αμαρτιών και την αιώνια ζωή.

          Αυτός είναι ο Μυστικός Δείπνος. Το  μέγα μυστήριο.

 

          π. γ. στ.