Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Όσο αμαρτωλός κι αν είναι ο άνθρωπος, μένει πάντα μέσα η σπίθα του Θεού. Στάρετς Μπόρις Χόλτσεφ

 


Η συνειδητοποίηση των συνεχών αστοχιών και του ναρκισσισμού μας είναι μια ρεαλιστική θέαση της μεταπτωτικής μας φύσης; Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς προσεύχεται ‹‹Κύριε, φώτισόν μου το σκότος››. Αιτείται στον Χριστό αυτή τη χάρη. Γιατί γνωρίζει καλά πως μόνο Εκείνος μπορεί να αποκαλύψει τα μύχια της ψυχής του ανθρώπου κι όχι ο ίδιος ο άνθρωπος που μέσα στον βίο του παλινδρομεί ανάμεσα στις αστοχίες και την αναποφασιστικότητά του να αντικρίσει την αλήθεια.

   Δεν υπάρχει χάρισμα, χαρά ή ευτυχία έξω από το ιλαρό φως του Πλαστουργού. Πόσες φορές στην καθημερινότητα πιστεύουμε πως είμαστε οι καταφερτζήδες των επιτυχιών μας; Πόσες φορές θεωρούμαστε δάσκαλοι των άλλων; Πόσες φορές δεν αποδεχόμαστε τις πτώσεις μας, αλλά τρέχουμε με ζήλο να τις επισημάνουμε στους άλλους; Πόσες φορές από την άλλη, μέσα σε μία διαρκή κυκλοθυμία, πιστεύουμε πως είμαστε τις μονές ώρες άγγελοι και τις ζυγές οι μεγαλύτεροι αποστάτες του Θείου θελήματος;

   Είναι όντως παράδοξο πως δεν διδασκόμαστε από παιδιά να αγκαλιάσουμε τη σκοτεινή πλευρά της ύπαρξής μας. Ακούμε τη λέξη σκοτάδι και μας φοβίζει. Την αποφεύγουμε λες και πρόκειται για την ίδια την κόλαση στο άκουσμά της. Η αποδοχή της, όμως, είναι μια πράξη αγάπης προς τον εαυτό μας και πολύ απελευθερωτική για τον νου και την καρδιά.

   Ο Θεός είναι ερωτευμένος μαζί μας, όπως ο ποιητής που αγαπάει όλα του τα ποιήματα. Κι ας μην είναι τέλεια στη μορφή κι ας ακούγονται παράφωνα. Εμείς πότε θα βιώσουμε, έστω και στο ελάχιστο, αυτή τη σχέση δίχως τα βαρίδια της τελειομανίας  και των ενοχών που αυτή δημιουργεί;

   Τι γίνεται, όμως, όταν ο άνθρωπος δεν πάρει αγάπη στην παιδική του ηλικία, όταν η ζωή του εκείνα τα χρόνια είναι γεμάτα από ακυρώσεις και πόνο ή όταν φορτώνεται με την ταμπέλα του καλού παιδιού; Μόνο ο Χριστός γνωρίζει, συμπάσχει και δείχνει υπομονή και έλεος. Μόνο Εκείνος φωτίζει τον δρόμο των πληγωμένων ψυχών με τη μυστηριακή και διακριτική Του Παρουσία.

   Οι άνθρωποι που συναντούμε στη ζωή δεν είναι τυχαία γεγονότα. Ούτε αυτοί που μας συντρέχουν μήτε αυτοί που μας πληγώνουν. Επρόκειτο για ένα συνεχές μάθημα για την ανάπτυξή μας ως οντότητες ελευθερίας. Άλλωστε κι εμείς συντρέχουμε τους άλλους κι εμείς τους πληγώνουμε. Όλοι ζούμε στην ίδια κοινωνία, ας έχουμε τη ψευδαίσθηση της αυτονόμησης.

Ο Χριστός δεν είναι χωροφύλακας του βίου. Η ευγένεια, η ανεκτικότητα κι η καλοσύνη δεν είναι νόμοι ενός Θεοκρατικού καθεστώτος. Αγκαλιάζουμε τον πλησίον, όχι για να δείξουμε πόσο καλά και αφοσιωμένα παιδιά Του είμαστε. Αντίθετα, εμείς έχουμε ανάγκη την αγκαλιά του πλησίον. Δεν ακυρώνουμε τους άλλους, όχι γιατί είμαστε απλόχερα γενναιόδωροι, αλλά επειδή μας έχουν ακυρώσει και αισθανόμαστε τι σημαίνει περιφρόνηση. Χαμογελάμε, διότι γνωρίζουμε τι σημαίνει θλίψη. Ακούμε, γιατί βιώσαμε τα κλειστά ώτα στη δική μας ανάγκη να εκφραστούμε.

   Ο Θεός αντικρίζει πρόσωπα μοναδικά και ξεχωριστά. Δεν ομαδοποιεί, δεν ισοπεδώνει τη διαφορετικότητα. Φωτίζει τα μονοπάτια με την αλήθεια της Ανάστασης και προσδοκά την ένωσή μας μαζί Του.

Παναγιώτης Ράμμης


Περί Άρνησης - Αντίφωνο

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

ΟΙ ΙΕΡΟΠΑΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ



 ΟΙ ΙΕΡΟΠΑΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ

Μια αυστηρή επισήμανση προς τους νέους που διακονούν στο Ιερό Βήμα

Στη σημερινή εκκλησιαστική πραγματικότητα παρατηρείται ένα φαινόμενο που οφείλει να μας προβληματίσει σοβαρά. Ορισμένοι ιερόπαιδες, αντί να αντιλαμβάνονται τη διακονία τους ως ευκαιρία ταπεινώσεως, υπακοής και πνευματικής καλλιέργειας, εμφανίζουν συμπεριφορές υπεροψίας και αδικαιολόγητης αυτοπεποίθησης.

Ιδιαιτέρως προβληματική είναι η στάση εκείνων που, επειδή τυγχάνει να βρίσκονται κοντά σε Αρχιερείς ή να τους συνοδεύουν στις εκκλησιαστικές τους υποχρεώσεις, αποκτούν ένα ύφος χιλίων καρδιναλίων! Θεωρούν, προφανώς, ότι η εγγύτητα προς έναν Αρχιερέα τους προσδίδει κάποια ιδιαίτερη εξουσία ή εκκλησιαστική ανωτερότητα. Απευθύνουν παρατηρήσεις με τρόπο απαράδεκτο, συμπεριφέρονται με αυθάδεια και πολλές φορές ξεχνούν ακόμη και τα στοιχειώδη όρια της ευπρέπειας.

Αλλά το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στη συμπεριφορά τους.

Παρατηρούνται, δυστυχώς, και πρακτικές που γεννούν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον σεβασμό προς την Αγία Τράπεζα. Ιερόπαιδες ακουμπούν επάνω της, στέκονται μπροστά της χωρίς την απαιτούμενη διάκριση, χρησιμοποιούν την Αγία Τράπεζα ως επιφάνεια για να διπλώνουν και να τακτοποιούν άμφια, λησμονώντας προφανώς ότι δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο τραπέζι, αλλά για το ιερότατο κέντρο της Θείας Ευχαριστίας.

Από πού, αλήθεια, έλαβαν αυτό το δικαίωμα; Ποιος τους δίδαξε ότι μπορούν να συμπεριφέρονται με τέτοια οικειότητα απέναντι στην Αγία Τράπεζα;

Η Αγία Τράπεζα απαιτεί ευλάβεια, ιερό σεβασμό και τήρηση της εκκλησιαστικής τάξεως. Δεν είναι χώρος προσωπικής ευκολίας, ούτε πάγκος εργασίας για την τακτοποίηση των αμφίων. Κάθε πράξη μέσα στο Ιερό Βήμα οφείλει να γίνεται με την καθοδήγηση και την ευθύνη του ιερέως, σύμφωνα με την εκκλησιαστική τάξη.

Αγαπητοί ιερόπαιδες, η διακονία σας δεν σας καθιστά ανώτερους από κανέναν. Δεν αποκτάτε αξίωμα, εξουσία ή δικαίωμα επιβολής επειδή κρατάτε ένα θυμιατό, συνοδεύετε έναν Αρχιερέα ή βρίσκεστε μέσα στο Ιερό Βήμα.

Το Ιερό Βήμα δεν είναι χώρος επίδειξης, προσωπικής προβολής και καλλιέργειας αλαζονικών συμπεριφορών. Είναι χώρος προσευχής, υπακοής και ιεράς διακονίας.

Αγαπητοί πατέρες και υπεύθυνοι των Ιερών Ναών, η ευθύνη της σωστής διαπαιδαγωγήσεως αυτών των παιδιών ανήκει πρωτίστως σε εσάς. Μην περιορίζεστε στην εκμάθηση των τυπικών καθηκόντων τους. Διδάξτε τους το εκκλησιαστικό ήθος, την ευλάβεια προς την Αγία Τράπεζα, την ευπρέπεια, την υπακοή και τον σεβασμό προς όλους ανεξαιρέτως.

Μην επιτρέπετε να δημιουργούνται μικροί «άρχοντες» μέσα στο Ιερό Βήμα, οι οποίοι θεωρούν ότι μπορούν να επιβάλλονται στους άλλους και να συμπεριφέρονται σαν να τους ανήκει ο χώρος.

Η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη από ιερόπαιδες με ύφος χιλίων καρδιναλίων. Έχει ανάγκη από νέους με ταπείνωση, ευγένεια, ευλάβεια και πραγματικό εκκλησιαστικό φρόνημα.

Διότι η διακονία στο Ιερό Βήμα είναι τιμή και ευθύνη, όχι αξίωμα και προνόμιο. Και η εγγύτητα προς τα ιερά πρόσωπα δεν αποτελεί πιστοποιητικό προσωπικής σπουδαιότητας.

Ας το κατανοήσουμε όλοι: πρώτα μαθαίνουμε να σεβόμαστε τα Άγια και έπειτα μαθαίνουμε να τα διακονούμε.

Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026

ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ

 


ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ

 

          Πόλεμος και ειρήνη. Οι δύο βάσεις που στηρίζεται η δοκός της ιστορίας στην οποία ακροβατεί η ανθρωπότητα σήμερα και πάντα. Σ’ αυτήν βάδισαν οι πρόγονοί μας που έγραψαν το έπος του ΄40 πολεμώντας για την ειρήνη, σεβόμενοι τη δικαιοσύνη και την αλήθεια. Κι ενώ μαθήτευσαν στο του Ηροδότου: «Κανείς δεν είναι τόσο  ανόητος  ώστε να προτιμά τον πόλεμο από την ειρήνη, διότι στον καιρό της ειρήνης  τα παιδιά θάπτουν τους γονείς, ενώ στον καιρό του πολέμου οι γονείς θάπτουν τα παιδιά τους», οδηγήθηκαν σε πολεμική εμπλοκή ενάντια στην παράνοια  του φασισμού για την τιμή και την ελευθερία.

          Καθώς κυματίζει και φέτος η γαλανόλευκη στα σπίτια μας και στις καρδιές μας, παιανίζουν τα τραγούδια της νίκης, παρελαύνουν τιμητικά τα νιάτα, οι ψυχές αναριγούν στις θύμησες ενός εξωφρενικού και τραγικού πολέμου και η απορία βαθαίνει: «Ειρήνη φίλη, ενώ είσαι αγαθό που επαινείσαι από όλους, γιατί τόσο λίγοι σε διαφυλάσσουν;»

          Ζώντας  στην πνιγηρή ατμόσφαιρα του πολέμου που βιώνει η παγκόσμια κοινότητα με την αμοιβαία καχυποψία και ανταγωνιστικότητα μεταξύ κρατών, ακούμε τις παράδοξες εκφράσεις «ειρήνη για τον τερματισμό της ειρήνης» και «πόλεμος        για τον τερματισμό του πολέμου». Παρακολουθούμε το υποκριτικό «παιχνίδι του αφοπλισμού» και ενώ οι διαπραγματευτές συνομιλούν, τα οπλοστάσια που έπρεπε να διαλυθούν γίνονται ολοένα ισχυρότερα. Γι΄   αυτό αγωνιούμε μπροστά στα πολεμικά μέτωπα που ρουφούν ανθρώπινο αίμα και προοιωνίζουν κακά για το μέλλον του κόσμου σαν τη φρίκη  μιας παγκόσμιας σύρραξης και πυρηνικής ανάφλεξης.

          Το ένδοξο «ΌΧΙ» δεν προβάλλει μόνο ένα ασίγητο παράδειγμα ηρωισμού και φιλοπατρίας για τους σύγχρονους  Έλληνες, αλλά δείχνει το βάθος της καρδιάς του Έλληνα της εποχής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν η καρδιά που είχε υπερβεί          κάθε εσωτερικό διχασμό και «η αλογία των παθών» είχε μετατραπεί σε επιθυμία του θείου θελήματος. Ήταν η καρδιά που στεριωνόταν στην πεποίθηση ότι η πορεία της Ιστορίας  είναι στα χέρια του δικαιοκρίτη Θεού. Ήταν η καρδιά που ειρήνευε κάτω από τη θεία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, που ανδρειωνόταν από τα μαρτύρια τον αγίων, μεταλαμβάνοντας  αίμα και πνεύμα από τη θεία λατρεία. Ήταν η καρδιά που είχε την ακράδαντη πίστη ότι η ευσέβεια και η μετάνοια προσελκύει το θείο έλεος και την ειρήνη «την πάντα νουν υπερέχουσαν».

          Αυτή η επέτειος μπορεί  να βρει βαθύτατο νόημα για μας, αν μας βοηθήσει να μην ξεχνούμε ότι σε κάθε ορατό ή αόρατο πόλεμο η μάχη δίνεται και κερδίζεται στο πεδίο της καρδιάς ότι βασιλεύει ο ειρηνοποιός Κύριος.

          «Η ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ», τ. 641

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

ΤΑ ΑΜΕΤΡΗΤΑ ΑΠΑΝΘΡΩΠΑ ΚΑΙ ΚΤΗΝΩΔΗ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΟΘΩΜΑΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΕΜΕΙΝΑΝ ΓΙΑ ΣΧΕΔΟΝ 400 ΟΛΟΚΛΗΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΜΑΣ~

 


Την ώρα που η Τουρκία συνεχίζει να προβάλλει τις διεκδικήσεις της, να αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα και να δοκιμάζει τις αντοχές της Ελλάδας, παρακολουθούμε μια κυβέρνηση που επιλέγει συχνά την παθητική διαχείριση, τις καθησυχαστικές διατυπώσεις και τη διπλωματία των χαμηλών προσδοκιών. Σαν να μην φτάνει αυτό βλέπουμε γύρω της, ένα πρόθυμο ακροατήριο που έχει μάθει να βαφτίζει την υποχωρητικότητα «ρεαλισμό», την αδράνεια «ψυχραιμία» και κάθε ανησυχία για τα εθνικά μας θέματα «υπερβολή».

Το πιο ανησυχητικό, δυστυχώς δεν είναι η στάση εκείνων που κυβερνούν αλλά η ευκολία με την οποία ένα κομμάτι της κοινωνίας συνηθίζει, συμβιβάζεται και τελικά παραδίδεται νοητικά, πριν καν χρειαστεί να παραδώσει οτιδήποτε άλλο.

Γι' αυτό αξίζει να θυμόμαστε την ιστορία μας. Όχι για να καλλιεργούμε μίσος απέναντι σε λαούς, αλλά για να μην επιτρέψουμε ποτέ να καλλιεργηθεί η λήθη απέναντι σε όσα υπέστησαν οι δικοί μας πρόγονοι. Γιατί η ιστορική μνήμη δεν είναι εθνικιστική πολυτέλεια. Είναι ασπίδα αυτογνωσίας και ελευθερίας.

Διαβάστε τι υπέστησαν οι πρόγονοί μας κατά την οθωμανική κυριαρχία και την επόμενη φορά που κάποιος θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τέσσερις αιώνες υποδούλωσης ως μια ειδυλλιακή ιστορία «ειρηνικής συνύπαρξης», ας αναρωτηθεί τι ακριβώς καλείται να ξεχάσει.

 

-Το βασανιστήριο με το τσιγκέλι

Το τσιγκέλι για πολλά χρόνια χρησιμοποιήθηκε από τους Οθωμανούς ως εργαλείο βασανισμού και εκτελέσεων. Το τσιγκέλι κατασκευαζόταν με χοντρά μαδέρια και έμοιαζε με πύργο. Πάνω του κρέμονταν τσιγκέλια διαφόρου μήκους που κρέμονταν με την μύτη προς τα πάνω. Οι κρατούμενοι, συνήθως ραγιάδες, ήταν γυμνοί με δεμένα σφιχτά τα χέρια και τα πόδια και με την βοήθεια των σκοινιών τους άφηναν πάνω στην μύτη από τα τσιγκέλια. Πολλές φορές ο αργός θάνατος ερχόταν ύστερα από τρεις ημέρες.

 

-Ουρά αλόγου

Έβαζαν σιγά σιγά ουρά αλόγου στον πρωκτό του θύματος και την τραβούσαν απότομα. Λόγω της μορφής της ουράς, βγαίνοντας έβγαζε και αρκετά κρέατα από το θύμα. Η ίδια πρακτική εφαρμοζόταν και στον οισοφάγο.

-Βαρέλι

Έβαζαν τον ραγιά σε βαρέλι ή σε προκατασκευασμένο λάκκο και τον έβαζαν να φάει πάρα πολύ. Το θύμα μη μπορώντας να αφοδεύσει, άρχιζε εντέλει να αφοδεύει μέσα στο βαρέλι ή στον λάκκο όπου βρισκόταν και τότε άρχιζε να σαπίζει και ο ίδιος.

-Κλείσιμο σε σπηλιά και κάπνισμα

Έκλειναν έναν ή περισσότερους ενόχους σε σπηλιά και ακολούθως διασφάλιζαν τον θάνατο τους δια της πρόκλησης καπνού μέσα στην σπηλιά.

 

-Βγάλσιμο ματιών με πυρακτωμένα σίδερα

-Σπάσιμο χεριών και ποδιών και ρίξιμο καυτού ξυδιού στα μάτια

-Αναμονή μέσα σε λάκκο με αλάτι

Το θύμα αφηνόταν για μέρες μέσα σε ένα λάκκο με υγρό αλάτι και ακολούθως τον έριχναν σε κρύο νερό. Αυτό προκαλούσε πρήξιμο των κυττάρων και σοκ.

-Δέρμα καμήλας

Έβαζαν δεμένο τον ένοχο κάτω από τον ήλιο και του έβγαζαν τα μαλλιά. Ακολούθως έλιωναν πάνω στο κρανίο του δέρμα καμήλας ή κατσίκας που κολλούσε εκεί. Καθώς μετά οι τρίχες του δεν μπορούσαν να βγουν, στρέφονταν προς τα μέσα του κρανίου και όταν έφταναν στον εγκέφαλο, επερχόταν και ο θάνατος.

-Φάλαγγα – ραβδισμοί

«Είδα έναν Αρβανίτη στρατιώτη να υποβάλλεται στην τιμωρία του φάλαγγα. Τον είχαν ξαπλώσει ανάσκελα στο δρόμο, κρατούσαν το δοκάρι από τις δύο άκρες και δύο άλλοι τον χτυπούσαν στα πέλματα με μικρά ραβδιά. Επειδή η τιμωρία δεν ήταν βαρειά δεν είχαν αφαιρέσει τα παπούτσια του. Ο στρατιώτης έβγαζε σπαραχτικά ουρλιαχτά και διάφορες κραυγές «μπό, μπό, μπό» που επαναλαμβάνονταν με απίστευτη ταχύτητα. Αλλά τα φοβερά ξεφωνητά πόνου δεν ενοχλούσαν διόλου τον μπουλούκμπαση που καθόταν σε μία πέτρα και παρακολουθούσε αδιάφορος και ανέκφραστος τα βασανιστήρια καπνίζοντας το τσιμπούκι του. Μόλις συμπληρώθηκαν 100 χτυπήματα τον άφησαν». (Μαρτυρία Άγγλου περιηγητή).

Ο μοναχός Urbano de Rarigi έγραφε για τη μέθοδο αυτή τον 17οαιώνα: «Αυτό το άτυχο νησί [Σύρος] κατατυραννείται από τους κουρσάρους, Φράγκους και Τούρκους…. Οι Τούρκοι αποκαλούν τους νησιώτες «τσαουσάν» (λαγούς) επειδή τρέχουν πανικόβλητοι μόλις αντικρίσουν πλεούμενο. Όσους αιχμαλωτίζουν, τους βασανίζουν με φάλαγγα για να μαρτυρήσουν που έχουν κρύψει τα χρήματά τους»

 

-Παλούκωμα

Ο Άγγλος περιηγητής Henry Blount to 1636 είδε στις πλατείες των χωριών και πόλεων της Θράκης το σύμβολο της τουρκικής τυραννίας: «Άκουσα πολλούς Τούρκους να καυχώνται ότι έχουν θεϊκή εντολή να διοικούν τα άλλα έθνη με σιδηράν ράβδον. Σε πολλές περιοχές της Τουρκίας, Σκλαβουνία, Βοσνία, Ουγγαρία, Μακεδονία και Θράκη, ο θηριώδης αυτός λαός τοποθετεί σε δημόσια μέρη ένα σιδεροπάλουκο για τρομοκρατία».

Στην Κωνσταντινούπολη του 18ου αιώνα, ο Γάλλος περιηγητής Pitton de Tournefort παρακολούθησε το παλούκωμα: «Ξαπλώνουν μπρούμυτα το θύμα αφού του δέσουν τα χέρια πίσω, βάζουν στη ράχη του ένα σαμάρι γαϊδάρου και κάθονται πάνω δυο βοηθοί του δημίου για να το ακινητοποιήσουν εντελώς. Ένας άλλος του κρατάει με τα δυο χέρια το κεφάλι κολλημένο στη γη. Τέταρτος βοηθός του δημίου σχίζει με ένα ψαλίδι το πίσω μέρος του βρακιού του θύματος. Τότε ο δήμιος μπήγει το παλούκι, μια ξύλινη σούβλα όσο πιο βαθιά μπορεί. Ύστερα παίρνει ένα ξύλινο σφυρί και χτυπάει το παλούκι ώσπου η μυτερή άκρη να βγει στο στήθος. Ανασηκώνουν έπειτα ορθό το παλούκι και το καρφώνουν στο χώμα. Κι όσο βασανίζεται ο δύστυχος οι τούρκοι τον περιγελούν, τον μυκτηρίζουν και τον καλούν να γίνει μουσουλμάνος».

Ο γνωστός Γάλλος περιηγητής Pouqueville ιστορεί και το τραγικό τέλος του αρματωλού Θύμιου Βλαχάβα από τη Θεσσαλία, ύστερα από τον άτυχο ξεσηκωμό του 1808. Τον είδε στα Γιάννενα δεμένο πάνω σ’ ένα στύλο στην αυλή του Αλή πασά «πιο γαλήνιος από τον τύραννο που απολάμβανε το μαρτύριό του με κοίταζε με βλέμμα ατάραχο λες και ήθελε να με κρατήσει μάρτυρα στο θρίαμβο της υπέρτατης ώρας του. Δέχτηκε χωρίς να βογγίξει και χωρίς να παραπονεθεί τα χτυπήματα του δημίου. Και τα μέλη του που σύρονταν στους γιαννιώτικους δρόμους έδειχναν στους έντρομους Έλληνες τα λείψανα του τελευταίου καπετάνιου της Θεσσαλίας».

-Κόψιμο του χεριού

Το 1764 στάλθηκε στην Ελλάδα αποστολή ερευνητών με επικεφαλής τον νεαρό αρχαιολόγο Richard Chandler. Ο Chandler καταγράφει ότι βλέπει και ότι ακούει: για τα ήθη και έθιμα των Ελλήνων, την ενδυμασία, τη διοίκηση, την οικονομία, τις παραδόσεις και δεισιδαιμονίες, την ψυχαγωγία και μεταξύ άλλων παρατηρεί: «Αλλά όσο πιο πολύ καταπιέζονται [οι Έλληνες] τόσο πιο ευλύγιστοι γίνονται. Η ανάμνηση του φάλαγγα και των εξευτελισμών αλλά και η τιμωρία που περιμένει όποιον θα τολμήσει να σηκώσει χέρι στον αφέντη του, δηλαδή το κόψιμο του χεριού του, εξηγεί τη στάση τους μπροστά στον Τούρκο. Μ’ όλα αυτά ο χαρακτήρας τους είναι ανήσυχος και οι ραδιουργίες δίνουν και παίρνουν, με αποτέλεσμα να είναι πάντοτε διαιρεμένοι».

 -Αλυσοδεμένοι

Το 1739 ο Άγγλος περιηγητής Richard Pococke ταξίδεψε στην Ελλάδα και μεταξύ άλλων αναφέρει ότι, διασχίζοντας το φαράγγι της Σαμαριάς, έφτασε στα Χανιά. Στο δρόμο είδε έξη – εφτά Έλληνες «με βαρειές αλυσίδες στο λαιμό», τιμωρία γιατί δεν πλήρωναν τον καθιερωμένο φόρο για τα όπλα τους, μισή κορώνα. Ισχυρίζονταν όλοι ότι δεν είχαν όπλα.

-Το κεφάλι στα σκέλια του

To 1810 o Βρετανός αρχαιολάτρης John Hobhouse είδε στην Πόλη έναν κρεμασμένο 'Ελληνα. Το κορμί ήταν σκεπασμένο αλλά τα πόδια και τα χέρια ακάλυπτα. Φαίνονταν τα σημάδια από τα βασανιστήρια, κάψιμο και χτυπήματα. Το κεφάλι του κρεμασμένου είχε τοποθετηθεί ανάμεσα στα σκέλια του. Ήταν η έσχατη εκδήλωση εξευτελισμού που εφαρμοζόταν μόνο στους ραγιάδες.

-Η ταπείνωση του ραγιά

Στο Άργος ένας Βρετανός περιηγητής ο Hughes, έφιππος με Τούρκο συνοδό, βρέθηκε μπροστά σε ένα φορτωμένο με φρύγανα γάιδαρο ο οποίος έπιανε τη μέση του δρόμου. Ενώ οι ταξιδιώτες παραμέρισαν να περάσει ο γάιδαρος, ο Τούρκος συνοδός θεωρούσε υποτιμητικό να παραμερίσει για να περάσει το ζώο ενός ραγιά και έτσι έπεσε καταπάνω του, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει στον 'Ελληνα που ακολουθούσε το φορτωμένο γάιδαρο του. Χίμηξε πάνω του και με το ρόπαλό του τον χτύπησε επανειλημμένα στο κεφάλι. Αίματα άρχισαν να τρέχουν. Ο δύστυχος όμως Έλληνας δεν τόλμησε ούτε να σκούξει ούτε να διαμαρτυρηθεί. Ήξερε ως ραγιάς πως στην παραμικρή εκδήλωση δυσαρέσκειας ο Τούρκος τα τραβούσε το σπαθί ή την πιστόλα του.

-Ψυχαγωγία των Τούρκων

Ο Αμερικανός ιεραπόστολος [της ευαγγελικής Εταιρίας των Φίλων της Νέας Υόρκης] Stephen Grellet to 1819 ανέφερε πως στην Κόρινθο οι Τούρκοι συνήθιζαν σαν άθλημα ή για να τροχίσουν τα μαχαίρια τους να κόβουν το κεφάλι του πρώτου περαστικού, ή για να δείξουν την σκοπευτική τους δεινότητα έβαζαν στο σημάδι τους διαβάτες.

~Αλή Πασάς. Μία κατηγορία μόνος του~

Ο αξιωματικός του Ναπολέοντα Bacheville, προσκληθείς από τον Αλή Πασά, αφηγείται σε έργο του τα ανατριχιαστικά βασανιστήρια του αδίστακτου Αλβανού δεσπότη: «Μια μέρα, γράφει, πρόσταξε ο Αλής να δέσουν ένα στρατιώτη στη μπούκα του κανονιού και τον ανάγκασαν να το πυροδοτήσει ο ίδιος. Ο Αλής γελούσε με το θέαμα. Σε λίγο έφεραν δυο κλέφτες. Βλέποντας ο πρώτος το πτώμα του στρατιώτη νόμισε πως ήρθε η σειρά του. Γονάτισε λοιπόν και παράδωσε το λαιμό του στο φάσγανο του μπόγια. Αλλά τους περίμενε κακό χειρότερο… Τους έκοψαν με κάτι μεγάλα ψαλίδια την άκρη της μύτης, τα αυτιά και τα ακροδάχτυλα, έριξαν αυτά τα ματωμένα σε ένα δοχείο, πρόσθεσαν αλάτι και ξύδι και ανάγκασαν τους μελλοθανάτους να τα φάνε. Μια άλλη φορά έριξε καταδίκους σε ένα καζάνι με βραστό λάδι. Το λάδι και τα ξύλα που χρειάστηκαν τα προμήθεψαν οι συγγενείς των θυμάτων. Πριν 20 χρόνια βρήκε [ο Αλη Πασάς] ένα γέροντα που του έμοιαζε πολύ, του έκοψε το κεφάλι και το έστειλε ως δικό του στους εχθρούς του. Ενώ εκείνοι πανηγύριζαν για το χαμό του τους αιφνιδίασε και τους εξόντωσε...Μια μουσουλμάνα Γιαννιώτισσα κατηγορήθηκε πως είχε ερωτικό δεσμό με κάποιον Ιταλό. Ο Αλής πρόσταξε να την θάψουν ζωντανή ως το λαιμό. Έπειτα άλειψαν το κεφάλι της με μέλι και την άφησαν εκεί στο έλεος των εντόμων. Ύστερα από 48 ώρες κάλεσε τις Γιαννιώτισσες να την αποτελειώσουν με λιθοβολισμό. Κάποτε πριν από την άφιξή του στα Γιάννενα έδωσε εντολή να σουβλίσουν κάποιον για ένα ασήμαντο παράπτωμα και να τον ψήσουν. Ανάγκασε μάλιστα τους γονείς του θύματος να συνδαυλίζουν και να τροφοδοτούν τη φωτιά».

✍Στυλ. Καβάζης

Υ.Γ. Η ιστορία έχει αποδείξει με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η παθητικότητα απέναντι στις απειλές, ο εφησυχασμός μπροστά στις προκλήσεις και η συνήθεια της υποχώρησης δεν διασφαλίζουν την ειρήνη. Αντιθέτως, συχνά ανοίγουν τον δρόμο σε πολύ μεγαλύτερες συμφορές. Οι πρόγονοί μας πλήρωσαν με αίμα την απώλεια της ελευθερίας τους. Εμείς έχουμε χρέος να μην την αντιμετωπίζουμε ως αυτονόητη ούτε να την παραδώσουμε από φόβο, αδιαφορία ή πολιτική σκοπιμότητα. Γιατί ένας λαός μπορεί να αντέξει πολλά, αλλά όταν συνηθίσει να σκύβει το κεφάλι, κινδυνεύει να ξεχάσει ακόμη και πώς είναι να το κρατά ψηλά.Η ελευθερία δεν χάνεται πάντοτε πρώτα στα πεδία των μαχών. Κάποιες φορές χάνεται πρώτα μέσα στη συνείδηση ενός λαού

 τρελογιάννης