Πέμπτη, 5 Αυγούστου 2010

Φρόνημα


Ζήσιμος Λορεντζάτος


Στα γράμματα (άλλα και σε άλλες εκδηλώσεις κάθε πολιτισμού ανθρωπίνου) δεν υπάρχει διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε πεθαμένους και ζωντανούς: και αυτό είναι παράδοση. Έχομε πεθαμένους πού κατευθύνουν τη ζωή μας, τη ζωή του σήμερα ή κάθε νιόκοπης γενιάς, όπως έχομε ζωντανους πού όσο περισσότερο φωνάζουν, τόσο περισσότερο βλέπομε πώς είναι πρωθύστερα πεθαμένοι: και αυτό είναι παράδοση — να ζουν μοναχά οι ζωντανοί (και ας έχουν, καμιά φορά, μερικοί από αυτούς πεθάνει χρόνους πρωτύτερα). Και κάθε νιόκοπη πάλι γενιά, κατευθύνει εκείνη τη ζωή της παράδοσης: και αυτό είναι παράδοση. Από την άποψη αυτή, εκείνο πού λέμε ή ονομάζομε πρωτοποριακό δεν υπάρχει. Είναι μια άπλερη φαντασία μας. Μοναχά η παράδοση υπάρχει πλέρια. Γιατί η παράδοση είναι η ζωή, και μάλιστα η ανώτερη φάση της ζωής πού δεν ξεχωρίζει πεθαμένους από ζωντανούς: και αυτό είναι παράδοση. Κά­θε φορά πού έχομε αληθινή ζωή έχομε παράδοση. Έχομε προσθήκη, περπάτημα, πλουτισμό της παράδοσης. Οι έσχατοι γίνονται πρώτοι, οι πρώτοι έσχατοι. Όσοι απο­τελούν την παράδοση μπορεί να πει κανένας πώς έχουν όλοι την ίδια πάντα χρονολογία, τη σημερινή. Η παράδο­ση δεν είναι τα περασμένα ή τα μελλούμενα, αν και είναι περισσότερο τα μελλούμενα παρά τα περασμένα, αφού η παράδοση ζει στό αιώνιο τώρα: και αυτό είναι παράδοση. Μια δύναμη πού συμβαδίζει με τη ζωή και πού η ζωή (στην Ανώτερη φάση της) συμβαδίζει μαζί της: ζωή και παράδοση ταυτόσημες.




Δεν υπάρχουν σχόλια: