Δεν μπορεί κανείς να νοιώθει ευτυχισμένος και ικανοποιημένος
στη ζωή, εφ’ όσον υπάρχει έστω κι ένας
αδελφός που να πεινάει. Εμείς προσπαθούμε να ικανοποιήσαμε αυτή την ανάγκη στα
όρια της Ενορίας μας. Σε προσκαλούμε κι εσένα σ’ αυτή την προσπάθεια.
Όταν αγαπάει
κανείς βρίσκει πολλούς τρόπους για να
ξεπεράσει όλα τα εμπόδια και να μεταγγίσει τα βάλσαμο της αγάπης σ’ αυτούς που
την στερούνται.
Το
εξαποστειλάριο του Όρθρου του Σαββάτου του Αγίου Λαζάρου είναι το εξής:
«Λόγω σου
Λόγε του Θεού, Λάζαρος νυν εξάλλεται, προς βίον παλινδρομήσας, και μετά κλάδων
οι λαοί σε, Κραταιέ γεραίρουσιν, ότι εις τέλος ολέσεις τον Άδην θανάτω σου».
Το ρήμα
εξάλλομαι (εξ+ άλλομαι, σημαίνει «πηδώ προς τα έξω- η προς τα εμπρός)». Το ρήμα παλινδρομώ σημαίνει κατά λέξη, με βάση
το συνθετικό-που –«τρέχω πάλι προς το πίσω» και κατ΄ επέκταση «επανέρχομαι», «επιστρέφω».
Με τη λέξη λαοί νοούνται εδώ μεγάλα πλήθη ανθρώπων. Το ρήμα γεραίρω σημαίνει
«δοξάζω», «δοξολογώ». Το ολέσεις είναι μέλλοντας του ρήματος όλλυμι, που
σημαίνει «καταστρέφω», εξολοθρεύω, εξοντώνω, σκοτώνω».
Πρέπει να
υπογραμμίσουμε την εκτεταμένη παρήχηση του –λ-
ολέσεις), του –ρ- (Λάζαρος προς
παλινδρομήσας Κραταιέ γεραίρουσιν) και
του –σ- (σου, Λάζαρος , προς, παλινδρομήσας σε γεραίρουσιν εις τέλος , ολέσεις
σου). Και το τρίτο –λ- . –ρ-, και –σ-) υπάρχουν στο όνομα Λάζαρος [στη λέξη παλινδρομήσας θα τα βρούμε
και τα τρία].
Η απόδοση του εξαποστειλαρίου θα
μπορούσε να είναι η εξής:
«Με τον λόγο
σου, Λόγε του Θεού, ο Λάζαρος τώρα πηδά έξω από τον τάφο του και
επανέρχεται/επιστρέφει στη ζωή και με κλαδιά σε δοξολογούν, Παντοδύναμε,
αμέτρητα πλήθη κόσμου, διότι στο τέλος θα θανατώσεις με τον θάνατό σου τον Άδη».
Ανδρέας Μοράτος, «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ», φ.
1188
«Συγκράτα τα γινάτια σου να μην σου βγουν τα μάτια σου»
Βγαλμένη η σοφία αυτή από την καθημερινή τριβή, από την καθημερινή ζωή,
υπογραμμίζει πως ναι: «το γινάτι βγάζει μάτι».
Το γινάτι ποτέ δεν κάνει καλό.
Το γινάτι ποτέ δεν έχει νικητή.
Το γινάτι ποτέ δεν έχει θριαμβευτή.
Το γινάτι μόνο θύματα δημιουργεί. Μόνο πίκρα αφήνει. Μόνο ερείπια επιφέρει.
Το γινάτι είναι ανωριμότητα.
Ο ώριμος άνθρωπος ξέρει να συνδιαλέγεται, ξέρει να υπακούει, ξέρει να κάνει
βήματα προς τα πίσω, ξέρει να αναθεωρεί σκέψεις, κρίσεις, θέσεις. Ξέρει να
λέγει δυνατά «ναι», ίσως έχω εγώ άδικο, ίσως εγώ δεν σκέπτομαι σωστά, ίσως εγώ
δεν ενεργώ εποικοδομητικά. Ίσως και ο άλλος «να έχει δίκιο».
Ο ώριμος άνθρωπος διαθέτει ευθυκρισία. Δεν τροφοδοτεί τον εγωισμό του,
δεν κτυπά τα πόδια επιμένοντας στις δικές του απόψεις με το «ου με πείσεις καν
με πείσεις».
Ο ώριμος άνθρωπος απλώνει πρώτος αυτός το χέρι της συνδιαλλαγής, της
κατανοήσεως, της αγάπης.
Το πείσμα φέρνει δυσφορία, αφαιρεί το οξυγόνο του ζην και του ευ ζην.
Το γινάτι δεν συντελεί στη δημιουργία, στην πνευματική μας καλλιέργεια. Το
πείσμα φέρνει μόνο καταστροφές. Γκρεμίζει σπίτια και φιλίες φυγαδεύει την
ειρήνη.
Ο λόγος του Θεού είναι κατηγορηματικός: «η πεισμονή ουκ εκ του καλούντος ημάς».
Το πείσμα δεν είναι το θέλημα του Θεού. δεν εκφράζει τα παιδιά Του, τα οποία
αγωνίζονται καθημερινά , μ’ όποιο τίμημα, να εγκολπωθούν την ταπεινοφροσύνη, να
χαρίζουν την ειρήνη, να βιώνουν την καλοσύνη
Ναι! «Η πλησμονή ουκ εκ του καλούντος ημάς»
«ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 638
Η καθιέρωση από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990 της 1ης
Οκτωβρίου ως «Παγκόσμιας ημέρας για την Τρίτη Ηλικία» έγινε κυρίως για να
παροτρύνει σε απότιση του οφειλόμενου
φόρου τιμής προς τους ηλικιωμένους. Τους παππούδες και γιαγιάδες, που
είναι στύλοι της κοινωνίας, φορείς της μνήμης
και της πείρας δεκαετιών.
Είναι γνωστό
ότι ο σεβασμός προς τους γέροντες ήταν πολιτισμικό χαρακτηριστικό από την
αρχαιότητα. Ο Ηράκλειτος συμβούλευε : «Πρεσβύτερον αιδού», δηλαδή να σέβεσαι
τους γεροντότερους. Επίσης, είναι γνωστή η παρότρυνση του λόγου του Θεού από τα
χρόνια της Π. Δ. : «από προσώπου πολιού
εξαναστήση και τιμήσεις πρόσωπον πρεσβυτέρου» (Λευϊτ. Ιθ, 32), δηλαδή να σηκώνεσαι
όρθιος μπροστά στους ασπρομάλληδες γέροντες και να τιμάς κάθε ηλικιωμένο
πρόσωπο.
Είναι
προφανές ότι ο σεβασμός προς τους ηλικιωμένους δεν είναι απλώς μια ευγενική
κοινωνική εκδήλωση προς πρόσωπα που δεν διαθέτουν τις σωματικές δυνάμεις για να
κάνουν κάτι καλύτερο για την προσωπική εξυπηρέτηση και ασφάλεια. Αποτελεί και
έκφραση ευγνωμοσύνης προς τους ήρωες της ζωής, οι κόποι και οι θυσίες των
οποίων υπό συνθήκες σαφώς λιγότερης
άνεσης, έφεραν στη ζωή και ανέδειξαν τους γονείς μας και όλους τους υπεύθυνους παράγοντες
της σημερινής κοινωνίας.
Πέραν αυτών,
αποδίδοντας σεβασμό προς τους ηλικιωμένους και ειδικότερα τους γονείς προς τους
παππούδες, ουσιαστικά προετοιμάζουν το δικό τους «αύριο». Διδάσκουν τα παιδιά
τους πως να συμπεριφερθούν και αυτά σ΄ αυτούς, όταν γεράσουν.
«Η ΔΡΑΣΗ
ΜΑΣ», τ. 641
Πριν κάποια χρόνια είχα γράψει ότι ίσως ένα μέρος του κακού ξεκίνησε από εκείνη τη μικρή, αθώα σκηνή που όλοι έχουμε δει…το παιδί πέφτει πάνω στο τραπέζι, χτυπάει, και ο γονιός για να το παρηγορήσει, αρχίζει να χτυπάει το τραπέζι λέγοντας.. «Κακό τραπέζι! Κακό!» Μόνο που το τραπέζι δεν έκανε τίποτα….Το παιδί έπεσε πάνω του. Κι όμως, για λίγα δευτερόλεπτα, αντί να βοηθήσουμε το παιδί να συναντήσει την πραγματικότητα, αλλάζουμε την πραγματικότητα για να προστατεύσουμε το συναίσθημά του. Δεν έπεσες εσύ, εφταιγε το τραπέζι.
Κάπου στην πορεία το gentle parenting παρεξηγήθηκε λίγο…
Από το «δεν θέλω να μεγαλώσω το παιδί μου με φόβο» περάσαμε σε κάτι τύπου… «Αγάπη μου, καταλαβαίνω ότι θύμωσες επειδή δεν μπορείς να φας τούρτα στις 11 το βράδυ. Θα ήθελες να συζητήσουμε πώς νιώθεις γι’ αυτό;» Και το παιδί, εν τω μεταξύ, έχει ήδη ανοίξει το ψυγείο, έχει φάει την τούρτα και διαπραγματεύεται αν αύριο θα πάει σχολείο.
Να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Gentle parenting δεν σημαίνει ότι το παιδί αποφασίζει για όλα, ούτε ότι ο γονιός φοβάται να του προκαλέσει «τραύμα» . Δεν σημαίνει ότι κάθε «όχι» πρέπει να συνοδεύεται από TED Talk δεκαπέντε λεπτών και τρεις εναλλακτικές προτάσεις. Ένα παιδί χρειάζεται αγάπη, ενσυναίσθηση και σεβασμό. Χρειάζεται όμως και ΟΡΙΑ. Γιατί ένα από τα βασικά αναπτυξιακά καθήκοντα της παιδικής ηλικίας είναι ακριβώς αυτό,η σταδιακή εγκατάλειψη της παντοδυναμίας. Το μικρό παιδί ξεκινά τη ζωή του βιώνοντας τον κόσμο περίπου σαν να περιστρέφεται γύρω από τις ανάγκες του. Πεινάει και εμφανίζεται τροφή. Κλαίει και κάποιος έρχεται. Θέλει αγκαλιά και κάποιος το σηκώνει. Κάπως σαν εμένα όταν πεινάω, μόνο που εγώ στα 42 μου εξακολουθώ να κοιτάζω τον φούρνο με μια αδικαιολόγητη αισιοδοξία ότι ίσως εμφανίστηκε μέσα μια ζαμπονοτυρόπιτα χωρίς να την έχω αγοράσει. Η διαφορά είναι ότι στο παιδί αυτή η αίσθηση παντοδυναμίας είναι φυσιολογική και αναπτυξιακά απαραίτητη. Στον ενήλικα είναι απλώς πείνα και…κακές αποφάσεις. Καθώς όμως μεγαλώνει, χρειάζεται σιγά σιγά να συναντήσει μια πραγματικότητα που του λέει…«Σε αγαπώ πολύ, αλλά δεν μπορείς να έχεις πάντα αυτό που θέλεις.» «Καταλαβαίνω ότι θυμώνεις, αλλά δεν θα αλλάξει το όριο επειδή θύμωσες.» «Το συναίσθημά σου είναι αποδεκτό., δεν είναι όμως κάθε συμπεριφορά αποδεκτή.» Εκεί αρχίζει να χτίζεται κάτι εξαιρετικά σημαντικό…η ικανότητα να αντέχει τη ματαίωση. Και η ματαίωση, σε μικρές και διαχειρίσιμες δόσεις, δεν τραυματίζει το παιδί. Το προετοιμάζει για την πραγματικότητα. Welcome to reality, baby. Γιατί αργότερα δεν θα το επιλέξουν πάντα πρώτο. Κάποιος θα του πει όχι, χωρίς ιδιαίτερη ευαισθησία . Θα χάσει, θα περιμένει, θα αποτύχει, θα συναντήσει ανθρώπους που δεν θα προσαρμόζονται στις ανάγκες του. Αν κάθε φορά που δυσφορεί ο γονιός αλλάζει το όριο για να μη στενοχωρηθεί, το παιδί δεν μαθαίνει να ρυθμίζει τη ματαίωσή του, μαθαίνει απλά ότι η ένταση του συναισθήματός του μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα. Και τότε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αντί να του προσφέρουμε ασφάλεια, ενισχύουμε την αίσθηση παντοδυναμίας του. Όχι αγαπητέ μου γονιέ , το όριο δεν είναι τιμωρία. Είναι δομή. Το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που θα του πραγματοποιεί κάθε επιθυμία. Χρειάζεται έναν ενήλικα αρκετά σταθερό ώστε να αντέχει ακόμη και το γεγονός ότι το παιδί του, κάποιες στιγμές, θα θυμώσει μαζί του.
Μπορείς να πεις… «Ξέρω ότι νευρίασες. Είμαι εδώ μαζί σου. Αλλά η απάντηση παραμένει όχι.»
Αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο από το να υποχωρήσεις. Και πολύ πιο χρήσιμο. Ισως ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά μας δεν είναι να τους φτιάξουμε έναν κόσμο χωρίς απογοήτευση. Είναι να τους μάθουμε ότι μπορούν να απογοητευτούν χωρίς να διαλυθούν. Ότι μπορούν να ακούσουν «όχι» χωρίς να σημαίνει «δεν σε αγαπώ». Και ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω τους, αλλά εξακολουθούν να έχουν μια πολύ σημαντική θέση μέσα σε αυτόν.
Υ.Γ Μια μέρα δεν θα είσαι εκεί να μαλώσεις το «κακό τραπέζι», να διορθώσεις την αδικία, να εξηγήσεις το σκληρό «όχι» ενός μαλάκα ή να μαλακώσεις την πτώση. Και τότε, ίσως το μεγαλύτερο δώρο που θα του έχεις αφήσει δεν θα είναι ένας κόσμος που το προστάτεψε από τα πάντα. Θα είναι η βεβαιότητα ότι, όταν πέσει, μπορεί να σηκωθεί. Και ότι ακόμη κι όταν η ζωή δεν του κάνει το χατίρι, εκείνο μπορεί να συνεχίσει.
Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός Ψυχολόγος
Από αγάπη πάντοτε κινούμενος, ήθελε μόνο να προσφέρει. Και για να ικανοποιήσει τους ανθρώπου του, ξύπνησε πολύ πρωί και πήγε να τους κόψει
ξύλα. Και γύρισε χαρούμενος την πρώτη ημέρα, γιατί είχε κόψει είκοσι κορμούς.
Και χάρηκαν πολύ, όλοι οι δικοί του, και πολλά μπράβο.
Και
ξύπνησε και τη δεύτερη ημέρα, και πάλι
με την ίδια και μεγαλύτερη όρεξη πήγε για δουλειά. Και όμως σαν σουρούπωσε,
δεκαεφτά μόνο κορμούς έφερε στο σπίτι.
Οι άνθρωποι του, του είπανε πάλι μπράβο. Αυτός όμως στεναχωρήθηκε πολύ.
Και
τόβαλε πείσμα, την Τρίτη μέρα, και πιο νωρίς ξεκίνησε , και με πάθος μεγαλύτερο
άρχισε να κόβει δένδρα. Και πάλι σαν
βράδιασε μόνον δέκα κορμούς έφερε στο σπίτι.
Και τέταρτη και πέμπτη μέρα, παρά την
όποια προσπάθεια, όλο και λιγότερα ξύλα ήτανε , που μπορούσε να πρόσφερε στους
δικούς του ανθρώπους.
Και τον έπιασε πολλή στεναχώρια, γιατί
όλα τα έκανε σωστά και ώρες και πάθος και δύναμη έβαζε. Απ΄ όλα.
Και έτσι καθώς
ήτανε λυπημένος, καθότανε σκεπτικός, τον πλησίασε κάποιος γέροντας. Του είπε
γιατί ήταν στεναχωρημένος. Δεν μίλησε ο
γέροντας. Φεύγοντας απλά του άφησε μια συμβουλή. «Να μην ξεχνάς το τσεκούρι»,
έτσι του΄ πε, «να ακονίζεις».
Ξεχνάμε. Όλα καλά τα κάνουμε. Μα
ξεχνάμε το τσεκούρι να το ακονίσουμε καλά.
Και το ερώτημα…
Ποιο είναι, για τον καθένα , το
τσεκούρι;
Ελευθέριος Γ. Ελευθεριάδης
Ψυχολόγος
