Η αλήθεια του καθενός: Ελευθερία ή βρόχος; Θανάσης Παπαθανασίου

 

Η δυνατότητα να διαμορφώνουμε πεποίθηση για το τι «στέκει» και τι «δεν στέκει» (κοντολογίς, για το ερώτημα περί της αληθείας) είναι ειδοποιός διαφορά του ανθρώπου. Είναι ευθύνη, η οποία γεννά το κρίσιμο ερώτημα, τι συνεπάγεται το να μιλάς για αλήθεια. Καθόσον ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τη ζωή μας: ότι η επίκληση της αλήθειας (σε ενικό) υπονοεί επιβολή της. Για πολλούς λοιπόν ο τρόπος αποφυγής αυτών των δυσκολιών είναι να απορρίπτεται καθαυτό το ερώτημα περί της αληθείας και να υψώνεται η σημαία του σχετικισμού. Το εργόχειρο λοιπόν στο οποίο χρειάζεται να κοπιάσουμε, είναι οι λεπτές διακρίσεις μεταξύ αναμέτρησης και μίσους, συγχώρεσης και κουκουλώματος, λυτρωτικής απο-ενοχοποίησης αλλά και ένοχης απο-ενοχοποίησης, θεοποίησης του τυράννου αλλά και μεσσιανισμού του ελευθερωτή.

Ράπερ ζητάει από το κοινό να φωνάζει «Ιησούς Χριστός νικά»!

 

Ραπ μουσική, είναι ένα κυρίως αφροαμερικανικό μουσικό είδος, που έχει γίνει μαζικό πολιτιστικό φαινόμενο της εποχής μας, όπου στην ουσία απουσιάζει η μουσική και κυριαρχεί η ρυθμική απαγγελία του στίχου.

            Γνωστός στους νεανικούς κύκλους  ράπερ με το καλλιτεχνικό όνομα RACK, σε κατάμεστη συναυλία του, ζήτησε από τους νέους θαυμαστές του να επαναλάβουν καθαρά, μετά από αυτόν, το «Ιησούς  Χριστός νικά»! Μάλιστα το ζήτησε να το πουν τρεις φορές, μία όλοι μαζί καθαρά, μία μόνο τα αγόρια και  μετά μόνο τα κορίτσια. «Τι γαρ; Πλην παντί τρόπω, είτε προφάσει είτε αληθεία, Χριστός καταγγέλλεται», ακούγεται διαχρονικά η φωνή του Αποστόλου Παύλου!

            Ο νεαρός ράπερ έχει εκφράσει δημόσια την πίστη του στον Θεό. Και προφανώς, αφού έχει τόσους θαυμαστές, θέλησε να κάνει  ομολογία πίστεως και γιατί όχι και ιεραποστολής !

            «ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 633

Τι είναι η Ορθοδοξία;

 

Η Ορθοδοξία δεν είναι δυνατό να περιγραφεί και να εκφρασθεί μέσα από την «σχολαστική θεολογία». Μέσα από τα «δυτικά» η δυτικίζοντα « Θεολογικά σπουδαστήρια», που εξαντλούν  την αλήθεια μέσα από ορθολογιστικά πρότυπα. Δηλαδή μέσα στα ξερά λογικά σχήματα, που έχει επινοήσει ο άνθρωπος, με αποτέλεσμα να περιορίζουν την απεραντοσύνη της ορθοδοξίας και να της καταστρέφουν την αποκαλυπτικότητα. Με μια λέξη, να την κάνουν γνωσιολογική και ανθρωποκεντρική.

          Η Ορθοδοξία δεν είναι θεωρία, επιστημονική γνώση, «ορθολογιστική», κηρυκτική φλυαρία, νοσηρή παρελθοντολογία, «νομική» ηθική, φανατισμός, «ιερά εξέταση», αυθαίρετες δοξασίες, συναισθηματισμός, φιλοσοφικές θεωρίες, ιδεολογία, σύστημα, σχήμα- καλούπι.

          Η Ορθοδοξία είναι εμπειρία, ζωή, «γεύση αθανασίας», θεοπτία, αποκάλυψη, σταυρός και ανάσταση, βίωμα του λαού του Θεού.

          Γι’ αυτό εκφράζεται με τη λατρεία, τα μυστήρια της Εκκλησίας, με την Χριστοκεντρική άσκηση, με τον Μοναχισμό. Με την βυζαντινή τέχνη- την αρχιτεκτονική- τον ήχο -την εικόνα.

          Και με τα ήθη και έθιμα των παραδόσεων, που εκφράζουν υψηλό ήθος. Δηλαδή, αγάπη, αλήθεια κι ελευθερία.

          Αυτό  είναι η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

           ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ, ΤΙΜΟΘΕΟΥ Κ. ΚΙΛΙΦΗ

Κίνηση για Μετάνοια / Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος

 

Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού, Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος, Γέροντας Αθανάσιος, μετάνοια, Παναγία, Θεός, Χριστός, καρδία, πνευματικός αγώνας, πνευματικές ομιλίες, πίστη, αγάπη, Χριστός, Ορθοδοξία, Metropolitan of Limassol Athanasios, Ραδιοφωνικός Σταθμός Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού, Άγιον Όρος, Λεμεσός, Μοναχοί.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

96,7 χιλ. εγγεγραμμένοι

Το προνόμιο της μετανοίας

 

Ολόκληρο το περιεχόμενο του Ευαγγελίου είναι η διακήρυξη για τον άνθρωπο του δικαιώματος της μετανοίας , της συμφιλίωσης με τον Θεό και της κτίσεως στον αιώνιο προορισμό του. Το δικαίωμα της μετανοίας  το αποκτήσαμε «κατά χάριν», τη Χάρη του αίματος του Ιησού Χριστού, προνόμιο που δίδεται στους πιστούς. Πίστη και μετάνοια συμπορεύονται.

            Οκτακόσια χρόνια πριν από  τον Χριστό, ο Θεός με τη φωνή του προφήτη Ησαΐα προσκάλεσε τους ανθρώπους: «δεύτε διαλεχθώμεν». Ελάτε να συζητήσουμε, ελάτε να τα βρούμε. Αυτή  η πρόσκληση συνοψίζει την ανθρώπινη ύπαρξη και δικαιώνει τους πόνους  και τους μόχθους  της ζωής. Πρόσκληση σε μετάνοια, σε αποκατάσταση στενής σχέσεως με τον Θεό και Πατέρα μας.

            Το κήρυγμα του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου συνοψίζεται στη λέξη  «μετανοείτε». Ο Κύριος αρχίζει το κήρυγμά Του με τις λέξεις: «μετανοείτε και πιστεύετε τω Ευαγγελίω». Στους Αποστόλους ανατίθεται να διδάξουν  στους ανθρώπους τη μετάνοια και να υπηρετήσουν το μυστήριο της αφέσεως των αμαρτιών τους. Στις επιστολές προς τους Επισκόπους στο βιβλίο της Αποκαλύψεως γράφεται η λέξη «μετανόησον», καθόσον  οι συνεχιστές των Αποστόλων-αλλά και όλοι οι πιστοί –καλούνται να θυμίζουν εις εαυτούς και αλλήλους την παρουσία του Θεού και τον δρόμο της μετανοίας, της συνάντησή τους μ’ Εκείνον.

            Όσο ο άνθρωπος αγνοεί τον Θεό και «τη ιδία φύσει» αφήνεται, χάνει το εξώκτιστο κέντρο του. Αποδιοργανώνει την ψυχοσωματική του συγκρότηση, αμαυρώνεται το κατ’ εικόνα, χάνει την ορμή του προς το «καθ όμοίωσιν». Από θεολογικό ον ξεπέφτει σε βιολογικό όν. Υποδουλώνεται στις ανάγκες, καταδέχεται να λέγεται ζώο. Το ζώο δεν ξέρει  να μετανοεί. Μακριά από τον Θεό, η ψυχή ζητάει να τραφεί αποζυμώντας το σώμα. Έτσι γεννιούνται τα ψυχικά πάθη. Στην προχωρημένη κατάσταση της αμαρτωλότητας ο «νους» γίνεται «χους», καταποντίζεται στην υλικότητα και φτάνει να νεκρώνει τη συνείδηση του.

            Όσες φορές πάλι ο .άνθρωπος φέρεται σαν μια παραγωγική μονάδα, μια μηχανή, συχνά πιο ατελής  από τις μηχανές του, δεν ξέρει να μετανοεί, γιατί οι μηχανές δεν μετανιώνουν. Η μετάνοια δεν είναι φιλοσοφία, είναι η μόνη σοφία. Δεν είναι γνώση, είναι πράξη και βίωμα προσωπικό και αμεταβίβαστο. Είναι η πνευματική διαύγεια που γεννάει το θαύμα στην ψυχή του Πέτρου που γονατιστός ζητάει να βγει ο Χριστός από τη βάρκα του, επειδή είναι αμαρτωλός άνθρωπος.

            ……

            Ύψιστο παράδειγμα ολοκληρωμένης μετάνοιας  στην κατάληξη του Τριωδίου αποτελεί το «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασίλεια σου», που εκστομίζει ο συσταυρωμένος  στα δεξιά του Χριστού Ληστής.

            Αυτές οι λέξεις είναι όλη η Θεολογία, είναι απολογία και ομολογία. Που τα έμαθε αυτά ο ληστής; Η θέα του Χριστού γεννάει την αξεπέραστη φράση του στον συσταυρωμένο ληστή «ημείς… άξια γαρ ων επράξαμεν απολαμβάνομεν».

            Το φως της αυτογνωσίας τον οδηγεί στη Θεογνωσία. Βλέπει Βασιλέα τον αιμόφυρτο, κρεμασμένο που πεθαίνει δίπλα του, βλέπει την Αλήθεια στο μέλλον. Βλέπει την υψηλότερη προοπτική που έχει ο Θεός για τον άνθρωπο, γι΄ αυτό φτάνει να ζητάει: Θυμήσου με στη βασιλεία Σου, στην κρυμμένη αυτή την ώρα  δόξα Σου.

            Ο Χριστός από τον Σταυρό δεν απάντησε  σε κανέναν άνθρωπο. Στον ληστή απάντησε: «Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ’ εμού έση εν τω παραδείσω».

            Σ’ αυτόν τον ασύλληπτο προορισμό στοχεύει το προνόμιο της μετάνοιας: στο συν Χριστώ είναι», στον παράδεισο.

            «Η ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ», τ. 645

«Τῆς μετανοίας», «Τῆς σωτηρίας», «Τὰ πλήθη τῶν πεπραγμένων» | Στανίτσας & Δανιηλίδης 03.03.1963

 

Πεντηκοστάρια Ιδιόμελα Τριωδίου Δόξα… Ἦχος πλ. δ’ Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοὶ πύλας Ζωοδότα, ὀρθρίζει γὰρ τὸ πνεύμά μου, πρὸς ναὸν τὸν ἅγιόν σου, ναὸν φέρον τοῦ σώματος, ὅλον ἐσπιλωμένον, ἀλλ\’ ὡς οἰκτίρμων κάθαρον, εὐσπλάγχνω σου ἐλέει. Καὶ νύν… Θεοτοκίοv. Ἦχος ὁ αὐτὸς Τῆς σωτηρίας εὔθυνόν μοὶ τρίβους, Θεοτόκε, αἰσχραῖς γὰρ κατερρύπωσα, τὴν ψυχὴν ἁμαρτίαις, ὡς ῥαθύμως τὸν βίον μου, ὅλον ἐκδαπανήσας, ταὶς σαὶς πρεσβείαις ῥύσαί με, πάσης ἀκαθαρσίας. Στίχ. Ἐλέησόν με ὁ Θεὸς κατὰ τὸ μέγα ἐλεός σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, ἐξάλειψον τὸ ἀνόμημα μου. Ἦχος πλ. β’ Τὰ πλήθη τῶν πεπραγμένων μοὶ δεινῶν, ἐννοῶν ὁ τάλας, τρέμω τὴν φοβερὰν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἀλλὰ θαρρῶν εἰς τὸ ἔλεος τῆς εὐσπλαγχνίας σου, ὡς ὁ Δαυὶδ βοῶ σοί. Ἐλέησόν με ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος. Ψάλλουν οι Άρχοντες της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Θρασύβουλος Στανίτσας και Νικόλαος Δανιηλίδης. Ζωντανή ηχογράφηση από τον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, Κωνσταντινούπολη. Κυριακή Ορθοδοξίας - 03.03.1963 Από τη Βυζαντινή και Ορθόδοξη Μουσική Συλλογή της Αμερικανίδας Εθνομουσικολόγου Laura Boulton - Online Audio Library του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ.

Η αρετή της διάκρισης

 Όταν ένα μωρό γεννιέται, έχει ανάγκη το γάλα απ’ το στήθος της μητέρας για να ζήσει. Και είναι και το μωρό, και η μάνα είναι σε μια ισορροπία.

            Και μεγαλώνει αυτό, ψηλώνει, αναπτύσσεται, και βγάζει δόντια. Και βλέπουμε πολλές φορές τη μάνα το στήθος να μην τραβάει απ’ το παιδί. Και συνεχίζει να θηλάζει και ας πονάει και ας ματώνει.                

            Και μεγαλώνει και άλλο το παιδί. Και η μάνα συνεχίζει  το γάλα απ’ τα στήθια της  να δίνει. Και δεν αρνείται αυτό. Και τρέφεται και πάλι συνεχίζει να ψηλώνει.

            Και εκεί που έχει ανάγκη τη μάνα το παιδί, είναι η μάνα που πάνω του έχει αγκιστρωθεί στο τέλος. Και ας το τρέφει, είναι δική της ανάγκη που κυνηγάει πια να καλύψει..

            Και ίσως πει κανείς, Ποιο  το κακό; Το παιδί δεν μεγαλώνει;

            Δεν είναι μόνο ο σκοπός. Είναι το μέσον  που μπορεί  στο τέλος να αποδειχτεί επικίνδυνο. Και για τη μάνα και για το παιδί. Και ας μην το βλέπει κανείς στο τώρα.

            Και όλα έτσι είναι μέσα στη ζωή. Θέλει διάκριση, να ξέρεις πότε πρέπει να σταματήσεις. Να ξέρεις πότε ξεπερνάς τα όρια, να έχεις το νου σου πότε πονάς  πια και ματώνεις. Να βλέπεις, να αφουγκράζεσαι το τι, το πότε και το πως. Με λεπτότητα να βαδίζεις πάντοτε.

            Θέλει διάκριση και λεπτότητα και προσοχή.

            Για κάποια λάθη ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω.

            Ελευθέριος Γ. Ελευθεριάδης

                        Ψυχολόγος