Ποῦ εἶναι ἡ Μαρία;

Ἐκεῖνο τὸ πρωινὸ ὁ ἥλιος, ἂν μποροῦσε, θὰ ἤθελε νὰ μὴν ἀνατείλει. Γιὰ νὰ μὴν τὴ δεῖ, τὴν κόρη του, τὴν ἀγαπημένη, τὴ Μαρία του. Γιατὶ ἦταν θολὸς ὁ οὐρανὸς καὶ τ᾿ ἄστρα βουρκωμένα.

Μὰ κλαῖνε τ᾿ ἄστρα;

Κλαῖνε!… Κάποτε…

Κάποτε κι οἱ οὐρανοὶ πονοῦν καὶ τ᾿ ἄστρα κάποτε δακρύζουν.

Κάποτε; Ὄχι κάποτε… Τώρα! Νά:

«Καὶ ἐγένετο ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, καὶ ἰδοὺ ἦλθον οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ παραστῆναι ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, καὶ ὁ διάβολος ἦλ­θε μετ᾿ αὐτῶν» (Ἰὼβ α΄ 6). Καὶ ὁ πειρα­στὴς γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ ζήτησε τὴν ἄ­δεια τοῦ Κυρίου τῶν πάντων νὰ χτυπήσει. Ὄχι ἀόριστα. Ἐκεῖ νὰ χτυπήσει. Ἐκεῖ! Τὸ σπίτι τὸ ἀγαπημένο, μὲ τοὺς εὐλογημένους γονεῖς καὶ τὰ 10 παιδιά τους· καὶ τὸ μικρότερο, τὸ μωρὸ τῶν μόλις δυόμισι μηνῶν.

–Ἄφησέ με, θὰ εἶπε τὸ πονηρὸ πνεῦμα στὸν Παντεπόπτη. Δῶσ᾿ μου τὴν ἄδεια νὰ τοὺς χτυπήσω, καὶ τότε θὰ δεῖς πόσο ἀξίζει ἡ πίστη καὶ ἡ εὐλάβειά τους… Θὰ Σοῦ τὰ ψάλουν κατὰ πρόσωπον.

Καὶ Τοῦ ἔψαλαν… Πῶς Τοῦ ἔψαλαν! Μόλις τὸ φθονερὸ τέρας τόλμησε κατάστηθα νὰ χτυπήσει…

Ἦταν πρωί. Νύχτα ἀκόμη. Κι ἦταν τόσο ὡραία ἐκείνη ἡ νύχτα. Κι ἡ Μαρία, ἡ μάνα τῶν 10 παιδιῶν εὐτυχισμένη. Ἦταν μαία ἡ Μαρία. Κι εἶχε τὴ νύχτα ἐκείνη ξαγρυπνήσει γιὰ νὰ βοηθήσει στὴ γέννα μιᾶς συγγενοῦς της μὲ 8 παιδιά.

Κι ὅταν τὸ μωρὸ γεννήθηκε ὑγιές, χαριτωμένο… πόση ἦταν ἡ χαρά της!

Ἄλλο ἕνα παιδάκι, ἕνα ἀκόμη πλάσμα εἶχε γεννηθεῖ στὴ στείρα Ἑλλάδα. Τὴ στείρα καὶ φόνισσα Ἑλλάδα μὲ τὶς τόσες χιλιάδες κατ᾿ ἔτος δολοφονικὲς ἐκτρώσεις.

Καὶ ἡ Μαρία εἶχε συμβάλει ἀποφασιστικὰ στὴ νέα γέννα. Ὤ, ναί! Κουράστηκε,… αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια. Ὅλη τὴ νύχτα ξαγρύπνησε δίπλα στὴν ἑτοιμόγεννη νέα μητέρα. Ὅμως πόση χαρὰ τώρα, πόση εὐτυχία! Πόση εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεό, ποὺ τὴν ἀξίωσε νὰ συντελέσει στὸν ἐρχομὸ τῆς νέας ζωῆς!

Πλημμυρισμένη ἀπὸ τέτοια αἰσθήματα χαιρέτησε γλυκὰ τὸ μωράκι καὶ τὴ φίλη της καὶ πῆρε τὸν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς. Ἔπρεπε τώρα νὰ γυρίσει στὸ σπίτι, στὰ πουλάκια της, μάλιστα στὴ μικρούλα Εὔα της τῶν δυόμισι μόλις μηνῶν.

Ἔτσι χαρούμενη μπῆκε στὸ αὐτοκίνητό της. Ἐλάχιστη ἡ κίνηση στοὺς δρόμους τέτοια πολὺ πρωινὴ ὥρα, γι᾿ αὐτὸ κινήθηκε γρήγορα. Καὶ νά ποὺ στὴ στροφὴ θὰ ἄφηνε πιὰ τὸν κεντρικὸ δρόμο καὶ σὲ λίγο… ἡ σκέψη της ἔτρεχε κιόλας στὰ πουλάκια της…

Ὅμως ἐκεῖ ἀκριβῶς τὴν περίμενε ὁ πειραστής. Ἦταν ὁ πολὺς κόπος; Ἦταν ἡ ξαγρύπνια τῆς νύχτας; Ἦταν κάτι ἄλ­λο;… Τὰ βλέφαρά της ἔκλεισαν, ἔγειρε στὸ πλάι…

…Τραντάχτηκε βίαια τὸ μεγάλο φορτηγό…

Θόλωσε ὁ οὐρανός, βούρκωσαν τ᾿ ἄστρα, σώπασαν ξάφνου τοῦ δάσους τὰ πουλιά.

Λίγο ἀργότερα ἄρχισαν νὰ φεύγουν τὰ μηνύματα, νὰ χτυποῦν τὰ τηλέφωνα ἐπίμονα:

–Ἡ Μαρία…

–Ἡ Μαρία;

Τὸ χέρι ἔμενε μετέωρο, ἡ φωνὴ χανόταν μέσα σὲ λυγμούς.

–Δὲν εἶναι δυνατόν…

Κι ὅμως ἦταν…

Ἡ σύγκρουση ἔγινε τὴν Πέμπτη, ἡ κηδεία ὁρίστηκε τὸ Σάββατο στὸ Μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου στὸ Μήλεσι τῆς Ἀττικῆς. Οἱ χιλιάδες συγγενεῖς, φίλοι, γνωστοὶ καὶ ἄγνωστοι ἔφθαναν συγκινημένοι. Ἡ περιοχὴ πνίγηκε στὰ αὐτοκίνητα. Ὁ μεγάλος Ναὸς πλημμύρισε. Ἡ συγκίνηση, ὁ πόνος στὸ κατακόρυφο.

Μέχρι τὴν ὥρα ποὺ ἔφθασε στὸν Ναὸ τὸ λείψανο. Ἄλλαξε ξάφνου ἡ ἀτμόσφαιρα. Δὲν ὑπῆρχε θάνατος. Δὲν ὑπῆρχε νεκρός. Στόμα μὲ στόμα ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ συζύγου καὶ τῶν παιδιῶν ὁ Ναὸς μύρισε – πλημμύρισε! – Ἀνάσταση. Μὲς στὴν καρδιὰ τοῦ καλοκαι­ριοῦ γιορτάστηκε δεύτερη Πασχαλιά. Οἱ τυπικὲς εὐ­χὲς ἀποδιοργανώθηκαν:

– Συλλυπητήρια… Χριστὸς ἀνέστη!

– Νὰ τὴ θυμάστε… Χριστὸς ἀνέστη!

– Ζωὴ σὲ σᾶς… Χριστὸς ἀνέστη!

– Κουράγιο… Χριστὸς ἀνέστη!

– Καλὸ Παράδεισο… Χριστὸς ἀνέστη!

Ἀνέστη!

Ἀλλὰ ἡ Μαρία… Ποῦ ἦταν ἡ Μαρία;

–Ἐδῶ εἶμαι, ψιθύριζε στὸν καθένα. Ἐδῶ, κοντά σας! Κοντὰ στὸν ἄντρα μου, στὰ 10 παιδιά μου, στὴ μικρή μου Εὔα. Κοντὰ στὴ μάνα, τὸν πατέρα, τὴν πεθερά μου. Δὲν πέθανα, δὲν ὑπάρχει θάνατος, εἶμαι ζωντανὴ κοντά σας…

Ὁ ἀναστάσιμος ψίθυρός της ἑνώθηκε στὸ τέλος μὲ τὴ γλυκιὰ φωνὴ τοῦ γιοῦ της ποὺ ἔψαλε τὸν Ἀπόστολο. Κι ὅταν ἐκείνου ἡ φωνὴ ράγισε στὴν τελευταία φράση «καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα», οἱ ἄγγελοι ἔμειναν ἄφωνοι, ἀποθαυμάζοντας τὴν κορυφαία ἐκείνη δοξολογία, ποὺ συνέτριβε τὸ τέρας τοῦ κακοῦ καὶ ὁμολογοῦσε:

«Ἑάλω ὁ θάνατος θανάτῳ»!

Ἀλληλούια!

Ο Σωτήρ

Η διάσπαση της Ρωμηοσύνης

Οι Φράγκοι που ήθελαν να διασπάσουν την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, μας αποκάλεσαν από Ρωμαίους Γραικούς τον 8ο αι. και αργότερα τον 19ο αι. Διέσπασαν τα Βαλκάνια για την μη επανασύσταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ( Βυζάντιο).

          Απ’ όλες τις ιστορικές μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ήπειρος, η Θράκη, ολόκληρη η Μακεδονία ήταν Επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά είχαν Ορθόδοξη πίστη, ανήκαν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, είχαν Ελληνική παράδοση και πολιτισμό και οι κάτοικοί της ήταν δίγλωσσοι.

          Οι Τούρκοι μέχρι τον 19ο αι. ονόμαζαν Ρούμελη ολόκληρη την Μακεδονία, την Ήπειρο, όλες τις εκτάσεις από το Βελιγράδι ως την Πελοπόννησο, δηλαδή όλο το Ευρωπαϊκό μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επομένως, μέχρι τον 19ο αι. επικράτησε η Ρωμιοσύνη με την ενιαία πίστη, την Ελληνορθόδοξη παράδοση (μουσική, αγιογραφία, κ. λ. π.), παρά τις γλωσσικές διαφορές.

          Επειδή υπηρέτησα στην Ι. Μ. Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας και διάβασα όλους τους κώδικες με τα πρακτικά της Δημογεροντίας των Βοδενών, που διασώζονται στο παλαιό αρχείο της Ιεράς Μητροπόλεως Βοδενών (Εδέσσης) με την Ορθόδοξη παράδοση και την Ελληνική αυτοσυνειδησία της υπαγόταν και η Γευγελή, και μάλιστα ο τότε Μητροπολίτης, κατά την διάρκεια  της Τουρκοκρατίας, άφησε την έδρα του και πήγε να εορτάσει το Πάσχα εκεί, προφανώς γιατί υπήρχε ανάγκη.

          Επίσης διάβασα για την ηρωϊκή δράση και στάση των Επισκόπων, των Δημογερόντων και των κατοίκων τη περιοχής να ανήκουν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και αντιδρούσαν με όλες τις δυνάμεις τους στις εθνικιστικές προπαγάνδες

          Η διάσπαση της Ρωμιοσύνης των Βαλκανίων σε Κράτη και της Μακεδονίας έγινε τον 19ο και 2ο αι. κάτω από την επίδραση του δυτικού διαφωτισμού και της πολιτικής των δυτικών δυνάμεων, της Ρωσίας και της Σερβίας, και αντέδρασε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με την  Σύνοδο του 1872 που αποφάσισε εναντίον του εθνοφυλετισμού.

          Ναυπάκτου Ιεροθέου: “Μακεδονικό” ή Σκοπιανό” ζήτημα

Πώς μπορεί να ακυρωθεί η Συμφωνία των Πρεσπών

Γράφει ο Ιωάννης Μάζης

Το μόνιμο ερώτημα του οποίου γίνομαι συχνότατα δέκτης είναι: «Εάν η Συμφωνία κυρωθεί εις το Ελληνικό Κοινοβούλιο, είναι δυνατόν να ακυρωθεί;».

H απάντηση, κατά την κρίση μου, είναι καταφατική. Απαιτείται σθεναρά πολιτική απόφαση από την επόμενη κυβέρνηση μέσω διευρυμένης κοινοβουλευτικής συνεργασίας και συνθέσεως από κόμματα του «δημοκρατικού τόξου». Χρειάζεται ενεργό και σύντονη διπλωματική δράση, πίστη εις τον στόχον και αξιοποίηση κάποιων σημαντικών παραλείψεων και σφαλμάτων που ενετοπίσθησαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της διαπραγματεύσεως.

Δύο είναι τα σημεία που πρέπει να τεθούν σοβαρά υπόψη ώστε να ακυρωθεί η Συμφωνία των Πρεσπών.

Αφενός η παραβίαση της Συνθήκης του Βουκουρεστίου του 1913.

Αφετέρου οι παραλείψεις και τα σφάλματα προερχόμενα από το ίδιο το κείμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών, κρινόμενον βάσει της Συνθήκης της Βιέννης περί του Δικαίου των Συνθηκών του 1969.

Συγκεκριμένα, τα ιστορικά-διπλωματικά σημεία ακυρότητας της Συμφωνίας είναι τα εξής:

Πρώτον, η δημιουργία των Σκοπίων παραβιάζει το Πρωτόκολλον των Αθηνών, την Ελληνο-Σερβική Συμφωνία και το Οριοθετικόν Πρακτικόν Βενιζέλου – Πάσιτς του 1913.

Δεύτερον, η ύπαρξη και δημιουργία των Σκοπίων κινείται εις απολύτως αντίθετον τροχιάν από τα οριζόμενα από τη Συνθήκη Βουκουρεστίου 1913. Εκ της Συνθήκης του Βουκουρεστίου του 1913, αλλά και άλλων ιστορικών γεγονότων, ουδαμώς προκύπτει η ύπαρξη κρατικής οντότητος μεταξύ των ελληνοσερβικών συνόρων υπό την επωνυμίαν «Μακεδονία». Εξάλλου, η σταλινο-τιτοϊκή πολιτική ήταν εκείνη που την εδημιούργησε αλλά ας μη μακρυγορούμε για πράγματα τα οποία είναι γνωστά τοις πάσι.

Τρίτον, τα σύνορα των Σκοπίων με την Ελλάδα δεν έχουν τη δέουσα νομική κατοχύρωση.

Τέταρτον, η Ελλάδα έχει ιστορικά, εδαφικά και μειονοτικά δικαιώματα επί του Νοτίου Τμήματος των κρατογενετικού τεχνήματος Σκοπίων, το οποίο αποτελεί την αλύτρωτη, ελληνική Βόρεια Μακεδονία.

Πέμπτον, η οιαδήποτε νομιμοποίηση ή αναγνώριση ή ονομασία, όπως και τα όρια των συνόρων του εκ τεχνηματικής κρατογενέσεως προκύψαντος αυτού κρατιδίου, πρέπει να καθορισθούν μέσω Βαλκανικού Συμφώνου, με την υπογραφή Σερβίας και Ελλάδος και την προσυπογραφή του από τα Σκόπια. Άλλωστε, η Βουλγαρία έσπευσε ήδη να υπογράψει Συνθήκη Φιλίας με το κρατίδιο, επιλύοντας προς όφελός της διμερή θέματα όπως το θέμα της Μακεδονικής Εθνικότητος, την οποίαν δεν αναγνωρίζει ως πραγματικώς υφισταμένην.

Βάσει Συνθήκης Βιέννης 1969

Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου υπάρχει παραβίαση μιας σειράς άρθρων της Συνθήκης της Βιέννης του 1969. Ενδεικτικά, πρόκειται για την εξεταστέα παράβαση των Αρθρων 49 (Απάτη) και 50 (Δωροδοκία αντιπροσώπων του κράτους) στα Σκόπια. Πρόκειται για την περίπτωση της επισήμου καταγγελίας του Ρώσου ΥΠΕΞ Λαβρώφ. Η Ρωσία όμως μετέχει ως μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας το οποίον και βάσει της 845/18-06-1993, §3 αποφάσεως του Σ.Α./ΟΗΕ «…αποφασίζει να επανέλθει στην εξέταση της υποθέσεως υπό το φως του περιεχομένου της Εκθέσεως».

Επίσης, υπάρχει σαφής παράβαση του Αρθρου 60 και δυνατότητα εκ του Αρθρου 54. Θα συμφωνήσω απολύτως με τη νομικό Σοφία Νικολάου αναφορικώς με το ότι στο κείμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών αναφέρεται ρητώς ότι η ΠΓΔΜ θα ολοκληρώσει in toto τις συνταγματικές τροποποιήσεις έως το τέλος του 2018.

Η ρήτρα όμως αυτή δεν ικανοποιήθηκε, διότι το 2018 παρήλθε άπρακτο ως προς την πλήρωση του συγκεκριμένου όρου, μη έχον εισέτι ολοκληρώσει και κυρώσει το μέρος των συνταγματικών αλλαγών που απαιτούν οι Πρέσπες και βάσει της Συνθήκης της Βιέννης. Συμφώνως λοιπόν προς το Αρθρο 60, όπου και τίθεται το ζήτημα της «ουσιώδους παραβιάσεως», προκύπτει το δικαίωμα της Ελλάδος να θεωρήσει τη συμφωνία λήξασα ή να αναστείλει την εφαρμογή της.

Αν και ο χώρος δεν επιτρέπει την περαιτέρω ανάπτυξη των παραπάνω σημείων, ωστόσο οποιαδήποτε πιθανή νέα διαπραγμάτευση θα πρέπει να λάβει σοβαρώς υπόψη τα ανωτέρω και να τα τοποθετήσει εις την τράπεζα των διαπραγματεύσεων με τα Σκόπια. Μόνον έτσι θα υπάρξει κοινώς αποδεκτή λύση για τους λαούς των δύο πλευρών, αλλά κυρίως για τον ελληνικό λαό ο οποίος μέχρι στιγμής ουδέποτε ηρωτήθη.

* Ο Ιωάννης Μάζης είναι καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πρώτο Θέμα

Ἡ ψυχρότητα στὴν προσευχὴ

Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

Ἡ ψυχρότητα στὴν προσευχὴ ὀφείλεται εἴτε σὲ ψυχικὴ κόπωση εἴτε σὲ πνευματικὸ κορεσμὸ εἴτε σὲ σωματικὲς ἀπολαύσεις καὶ ἀναπαύσεις εἴτε σὲ πάθη, ποὺ κυριεύουν τὴν ψυχή, προπαντὸς στὴν ἔπαρση. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐνάντια στὴν πνευματικὴ ζωή, μέσα στὴν ὁποία κεντρικὴ θέση κατέχει ἡ προσευχή. Ἔτσι, πρῶτα καὶ κύρια προκαλοῦν τὸ στέρεμα τῆς πηγῆς τῆς προσευχῆς μέσα μας. Αὐτό, ὅμως, μπορεῖ νὰ ὀφείλεται καὶ σὲ ἀπομάκρυνση τῆς χάριτος, ποὺ συμβαίνει μὲ θεία παραχώρηση. Καὶ νὰ γιατί: Ὅταν ἡ ψυχὴ μας φλέγεται ἀπὸ τὸν πόθο τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπὸ τὴν καρδιὰ μας ξεχύνεται ὁλόθερμη προσευχή, δὲν ἔχουμε παρὰ ἐλεητικὴ ἐπίσκεψη τῆς χάριτος. Ἐμεῖς ὅμως, ὅταν ἡ εὐλογημένη αὐτὴ κατάσταση παρατείνεται γιὰ πολύ, νομίζουμε ὅτι κατορθώσαμε κάτι σπουδαῖο μὲ τὸ δικό μας ἀγώνα καὶ κυριευόμαστε ἀπὸ τὴν κενοδοξία. Γιὰ λόγους παιδαγωγικούς, λοιπόν, ἀπομακρύνεται ἡ χάρη καὶ μένει ἡ ψυχὴ μας μόνη της, γυμνὴ καὶ ἀδύναμη, ἀνίκανη νὰ ζήσει πνευματικά, ψυχρὴ καὶ ἀπρόθυμη νὰ προσευχηθεῖ…

Τί θὰ κάνουμε, λοιπόν, γιὰ νὰ ξεφύγουμε ἀπ’ αὐτὴ τὴν κατάσταση; Πρῶτα-πρῶτα θὰ φροντίσουμε νὰ ἐξουδετερώσουμε τὶς αἰτίες της. Καὶ ὕστερα, παρ’ ὅλη τὴν ψυχρότητα τῆς ψυχῆς μας, θὰ κάνουμε μὲ ἐπιμονὴ καὶ ὑπομονὴ τὸν καθημερινὸ προσευχητικὸ κανόνα μας, προσπαθώντας ἀφ’ ἑνὸς νὰ συγκεντρώνουμε τὸ νοῦ μας στὰ λόγια τῶν εὐχῶν καὶ ἀφετέρου νὰ ξεσηκώνουμε μέσα στὴν καρδιὰ μας αἰσθήματα φιλόθεα. Μὲ τὸν καιρὸ ὁ Θεός, βλέποντας τὴν ταπείνωση καὶ τὴν καρτερία μας, θὰ μᾶς ξαναστείλει τὴ χάρη Του, ποὺ θὰ διώξει τὸ πνεῦμα τῆς ψυχρότητος, ὅπως ὁ ἄνεμος διώχνει τὴν ὁμίχλη.

Πῶς θ’ ἀποκτήσουμε θερμότητα στὴν Προσευxή;

Μὲ ἀγώνα καὶ ὑπομονή, μ’ αὐτὰ τὰ δύο θὰ ζωντανέψει μέσα μας ἡ φλογερὴ προσευχή. Ἀπαιτοῦνται χρόνος καὶ κόπος πολύς. Ὅμως, ἂς μὴ λιποψυχήσουμε, ἂς μὴν ἀποκάνουμε, ἂς μὴ βαρεθοῦμε. Ἡ προσπάθειά μας, ἂν εἶναι συστηματικὴ καὶ ἐπίμονη, θὰ στεφανωθεῖ ὁπωσδήποτε, ἀργὰ ἢ γρήγορα, μὲ ἐπιτυχία. Θὰ στεφανωθεῖ ὄχι χάρη σ’ ἐμᾶς, ἀλλὰ χάρη στὸ ἄπειρο ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Εἶναι καλὸ νὰ συνηθίσει ἡ γλώσσα σας τὴν εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ, τὸ “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”, ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλη σύντομη προσευχὴ μὲ τὸ νοῦ συγκεντρωμένο στὴν καρδιά. Ἀγωνιστεῖτε νὰ προξενήσετε στὴν καρδιά σας, ἂς τὸ πῶ ἔτσι, μία μικρὴ πληγή. Ὁ συστηματικὸς κόπος σας σύντομα θὰ δημιουργήσει τὴν πληγὴ αὐτή. Καὶ τότε ὁ Κύριος θὰ σᾶς ἐπιβραβεύσει μὲ τὴ δική Του χαρισματικὴ προσευχή.

Ἡ βιασύνη στὴν προσευχὴ

Σᾶς ἐλέγχει ἡ συνείδηση, ἐπειδὴ κάνετε πολὺ βιαστικὰ τὴν προσευχή σας; Καὶ εἶναι εὔλογο. Γιατί ὑπακούετε στὸν ἐχθρό; Ἐκεῖνος εἶναι ποὺ σᾶς παρακινεῖ: “Γρήγορα… πιὸ γρήγορα…”. Ἡ βιαστικὴ προσευχὴ δὲν ἔχει πνευματικὸ καρπό. Βάλτε, λοιπόν, κανόνα στὸν ἑαυτό σας νὰ μὴ βιάζεστε. Νὰ προσεύχεστε ἔτσι, ὥστε οὔτε μία λέξη νὰ μὴν προφέρουν τὰ χείλη σας, ποὺ νὰ μὴν τὴν κατανοεῖ ὁ νοῦς σας καὶ νὰ μὴν τὴ βιώνει ἡ καρδιά σας. Πρέπει νὰ ριχθεῖτε σ’ αὐτὸν τὸν ἀγώνα μὲ ἀποφασιστικότητα στρατιωτική. Καὶ ὅταν ὁ ἐχθρός σας ψιθυρίζει, “Κάνε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο”, ἐσεῖς νὰ τοῦ ἀποκρίνεστε: «Ξέρω τί θὰ κάνω. Δὲν σὲ χρειάζομαι. Φύγε ἀπὸ δῶ!».

Τὴν ψυχὴ τὴν τρέφει μόνο ἡ προσευχή. Ἡ δική σας προσευχή, ὅμως, εἶναι ἐπιφανειακή, ὄχι οὐσιαστική. Γιʼ αὐτὸ ἡ ψυχὴ σας μένει ἀνικανοποίητη, πεινασμένη …

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: Χειραγωγία στὴν πνευματικὴ ζωή,

Ἔκδ. ε΄, Ι. Μ. Παρακλήτου 2005

www.imaik.gr

Ἀθεΐα καί ἀθεΐα. Γέρων Μωϋσῆς (Μοναχὸς Ἁγιορείτης)

Περιττό νά τονίσουμε ὅτι ἡ ἄρνηση τῆς ὕπαρξης τοῦ Θεοῦ εἶναι δικαίωμα τοῦ καθενός. Ὁ Θεός μᾶς ἔδωσε ἀπεριόριστη ἐλευθερία, ὥστε ἄν θέλουμε καί νά τόν ἀρνηθοῦμε.

Δέν θά ἐπιχειρήσω διόλου νά ἀποδείξω τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ. Πιστεύω ὅτι δέν ἀποδεικνύεται λογικά ἡ ὕπαρξή του, ἀλλά μόνο βιώνεται στά βάθη τῆς καρδιᾶς. Εἶναι ἐλεύθερος λοιπόν κάποιος νά πρεσβεύει ὅ,τι θέλει. Δέν χρειάζεται ὅμως καθόλου ἕνας ἄθεος νά εἰρωνεύεται ἕναν πιστό καί φυσικά τό ἀντίθετο.

Ἐπιτρέψτε νά πῶ πώς ὁ ἄθεος προσπαθεῖ ἐναγώνια νά πείσει τόν ἑαυτό του ὅτι δέν ὑπάρχει Θεός, δέν ἀφήνει γι’ αὐτόν χῶρο στήν καρδιά του καί ζεῖ στήν ἀπόλαυση τῆς ὕλης. Ποὺ ἀδυνατεῖ νά χαροποιήσει τό πνεῦμα. Ὁ Νίτσε φτάνει εὔστοχα νά πεῖ: «Ἀπαίσιε ἄνθρωπε, δέν ἀνέχεσαι ἐκεῖνον πού εἶδε τά βάθη σου καί γι’ αὐτό τόν ἐκδικεῖσαι». Ἡ πολλή λογική ὁδηγεῖ στήν ἀθεΐα, ὄχι ὅτι ἡ πίστη εἶναι παράλογη, ἀλλά ὁ ψυχρός ὀρθολογισμός κοιτᾶ μόνο στή γῆ. Ὁ ὑλισμός ἐπίσης δέν ἀφήνει χῶρο γιά τό Θεό. Ὁ φυσιοκρατικός πανθεϊσμός, κατά τόν Σοπενχάουερ, ὁδηγεῖ σέ μιὰ εὐγενῆ ἀθεΐα.

Διάφορες νεότερες φιλοσοφικές θεωρίες ἔχουν ἀρκετά ἀθεϊστικά στοιχεῖα, ὅπως ὁ θετικισμός, ὁ διαλεκτικός ἤ ἱστορικός ὑλισμός, ὁ πανσεξουαλισμός, κάποιες ἀποχρώσεις καί αὐτοῦ τοῦ ὑπαρξισμοῦ καί ἀρκετές ἄλλες. Ἡ θρησκευτικότητα θεωρεῖται ἀποκύημα τῆς φαντασίας. Ὁ Νίτσε στόν “Ὑπεράνθρωπό” του διακηρύσσει ὅτι κανείς ἄλλος Θεός δέν ὑπάρχει πλήν τοῦ ἑαυτοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί στόν “Ζαρατούστρα” λέει ὅτι ὁ Θεός πέθανε. Κατά τόν Μάρξ ὁ Θεός δέν εἶναι μιὰ ὀντολογική πραγματικότητα ἀλλά ἡ ἀντικειμενικά προβαλλόμενη φύση. Ὁ Σάρτρ καί ὁ Καμὺ τελικά θεοποιοῦν τόν ἄνθρωπο.

Εἶναι νομίζουμε ἀρκετά ἐνδιαφέρουσα ἡ γνώμη τοῦ K. Joel. “Δεν ὑπῆρξαν γνήσιοι φιλόσοφοι τῆς ἀθεΐας, ὅπως δέν ὑπῆρξαν γνήσιοι ὑλιστές καί ἀρνητές τῆς ψυχῆς. Ὅσοι κατά καιρούς θεωρήθηκαν ὡς ἄθεοι δέν ὑπῆρξαν στήν πραγματικότητα τέτοιοι. Αὐτοί δέν ὑπῆρξαν ἀρνητές τοῦ θείου, ἀλλά ἀρνητές ἑνός ἰσχύοντος Θεοῦ ἤ ἑνός ὁρισμένου τρόπου γνώσεως τοῦ Θεοῦ. Οἱ λίγοι ὅμως φιλόσοφοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι κατά τούς νεότερους χρόνους, χαρακτηρίστηκαν ὡς ἄθεοι, ὑπῆρξαν οὐσιαστικά ἀντιθεϊστές”. Ὁ Γιάσπερς, πού μελέτησε καλά τόν Νίτσε, λέει πώς ὁ ἀντιθεϊσμός του περιέχει θρησκευτική νοσταλγία Ὁ ἀντιθεϊσμός καί ὁ ὑλισμός φέρνουν τό μηδενισμό, πού δέν χαρίζει γαλήνη στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, μά μελαγχολία καί μοναξιά.

Στή Γραφή, ἡ ἀθεΐα χαρακτηρίζεται ἀφροσύνη. Ἡ θρησκευτική ὁρμή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι τόσο πλούσια καί μεγάλη, ὥστε καί οἱ ἄθεοι δημιουργοῦν θρησκευτικά ὑποκατάστατα, ἀνεβάζοντας στόν ἄδειο θρόνο τοῦ Θεοῦ, κατά τόν καθηγητή Νικόλαο Λούβαρι, διάφορα εἴδωλα: Τό χρυσό μοσχάρι, τή φύση, τή μαγεία, τό κράτος, τήν ἐπιστήμη, τήν τεχνική, τή μοίρα, τόν ἐλεύθερο ἔρωτα. Σύγχρονοι νεοέλληνες καθηγητές, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι προσκυνοῦν τήν ἄρνηση τοῦ Θεοῦ καί διακωμωδοῦν ὅσους προσκυνοῦν τόν ἀληθινό Θεό. Ὑπάρχει μιὰ ψυχολογική ἑρμηνεία στό γεγονός. Προσποιούμενοι κάποιοι τούς ἄθεους θέλουν νά δικαιολογήσουν τήν ἀδιάφανη διαγωγή τους καί τήν ἄτακτη ζωή τους. Ἔτσι τούς ἱκανοποιοῦν καί εὐχαριστοῦν καί διάφορα πραγματικά ἤ μή ἐκκλησιαστικά σκάνδαλα.

Ἡ ἀθεΐα ἔχει σχέση καί μέ τήν ἡμιμάθεια, τήν ὑπερηφάνεια καί τήν ὅπως εἴπαμε ἄστατη ζωή. Ἔτσι μποροῦμε ἄνετα νά ποῦμε πώς ἡ ἀθεΐα δέν ὀφείλεται σέ ἀντικειμενικά ἀλλά σέ ὑποκειμενικά αἴτια. Ἀπό καιρό ὁ προοδευτισμός ἔχει ταυτιστεῖ μέ ἕνα σφοδρό ἀντιθεϊσμό, ἀντιεκκλησιασμό, ἀντιμοναχισμό καί ἀντιχριστιανισμό. Ἐπικρατοῦν ἔτσι οἱ ψυχίατροι, οἱ ψυχολόγοι, οἱ ψυχαναλυτές, ἀκόμη καί οἱ μάγοι, οἱ μάντεις, οἱ πνευματιστές, οἱ ὡροσκόποι καί μελλοντολόγοι…

Θά κλείσω μέ τούς λόγους τοῦ ἔξοχου Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη: «Ἄγγλος ἤ Γερμανός ἤ Γάλλος δύναται νά εἶναι κοσμοπολίτης ἤ ἀναρχικός ἤ ἄθεος ἤ ὁτιδήποτε. Ἔκαμε τό πατριωτικόν χρέος του, ἔκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα εἶναι ἐλεύθερος νά ἐπαγγέλλεται, χάριν πολυτελείας, τήν ἀπιστίαν καί τήν ἀπαισιοδοξίαν. Ἀλλά Γραικύλος τῆς σήμερον ὅστις θέλει νά κάμει δημοσίᾳ τόν ἄθεον ἤ τόν κοσμοπολίτην, ὁμοιάζει μέ νάνον ἀνορθούμενον ἐπ’ ἄκρων ὀνύχων καί τανυόμενον νά φθάσει εἰς ὕψος καί φανεῖ καί αὐτός γίγας. Τό ἑλληνικόν ἔθνος, τό δοῦλον, ἀλλ’ οὐδέν ἧττον καί τό ἐλεύθερον, ἔχει καί θά ἔχει διά παντός ἀνάγκην τῆς θρησκείας του».

Μοναχός Μωϋσής

Κυριακή της Απόκρεω

Η ποιο  δίκαιη και φιλάνθρωπη δίκη 

          Η σημερινή ευαγγελική περικοπή είναι οργανικά δεμένη με την αντίστοιχη της περασμένης Κυριακής. Εκείνη μας υπογράμμισε την αγαθότητα του Θεού Πατέρα που γεμάτος στοργή υποδέχτηκε το μετανιωμένο παιδί του. Αυτή όμως η καλοσύνη του δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να λησμονούμε και την άλλη όψη, όπως αυτή της δικαιοσύνης του ως έσχατου κριτή. Ενός κριτή που δεν κάνει αυθαιρεσίες, αλλά πραγματοποιεί μια δίκαιη και φιλάνθρωπη κρίση.

          Ο ευαγγελιστής Ματθαίος μας τονίζει σήμερα μια βασική πτυχή της χριστιανικής διδασκαλίας: ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Κύριος της ιστορίας. Δεν αργεί να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του. Μακροθυμεί, ώστε να μετανοήσουν και να σωθούν αν είναι δυνατόν όλοι. “Πάντας θέλει σωθήναι”.

          Η εσχάτη μέρα της κρίσεως ονομάζεται και “Ημέρα Κυρίου”. Τότε θα υποχωρήσουν όλα τα ορατά. Έτσι ο αόρατος Θεός θα γίνει η χαρά των αγίων και η οδύνη των αμαρτωλών. Η πρώτη παρουσία του Θεού στον κόσμο είναι παρουσία σωτηρίας,  η δεύτερη παρουσία του θα είναι παρουσία κρίσεως του κόσμου.

          Η ημέρα της τελικής κρίσεως παραμένει άγνωστη στον άνθρωπο. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπόκειται στην έννοια του χρόνου. Για  κάθε άνθρωπο  η ημέρα του θανάτου του είναι η εσχάτη ημέρα. Με τον θάνατο που μπορεί να ενσκήψει οποιαδήποτε ώρα της ζωής, ο άνθρωπος βρίσκεται μπροστά στην έσχατη κρίση.

          Η Β΄ παρουσία του Κυρίου είναι η τελευταία, δίκαιη, ένδοξη και φιλάνθρωπη ενέργεια του Θεού μέσα στο μυστήριο της Θ. Οικονομίας. Είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία που δίνει ο Θεός στον άνθρωπο για να μετανοήσει, αλλά για να το κάνει αυτό τότε, θα πρέπει να  ξέρει μετανοεί από την παρούσα  ζωή. Ο καταδικασμένος δεν θέλει να μετανοήσει, γιατί δεν θέλει καμία πρόοδο και ανάπτυξη για τη ψυχή του.

          Στην Β΄ παρουσία ο Χριστός θα κρίνει τον κόσμο, και τούτο γιατί ο ίδιος γνώρισε τον κόσμο παίρνοντας σάρκα και κατανόησε σε βάθος την ανθρώπινη ύπαρξη. Ο ίδιος θα είναι μάρτυρας, κριτής και έλεγχος. Και το κριτήριο αυτής της τελικής  κρίσεως είναι προφανώς η πιστότητα  στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού και η έμπρακτη αγάπη στην εικόνα του στη γη: τον συνάνθρωπο. Εκεί πέρα από τα έργα της αγάπης δεν λαμβάνονται υπ’ όψη τίποτε άλλο, όπως λ. χ. η ευγένεια τη καταγωγής, η συγγένεια με αγίους και ελεήμονες ανθρώπους. Αυτό ίσως δεν είναι συμφέρον, γιατί θα έπρεπε να γίνει κανείς πρότυπο μίμησης πρώτα στους συγγενείς του. Ο άνθρωπος φεύγει φορτωμένος είτε με τα καλά έργα είτε με τις αμαρτίες  του.

          Προσοχή! Το κριτήριο είναι η αγάπη και έχει σχέση με τον συνάνθρωπο. Μια αγάπη που μέσα από την ελεημοσύνη μπορεί να καλύψει πλήθος αμαρτιών. Και κάθε άλλο καλό, όσο  μικρό κι αν είναι, ένα πιάτο φαγητό, ένα ποτήρι νερό, μια επίσκεψη σ’ έναν ασθενή, φροντίδα για κάποιον αναγκεμένο ξένο, αυτά είναι σαν να προσφέρονται στον ίδιο τον Χριστό. “εμοι εποιήσατε”.

          Σ’ αυτή όμως την προσφορά της αγάπης δεν φτάνει κανείς διαμιάς αλλά στα σταδιακά. Όταν ρωτήθηκε κάποιος ασκητής πως πρέπει να αντιμετωπίζεται ο εχθρός εκείνος αποκρίθηκε: αν έρθει κάποιος να σε σκοτώσει, ο νόμος δεν σε καταδικάζει, αν τον σκοτώσεις αμυνόμενος. Αντί όμως να τον σκοτώσεις, μπορείς να φερθείς φιλάνθρωπα και να τον εξουδετερώσεις με κάποιο τραυματισμό. Αν όμως έχει την απαιτούμενη πνευματική δύναμη και τον αντιμετωπίσει ανάλογα, τότε θα κάνεις το καλύτερο. Και κατά τον ι. Χρυσόστομο, αν οι χριστιανοί ήταν πραγματικοί πιστοί, δεν θα υπήρχαν άπιστοι.

          Κάποια σύγχρονα φιλοσοφικά συστήματα βλέπουν τον άλλο ως μια απειλή, ως εχθρό. Ο Χριστός μας αποκαλύπτει στο πρόσωπο των συνανθρώπων μας τον δρόμο προ την κοινωνία με τον Θεό της αγάπης. Τελικά ο συνάνθρωπος είναι ο καθρέπτης μας: η κόλαση ή  παράδεισός μας.

          Η Εκκλησία μας σήμερα με την παραβολική διήγηση που ακούσαμε  δεν επιδιώκει να μας τρομοκρατήσει με τρομερές εικόνες για την τελική κρίση. Απλά θέλει να να υπογραμμίσει ποιες είναι οι τρομερές συνέπειες  για τον άνθρωπο, όταν κλείνεται στο νοσηρό εγωκεντρισμό του και λησμονεί τον ελάχιστο αδελφό. Και τελικά η άμεση σχέση με τον διπλανό μας αποτελεί το κριτήριο της κρίσεως του Θεού.

          π. Γ.

π.Γεώργιος Μεταλληνός: Αλήθειες...

Ὁ Θεός ἐπέτρεψε, νά μᾶς ἀπογοητεύσει ἡ Εὐρώπη ἐκεῖ πού στηρίξαμε «τήν πᾶσαν ἐλπίδα» μας, στά οἰκονομικά, γιά νά εἶναι εὐκολότερη ἡ ἀφύπνισή μας. Ξεχάσαμε τόν Θεόν τῶν Πατέρων ἡμῶν καί πιστεύουμε στήν ἀπολυτοποιημένη «ἀξία» τοῦ οἰκονομισμοῦ.... Δέν ἀνοίξαμε καμμιά κερκόπορτα, ἀλλά τίς πύλες τῆς ψυχῆς καί καρδιᾶς μας, γιά νά μᾶς ἀλλοτριώσει καί νά μᾶς συντρίψει ἡ σημερινή Δύση. Εὐτυχῶς ὃμως ὑπάρχει -εἶναι βέβαιο- καί ἡ «μαγιά» τοῦ Μακρυγιάννη... Σ’ αὐτήν ἀνήκουν ὃσοι σημερινοί Ἑλληνες μένουμε πιστοί στήν Ὀρθοδοξία τῶν Ἁγίων μας, καί τόν Σωτήρα μας Κύριον ‘Ιησοῦν Χριστόν. Οἱ ἀληθινοί πατερικοί καί Ὀρθόδοξοι. Αὐτοί μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ μας, θά ἀναστήσουν τό Ἒθνος, σέ κάποιο νέο ’21, ὃταν ὁ Θεός τό ἐπιτρέψει...