Τι συμβαίνει όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα χαρτί για την Εκκλησία;

 

Όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα σημείωμα για την Προσκομιδή, φαίνεται πως δεν κάνεις τίποτα σπουδαίο. Ένα κομμάτι χαρτί, ένα στυλό, μερικά ονόματα γραμμένα βιαστικά πριν ξεκινήσει η Θεία Λειτουργία. Αλλά, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, παίρνεις κάποιον από τη δική σου φροντίδα και, χωρίς να το καταλάβεις, τον παραδίδεις στην άμεση φροντίδα του Χριστού.

 

Ζωή εκ του τάφου

 

Ο τάφος! Μάτια δακρυσμένα, κυρτωμένες υπάρξεις. Ψυχές οδυνώμενες. Παιδικά κεφαλάκια που κρυώνουν δίχως φιλιά και χάδι, συνοδοιπόροι της ζωής που έχασαν ο ένας το χέρι του άλλου, αδέλφια που ξεκληρίστηκε  η γενιά τους, κρινολούλουδα που τους κάλεσε ο θάνατος πριν χαρούν τη ζωή.

`                   Σε κάθε μήκος και πλάτος της γης και σε κάθε πολιτισμό ο τάφος είναι το σύμβολο του τέλους μιας ζωής που έφυγε, μιας ελπίδας που χάθηκε. Η σιωπή και η απόλυτη φθαρτότητα . Το τίμημα της παρακοής. Ο άνθρωπος, ο μικρός και μέγας, μπορεί να δημιουργεί, να μεγαλουργεί και να φαντασιώνεται όσο τα βήματά του κινούνται μακράν του τάφου. Ενώπιον του τάφου η οδύνη του χωρισμού ή η συνειδητοποίηση του προσωπικού τέλους τον προσγειώνουν στην εγκόσμια πραγματικότητα: ο τάφος είναι το απροσπέλαστο όριο. Πέρα από αυτό, τίποτε δεν μπορεί να ορίσει ο άνθρωπος.

                    Στον π. Χ. κόσμο το τίμημα ήταν βαρύ. Για τους λαούς που ανατρέφονταν με τους μύθους της πολυθεΐας ή που λάτρευαν τα στοιχεία φύσεως και τα φυσικά φαινόμενα, το αδιέξοδο ήταν απόλυτο. Ακόμη και ο περιούσιος λαός, που γεννιόταν και πέθαινε με την ελπίδα ότι ο Υιός της Παρθένου θα συντρίψει την κεφαλή του όφεως, περνούσε το κατώφλι του τάφου με την πίκρα του θανάτου, δίχως να γεύεται λύτρωση.

                    Το αδιέξοδο το ανέτρεψε ο Χριστός την αυγή της τρίτης ημέρας από τον επί του Σταυρού θάνατό Του. Ο τάφος Του τότε ωράθη κενός, τα οθόνια κείμενα μόνα, δίχως να περιβάλλουν πια το νεκρό σώμα. Το σουδάριο τυλιγμένο με τάξη χωριστά, ο λίθος που έφραζε την είσοδο αποκεκυλισμένος από το μνημείο, ενώ λευχειμονούντες άγγελοι ανάγγελλαν θριαμβευτικά την Ανάσταση στις μυροφόρες και στους μαθητές. Κενός ο τάφος.

                    Ο κενός τάφος δεν είναι απλώς ένα ιστορικό γεγονός. Είναι η ριζική ανατροπή του αδιεξόδου της πτώσεως. Η βυζαντινή εικόνα «Εις Άδου κάθοδος» εικονίζει τον αναστάντα Κύριο να    πατά θριαμβευτικά τις πύλες του Άδη και να ελευθερώνει τους απ’ αιώνος νεκρούς. Να κρατά γερά και να τραβά  δυναμικά έξω πό τον Άδη τους Πρωτοπλάστους και μαζί τους όλα το γένος των ανθρώπων.

                    «Που σου θάνατε το κέντρον; Που σου Άδη το νίκος;». Το βασίλειο του σκότους συνετρίβη! Ο θάνατος έχασε την εξουσία του, η δύναμή του απέμεινε πια σαν πέπλο διάτρητο, η αχλύς ου τον περιέλαβε μετεβλήθη σε φως απαστράπτον, φως που ανέτειλε ανέσπερο, φως ζωαρχικότατο και θεϊκό. Ο κενός τάφος έγινε η αρχή της νέας εν Χριστώ ζωής. Η αρχή της ανέσπερης βασιλείας, η άχρονη αιωνιότητα  που εισέβαλε στη φθαρτή ζωή μας αφθαρτίζοντάς την.

                    Το πρωί εκείνο της μιας των Σαββάτων, ο θάνατος έγινε ζωή και ζωή εκ του τάφου ανέτειλε. Ο Ωραίος κάλλει παρά τους υιούς των ανθρώπων, σκυλεύσας τον θάνατο, καλεί τους αδελφούς Του σε νέα Ζωή. Ζωή ανάστασης της φύσεως μας , διαρκούς εξαγνισμού και ανακαίνισης, ζωή ολοένα λαμπρότερη και υπεροχότερη, ζωή συμμέτοχη στη δική Του ζωή.

                    Χριστός Ανέστη!

«Η Δράση μας». τ 637

EΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΑΤΡΩΝ

 

Θεοφάνης Τάσης- Δημήτρης Ανδριόπουλος: Συζητώντας για την ανθρωποκεντρική πόλη.

 

Συζήτηση στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 24.4.2026.

Ο Θεός από κάθε άνθρωπο που είναι βαπτισμένος ζητάει τρία πράγματα:

 

                                         -Από την ψυχή ορθή πίστη

  -Από τη γλώσσα την αλήθεια

-Από το σώμα σωφροσύνη

Άγ. Γρηγ. Θεολόγος

Με πόσους τρόπους διαφέρει η φαντασία από τις αισθήσεις; – Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου.

 

Α’. Διότι τα εξωτερικά αισθητήρια ενεργούν μόνο όταν τα αισθητά πράγματα είναι παρόντα˙ ενώ η φαντασία όμως, ακόμα και όταν λείπουν τα αισθητά και ο άνθρωπος βρίσκεται μόνος του, κλεισμένος μέσα στο σπίτι του ή κατοική μακριά στην έρημο, τότε ανοίγει το βιβλίο της και δείχνει τις εικόνες, τα ακούσματα και τα υπόλοιπα. Β’. Η φαντασία καθώς είναι λεπτή αφή, όταν φαντασθή καλά κάποια ηδονή, αυτή κυρίως υποκινεί και τα εξωτερικά αισθητήρια για να την απολαύσουν και κατά κάποιο τρόπο τα εξαναγκάζει. Γ’. Διότι η φαντασία όντας λεπτότερη από την αίσθησι, όπως προείπαμε, κατά συνέπεια είναι και ταχύτερη στην κίνησι και εν ριπή οφθαλμού και ακόμα πιο γρήγορα τυπώνει και σχηματίζει τις εμπαθείς εικόνες της αμαρτίας και συνενώνεται με αυτές και υποκινεί και την καρδιά να τις αποδεχθή˙ γι’ αυτό και χρειάζεσαι περισσότερη φροντίδα για να φυλαχθής. Γιατί ο άγιος Μάξιμος είπε ότι: «Ο πόλεμος με τα πράγματα, όσο ευκολώτερη είναι η κατά διάνοιαν αμαρτία από αυτήν που γίνεται με την πράξι» (Κεφ. ξγ’ της α’ εκατοντ. Περί αγάπης). Συμφωνεί με αυτό και ο μέγας Βασίλειος, ερμηνεύοντας το ρητό του Ιώβ που λέει: «Έλεγε ο Ιώβ, ίσως τα παιδιά μου ασέβησαν με την σκέψι τους στον Θεό (Ιώβ 1,5), ερμηνεύοντας το ρητό αυτό λέγει: «Εύλογα ο δίκαιος εννοούσε την εν κρυπτώ αμαρτία και φοβόταν, διότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε εύκολοι στις αμαρτίες που γίνονται με την διάνοια. Γιατί οι πράξεις που γίνονται με το σώμα χρειάζονται και χρόνο και ευκαιρία και συνεργάτες και άλλη βοήθεια. Οι κινήσεις όμως της διανοίας ενεργούνται αχρόνως, επιτελούνται χωρίς κόπο, εύκολα σχηματίζονται και έχουν όλον τον καιρό κατάλληλο» (Λόγος εις το Πρόσεχε σεαυτώ). Δ’) Διότι η φαντασία έχει κάποια φυσική ιδιότητα, όπως λέει ο Γρηγόριος Παλαμάς Θεσσαλονίκης και όλα όσα τυπώθηκαν μέσα της δια μέσου των αισθητηρίων θέλει να τα κάνη ορατά για να τα βλέπη: «Το φανταστικό της ψυχής χωρίζει από τις αισθήσεις τελείως, όχι τις ίδιες τις αισθήσεις, αλλά τις εικόνες που είναι σ’ αυτές, όπως είπαμε από τα σώματα και τα είδη τους… Καθιστώντας στον εαυτό τους τα πάντα ορατά, και τα ακουστά και τα γευστά και τα οσφρραντά και τα απτά» (Κεφ. ιστ’ των φυσικών). Ακούς λόγους χάριν το όνομα Μάρθα ή Σοφία˙ αυτές είναι δύο απλές φωνές που κτύπησαν στο τύμπανο των αυτιών σου και εισακούσθηκαν˙ αλλά η φαντασία δεν ικανοποιείται με το να τις ακούη μόνο ως απλές φωνές και αμέσως σχηματίζει τις εικόνες της Μάρθας και της Σοφίας και έτσι προξενεί περισσότερη ταραχή και πάθος ηδονής στην ψυχή. Έτσι και όταν ακούς για την βασιλεία των ουρανών ή την κόλασι ή κάτι άλλο, το οποίο δεν είδες ποτέ, προσπαθείς μέσω της φαντασίας σου να τα δώσης μορφή και να τα απεικονήσης. Και γενικά, όπως η όρασι βλέπει τα πράγματα στην πραγματική τους υπόστασι, όπως είπαμε στο σχετικό κεφάλαιο, με τον ίδιο τρόπο και η φαντασία, κάνοντας ορατά αυτά που φανταζόμαστε, τα παρασταίνει και αυτή κατά κάποιο τρόπο ως πραγματικά1˙ γι’ αυτό και προξενεί σφοδρότερο πόλεμο και ενόχλησι. Γι’ αυτό και αυτά τα δύο είναι φυσικά επακόλουθα το ένα του άλλου˙ δηλαδή όσο περισσότερο επιθυμία έχει κάποιος στην φαντασία του απόντος πράγματος, τόση έχει και όταν αυτό είναι παρόν αισθητά˙ και αντίθετα, όσο κάποιος δεν επιθυμεί με την φαντασία του το πράγμα, τόσο δεν το επιθυμεί και όταν είναι αισθητή η παρουσία του. Ε’. Διότι τα αισθητήρια πολλές φορές όταν αισθάνωνται τα πράγματα, τα αφήνουν ανεξερεύνητα˙ αλλά η φαντασία, όταν επιστρέψη κάποιος στο σπίτι του, τότε ακριβώς τα υπενθυμίζει και ζωγραφίζει με περιέργεια όσα οι αισθήσεις είδαν έξω ως επουσιώδη, ή άκουσαν, ή είπαν και έτσι προκαλεί μεγαλύτερο πόλεμο και ταραχή στην ψυχή. ΣΤ’. Διότι η φαντασία, όταν, για παράδειγμα, μία φορά τυπώση την εικόνα ενός ωραίου προσώπου, το οποίο εμείς είδαμε με πάθος, πολύ δύσκολα εξαλείφει εκείνη την εικόνα, όπως είπαμε και για την όρασι. «Για όσα πράγματα κάποτε νοιώσαμε πάθος και τις φαντασίες τους με πάθος κουβαλάμε», λέει ο θεοφόρος Μάξιμος (Κεφ. ξγ’ της α’ εκατοντάδας των κεφ. περί αγάπης). Και αυτό που είναι άξιο γέλοιου είναι το εξής˙ ότι δηλαδή εμείς πολλές φορές συμβαίνει και βλέπουμε εκείνο το πρόσωπο νεκρό και πολλές φορές ψηλαφούμε με τα χέρια μας το νεκρό του κρανίο και τα οστά του˙ και όμως η ανόητη και παράλογη φαντασία δεν θέλει να το εντυπώση ως νεκρό˙ αλλά κρατώντας σταθερή την πρώτη εκείνη εικόνα την οποία τύπωσε όταν ήταν ζωντανό, δεν σταματά να μας ενοχλή μέσω αυτής, τόσο όταν είμαστε ξύπνιοι όσο και όταν κοιμώμαστε.2 Ζ’. Διότι η φαντασία όχι μόνο τυπώνει αυτά που υπάρχουν αληθινά, όσες δηλαδή εικόνες έλαβε από τις αισθήσεις, αλλά λαμβάνοντας και αυτά που έχουν αφεθή, πλάθει μόνη της άλλες εικόνες αντί άλλων, με προσθήκη, αφαίρεσι ή αλλοίωσι˙ και έτσι ανατυπώνει ακόμα και αυτά που δεν υφίστανται με κανένα τρόπο, τόσο όταν είμαστε ξύπνιοι όσο και όταν κοιμόμαστε μέσω των ονείρων˙ και στα οποία όνειρα, σε παρακαλώ, να μην πιστεύης ποτέ˙ επειδή είναι γραμμένο: «Πολλούς τα όνειρα τους παραπλάνησαν και διαψεύσθηκαν όσοι έλπισαν σε αυτά» (Σοφ. Σειρ. 34,7).
Ο διάβολος έχει μεγάλη συγγένεια με την φαντασία˙ γι’ αυτό και τη μεταχειρίζεται ως όργανο πλάνης.

Γέρων Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: Πώς δημιουργεί τον άνθρωπο η Αγία Τριάς; Νικόλαος Κόϊος, Συντονιστής Περιεχομένου – Πεμπτουσία

 

Έχει επισημανθεί επανειλημμένα από την θεολογική έρευνα ότι στην ορθόδοξη θεολογία δόγμα και ήθος, θεωρία και πράξη, πίστη και ζωή συμπορεύονται αδιάρρηκτα. Κάθε πρόταση για πρόσκληση για πνευματικούς αγώνες έχει ένα ισχυρό δογματικό υπόβαθρο και το αντίστροφο, η εκκλησιαστική πνευματική ζωή της αγάπης και της ταπεινώσεως είναι αυτή που παράγει τρόπον τινά την δογματική συνείδηση κάθε μέλους, αλλά και ολόκληρης της Εκκλησίας.