Τζαμί, η Αγία Σοφία Τραπεζούντας

 

Προσβολή για την ιστορία

        Με κουρτίνες και χαλιά κάλυψαν οι τουρκικές αρχές τις ανεκτίμητης αξίας βυζαντινές τοιχογραφίες και ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας, προκειμένου να λειτουργήσει ο ναός ως τέμενος.

          Η βυζαντινή εκκλησία, που χρονολογείται από την εποχή των Κομνηνών, λειτουργούσε από το 1061, ως μουσείο. Πρόσφατα η δικαιοδοσία του ναού      μεταβιβάστηκε με δικαστική απόφαση από το υπουργείο Τουρισμού στη γενική διεύθυνση Βακουφίων, το οποίο με τη σειρά του, αποφάσισε την επαναλειτουργία του ως τζαμί, έπειτα από περίπου μισό αιώνα.

          Η πρώτη προσευχή έγινε προ ημερών, αφού τα ψηφιδωτά του δαπέδου   καλύφθηκαν με χαλιά και οι εικονογραφίες, στους τοίχους, με σύστημα κουρτινών. Όπως υποστήριξε ο επικεφαλής της διεύθυνσης Βακουφίων στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει πλέον η Αγία Σοφία, δεν καρφώθηκε ούτε ένα καρφί και δεν προκλήθηκε στο μνημείο η παραμικρή ζημιά.

          Η απόφαση, ωστόσο, των τουρκικών αρχών για την μετατροπή του μουσείου σε τζαμί προκάλεσε αντιδράσεις σε κύκλους προοδευτικών ακαδημαϊκών. Ο Ενγκίν Ακγιουρέκ, καθηγητής Βυζαντινής Τέχνης του πανεπιστημίου της ΚΠολης, κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν ότι με την απόφασή της αυτή «συνεχίζει την Άλωση της Τραπεζούντας και δείχνει ότι δεν ανέχεται την διαφορετικότητα. Ο ίδιος επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα κτίσμα που είναι παγκοσμίως γνωστό και πως μαζί με τη Μονή Σουμελά αποτελούν τα δύο σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της περιοχής.

          Υπενθυμίζεται ότι είναι η δεύτερη περίπτωση, τα τελευταία χρόνια, που οι τουρκικές αρχές μετατρέπουν έναν ιστορικό βυζαντινό ναό από μουσείο σε τζαμί. Προηγήθηκε ο ναός της Αγίας Σοφίας στη Νίκαια της Βιθυνίας όπου συνεκλήθη το 787, η Ζ΄ Οικ. Σύνοδος.

Πηγή: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ», φ. 897. Ιούλιος 2013

"Παναγία Δέσποινα..."

 

Ψάλλει ο διακο-Διονύσιος Φιρφιρής

Επίπονα τα πνευματικά

          “Μέσα στον κόσμο που ζούμε, πρέπει να έχουμε διαπιστώσει πόσο χρόνο χρειάζεται ένας καλλιτέχνης για ν’ ασκηθεί στην τέχνη του, και πόσο κόπο πρέπει να καταβάλλει γι’ αυτό. Δεν είναι λοιπόν φυσικό, που ό, τι έχει σχέση με την τέχνη των τεχνών, την πνευματική ζωή, απαιτεί ακόμα περισσότερο χρόνο και ακόμα μεγαλύτερο κόπο;

          Προσευχήσου στο Θεό να σου στείλει τη χάρη Του, για να μελετάς και να κατανοείς σωστά τους Πατέρες, για να μιμείσαι τα πρότυπα που εκείνοι προβάλλουν, για να δεις καθαρά τη δική σου αδυναμία. Δεν θα σ’ αφήσει ο Θεός να ζητάς και να περιμένεις για πολύ. Θα σου δώσει βοήθεια.

          Στο μεταξύ, εξέτασε προσεκτικά τις κινήσεις της καρδιάς σου, παρατήρησε τις περιπλοκές των λογισμών σου, εξιχνίασε τις προθέσεις και τα βαθύτερα κίνητρα όλων των λόγων, των έργων και της συμπεριφοράς σου.”

Όσιος Μακάριος της Όπτινα

Φιλαργυρία, Κίνδυνος- Θάνατος

Η φιλαργυρία είναι ένα φοβερό και θανάσιμο πάθος. Αμφιβάλλετε; Αν αμφιβάλλετε, διαβάστε με προσοχή την παρακάτω  συνταρακτική ιστορία.

Στα χρόνια του βασιλιά των Περσών Σαβωρίου (330), ζούσε κάποιος ιερέας, Παύλος ονομαζόμενος, κοντά σ’ ένα χωριό που ονομαζόταν Αζά. Ήταν πλούσιος και φιλοχρήματος, και είχε μαζί του και πέντε κανονικές , δηλαδή παρθένες μοναχές, που ήταν στολισμένες με τη λαμπρότητα των αρετών. Αυτός λοιπόν, ιερουργούσε και συνέψαλλε μ’ αυτές, και όσα χρήματα έδιναν σ’ αυτόν οι μοναχές, αυτός τα θησαύριζε για τον εαυτό του. Όταν όμως έγινε γνωστό ότι ο πρεσβύτερος Παύλος ήταν πλουσιότατος, οι Πέρσες ζήτησαν, με την απειλή ότι θα τον θανατώσουν, ή να αρνηθεί αυτός και οι μαζί μ’ αυτόν οι παρθένες τη θρησκεία του, ή να παραδώσει τους θησαυρούς του. Αυτός τότε, προτίμησε τον πλούτο και δέχτηκε τη θρησκεία των Περσών. Τις δε παρθένες, που αρνήθηκαν να ακολουθήσουν το προδοτικό  παράδειγμά του και να αρνηθούν το Χριστό, τις έσφαξε ο ίδιος με τα χέρια του. Τότε άγγελοι παρέλαβαν τις άγιες ψυχές της Θέκλας, της Μαριάμνης, της Μάρθας, της Μαρίας και της Ενναθά και τις οδήγησαν στον ουράνιο νυμφίο τους για να χαίρονται και να δοξάζονται αιώνια . Ο δε ταλαίπωρος ιερέας δεν πρόλαβε να χαρεί τον πλούτο του. Οι Πέρσες προκειμένου να πάρουν τους θησαυρούς του, το επόμενο βράδυ τον έπνιξαν. Έτσι ο δυστυχής εξαιτίας του καταραμένου και θανασίμου πάθους της φιλαργυρίας έχασε όχι μόνο την επίγεια ζωή του, αλλά και την αιώνια ζωή.   

Του ενορίτου μας Νικολάου Βοϊνέσκου

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ Ευαγγέλιο : Μτ. 9, 27-35

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

          Εν ολίγοις

          Η σημερινή ευαγγελική διήγηση μας περιγράφει τη θεραπεία δύο τυφλών ανθρώπων και ενός κωφού. Οι θαυματουργικές αυτές θεραπείες είναι αντιπροσωπευτικές και άλλων θαυμάτων που συναντάμε στα ευαγγέλια. Βασική προϋπόθεση όλων αυτών των θαυματουργικών θεραπειών είναι η ζωντανή πίστη. Γι’ αυτό ο Ιησούς ζητά να πληροφορηθεί αν αυτοί πιστεύουν ότι μπορεί να τους βοηθήσει, και αφού διαπίστωσε την ύπαρξη της πίστης, αγγίζει τα κλειστά μάτια τους με τα δάκτυλά του και ξαναβρίσκουν οι τυφλοί το φως τους. 

          Στη συνέχεια του έφεραν ένα κωφάλαλο που είχε καταληφθεί από το πονηρό πνεύμα, εκβάλλει το δαιμόνιο και επανήλθε η ακοή και η λαλιά του.

          Συμβαίνει όμως το εξής περίεργο: Ενώ όλοι ομολογούν ότι ποτέ στο γένος τους δεν ξανάγιναν τέτοια θαύματα, οι Φαρισαίοι έλεγαν, ότι ο Χριστός βγάζει τα δαιμόνια με τη βοήθεια των δαιμόνων.

          Ο ι. ευαγγελιστής  με τα θαύματα αυτά, αλλά και όσα αναφέρονται στα ευαγγέλιό του, θέλει να μας δείξει δύο πράγματα: Πρώτον ότι ο Χριστός είναι ο Μεσσίας και δεύτερον ότι ο Κύριος καθαρίζοντας λεπρούς, θεραπεύοντας παραλύτους, ανασταίνοντας νεκρούς, φανερώνει ποιο είναι ακριβώς το έργο Του. Ο Χριστός μ’ ένα Του λόγο εκδιώκει ό, τι υπονομεύει και καταστρέφει τη ζωή και απελευθερώνει τον άνθρωπο από τη φθορά και τον θάνατο.

          Οι περιπτώσεις των θαυμάτων που αναφέρουν τα ι. ευαγγέλια δεν είναι μόνο κάποια έκτακτα υπερφυσικά γεγονότα που μπορούν να μας εντυπωσιάσουν. Είναι δείγματα της αγάπης του Θεού προς τον αδύνατο και πάσχοντα άνθρωπο.

          Το θαύμα είναι σημάδι μιας γνήσιας πίστης, αλλά και εγγύηση της αλήθειας του ευαγγελικού κηρύγματος. Το θαύμα δεν έχει καμία σχέση με την επίδειξη και την εκμετάλλευση, που μπορούν να οδηγήσουν στη γελοιοποίηση την πίστη. Είναι αποτέλεσμα της αγάπης του Θεού που οικοδομεί πνευματικά τον άνθρωπο. Σε άλλη περίπτωση ο Χριστός αρνείται να κάνει ένα θαύμα, όπως στην πατρίδα του τη Ναζαρέτ- γιατί έλειπε η πίστη. Για τον πιστό το θαύμα είναι ένα παράθυρο στο μέλλον που μας επιτρέπει να δούμε για λίγο τον κόσμο του μέλλοντος, της Βασιλείας του Θεού.

          Είναι γνωστό το πόσο οι άνθρωποι επιζητούν να δουν, έστω κι ένα θαύμα, και πόσο εντυπωσιάζονται απ’ αυτό! Βέβαια η παρουσία του μπορεί να οικοδομεί, αλλά πρέπει να γνωρίζουμε ότι έχει ένα προσωρινό χαρακτήρα, γιατί ακόμη κι αν θεραπευθούμε από μία ασθένεια, πάλι θα αρρωστήσουμε και πάλι θα συναντήσουμε δυσκολίες και προβλήματα στη ζωή μας.

          Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, ότι οι θαυματουργικές ενέργειες του Θεού στη ζωή μας είναι αποτέλεσμα της αγάπης Του, την οποία αδυνατούμε να καταλάβουμε, αλλά όμως καλούμαστε να πιστέψουμε. Μία τέτοια πίστη είναι πηγή δυνάμεως, όταν τα πράγματα μας απογοητεύουν στη ζωή και μας δημιουργούν πνεύμα ηττοπάθειας, και περιμένουμε ν’ ακούσουμε «κατά την πίστιν υμών γενηθήτω».

          Εκτός όμως από την πιστή έχουμε και την αρνητική τοποθέτηση των ανθρώπων απέναντι στην θαυμαστή αγάπη του Θεού. Θυμίζουν τους Φαρισαίους του σημερινού ευαγγελίου, οι οποίοι παραμορφώνουν την πραγματικότητα, για να διαστρεβλώσουν την αλήθεια. Επιδιώκουν να συσκοτίσουν την αγάπη του Θεού για τους πονεμένους από τη φθορά και την αμαρτία ανθρώπους, καταλογίζοντας τη θαυμαστή θεραπεία στις δαιμονικές ενέργειες.

          Αλλά μία τέτοια στάση των αδίστακτων κατηγόρων της αγάπης και της δύναμης του Θεού, τη συναντάμε και σήμερα και σε ανθρώπους κάθε εποχής. Πρόκειται για ανθρώπους εγκλωβισμένους στη φυλακή του ορθολογισμού που φθάνουν στο σημείο ν’ απορρίπτουν ακόμη και τα πιο φανερά θαύματα. Τα αποδίδουν σε φαντασιώσεις, στη τύχη, στη σύμπτωση, σε ανεξήγητα φαινόμενα κ.α. παρά στη δύναμη του Θεού.

          Και φυσικά δεν υπάρχουν λογικές αποδείξεις των θαυμάτων του Θεού. Αυτά τα αναγνωρίζουν οι πιστοί και ταπεινοί τη καρδία άνθρωποι, οι απλοϊκοί και οι καλοπροαίρετοι.

          Τελικά μόνο με τη νέκρωση της λογικής και την καταπολέμηση του εγωισμού μας μπορούμε να ζήσουμε τη νέα ζωή η οποία θα μας προσφέρει καθημερινές εκπλήξεις βλέποντας και βιώνοντας τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού.

          π. γ. στ.

Μην πολλαπλασιάζεις τις αφορμές των πόνων

          Όταν προσευχόμαστε στο Θεό: «Δώσε μας το ψωμί», δεν ζητάμε την απόλαυση, ούτε τον πλούτο, ούτε τα στολισμένα με άνθη φορέματα, ούτε χρυσά στολίδια…Ούτε ακόμη κοπάδια από άλογα και ζώα και βόδια και πλήθη από τ’ άλλα κοπάδια… ούτε μουσικά προγράμματα, ούτε τίποτα άλλο παρόμοιο. Γιατί όλα αυτά αποσπούν την ψυχή από την ιερότερη και σπουδαιότερη φροντίδα.

          Αλλά ζητάμε από το Θεό το ψωμί. Βλέπεις πόση ευρύτητα έχει η διδασκαλία; Πόσες αλήθειες περικλείονται στη σύντομη αυτή φράση; Με το λόγο αυτό φωνάζει καθαρά σε κείνους που καταλαβαίνουν: «Σταθείτε, άνθρωποι και μην απλωνόσαστε σε πράγματα μάταια με τις επιθυμίες σας. Σταματήστε και μην πολλαπλασιάζετε σε βάρος σας τις αφορμές των πόνων. Μικρό είναι το χρέος σου προς τη φύση. Στο σαρκίο σου χρωστάς την τροφή, πράγμα που είναι μετρημένο κι εύκολα το προμηθεύεσαι, αν φυσικά αποβλέπεις στην ικανοποίηση της ανάγκης.

          Γιατί αυξάνεις σε βάρος σου τους φόρους; Για ποιο λόγο έφερες τον εαυτό σου και τον υποδούλωσες σε τόσα χρέη; Και ψάχνεις για ασήμι στα μεταλλεία, και βγάζεις το χρυσάφι κι αναζητάς τη διάφανη ύλη; Μόνο και μόνο για να καλοτρώει το στομάχι σου, αυτός ο εισπράκτορας που αδιάκοπα εισπράττει τους φόρους; Στο στομάχι είναι απαραίτητο το ψωμί που θ’ αναπληρώσει το αναγκαίο για το σώμα.

          Εσύ όμως κάνεις εμπορικά ταξίδια στην Ινδία και θαλασσοδέρνεις στη θάλασσα των βαρβάρων και παραδίνεις τον εαυτό σου σε θαλασσινά ταξίδια που διαρκούν ολόκληρο χρόνο, για να κάμεις απολαυστική την τροφή με όσα μπορείς να μεταφέρεις από εκεί. Και δεν σκέφτεσαι πως η αίσθηση εκείνων που προκαλούν την ευχαρίστηση τελειώνει στον ουρανίσκο. Ακόμη και κείνο που έχει καλή όψη και καλή ευωδία και είναι εύγεστο προσφέρει στην αίσθηση στιγμιαία και φευγαλέα την ευχαρίστηση.  Ο καλός σπόρος του νοικοκύρη είναι το σιτάρι. Κι από το σιτάρι γίνεται το ψωμί. Ενώ η απόλαυση είναι το ζιζάνιο, που έσπειρε ο εχθρός δίπλα στο στάρι. Όταν όμως οι άνθρωποι παραμελούν να υπηρετούν τη φύση με όσα είναι απαραίτητα, τότε πραγματικά «συμπνίγονται» με τις φροντίδες για τα μάταια και μένουν πνευματικά υποανάπτυκτοι, επειδή η ψυχή απασχολείται διαρκώς με αυτά.

Πηγή: Άγ. Γρηγόριος Νύσσης, «Λόγοι εις την προσευχήν»

Με ποιον τρόπο θα σωθούμε

 

          Το θέμα της αφέσεως των αμαρτιών μας ο Ιησούς Χριστός το δίδαξε και ενώ ζούσε αλλά και όταν αναστήθηκε από τους νεκρούς. Το βασικότερο πρόβλημά μας είναι η καθαρότητα και η λαμπρότητα του σώματος και της ψυχής, δηλ. το πρόβλημα της αφέσεως των αμαρτιών μας, διότι «ουδείς ζήσεται και ουχ αμαρτήσει». Ο Χριστός,  στους λόγους Του: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον, αν τινων αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται αυτοίς, αν τινων κρατήτε, κακράτηνται» (Ιωάν. 20, 22,23) προς τους Αποστόλους και οι Απόστολοι προς τους ιερείς, σε όσους έχουν «αποστολική διαδοχή», θέσπισε το Μυστήριο της Μετάνοιας και της Εξομολόγησης. Μόνο μέσω αυτού του Μυστηρίου μπορούμε να αποκατασταθούμε από την πτώση μας. Η Εκκλησία με τους ιερείς της είναι εκείνη που συγχωρεί τις αμαρτίες μας, και όχι εάν «εξομολογηθούμε»  μπροστά στις εικόνες ή εάν μας διαβάσει ένας ιερέας μία ευχή ή εάν ακούσουμε ένα ευχέλαιο.

          Με ποιο τρόπο δίδεται η αιώνια ζωή σε κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο;

          Μετά την Ανάσταση του Ιησού Χριστού υπάρχει ένας άλλος τρόπος για να σωθούμε, Ούτε τα έργα μας σώζουν, ούτε οι ασθένειες «λειώνουν» τις αμαρτίες μας, ούτε το «μνήσθητι» του ληστή μας σώζει. «Ο βαπτισθείς ούτως σωθήσεται» και «Ο τρώγων μου την σάρκαν και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ και εγώ αναστομώσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα».

          Με το Μυστήριο της Θ. Μεταλήψεως λαμβάνουμε το Σώμα και το Αίμα του Ιησού Χριστού που διατηρεί τη Ζωή μέσα μας, μόνον εάν έχουμε προετοιμαστεί κατάλληλα με την Εξομολόγηση. Η συχνή Θ. Κοινωνία μετά από κατάλληλη προετοιμασία, και όχι η από συνήθεια προσέλευση μόνο μία φορά το Πάσχα, τα Χριστούγεννα και το Δεκαπενταύγουστο, είναι εκείνη που διατηρεί τον Ιησού Χριστό, δηλ. την Ζωή, μέσα μας. Όποιος δεν θέλει να φύγει από την αμαρτία, δηλ. τον θάνατο, τότε μόνος του αποκόπτεται από τον Χριστό και από εκείνη τη στιγμή είναι ΝΕΚΡΟΣ!

         

Πρωτ. Βαρθολομαίος Αρσενίου, Νομικός-Ιατρός