Πέμπτη 30 Ιουνίου 2022

ΟΙΚΟΓΕΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Δεν είναι εύκολο να είσαι γονέας

 


“Να ελέγξεις, να επιτιμήσεις, να παρηγορήσεις, με αυστηρότητα και ευσπλαχνία” (Αββάς Δωρόθεος).

Συχνά ως γονείς αναρωτιόμαστε αν πρέπει να μαλώνουμε τα παιδιά μας. Αν πρέπει να τα τιμωρούμε. Αν κάποτε το ξύλο βγαίνει από τον παράδεισο. Αν μας επιτρέπεται να τα στενοχωρούμε. Κι αυτό σε μία εποχή στην οποία η παιδαγωγική είναι η επιστήμη που ακολουθεί έναν παιδοκεντρισμό, ενώ κι εμείς θυμόμαστε, όχι πάντοτε με αγαθές αναμνήσεις, τον τρόπο ανατροφής μας από τους γονείς μας, οι οποίοι συνήθως ήταν αυστηροί. Εξάλλου, ζούμε σε μία πραγματικότητα στην οποία έχουμε πολλές στενοχώριες και δεν θέλουμε ούτε να στενοχωρούμε τα παιδιά μας ούτε να στενοχωριόμαστε που στενοχωρούνται.

          Μας φτάνουν οι γκρίνιες στην εργασία, στην κοινωνία, στην οικονομία, στην πολιτική, σε ό, τι έχει  να κάνει με ειδήσεις. Δεν θα φορτώνουμε και τα παιδιά μας με βάρη που θα οδηγούν στο να λυπούνται.

          Η ασκητική παράδοση της πίστης μας ωστόσο είναι σαφής: “να ελέγξεις, να επιτιμήσεις, να παρηγορήσεις , με αυστηρότητα και ευσπλαχνία”.  Στην ανατροφή των παιδιών μας  χρειάζεται η αλήθεια και την ίδια στιγμή μία χαρμολύπη. Χρειάζεται να βλέπουμε τον χαρακτήρα τους και να προλαμβάνουμε αρνητικές συμπεριφορές.

          Γι’ αυτό και καλούμαστε να τα ελέγχουμε, να υποδεικνύουμε τι είναι σωστό και τι λάθος στην συμπεριφορά και στην σκέψη του, αλλά και να τα επιτιμούμε, δηλαδή να τα μαλώνουμε και να τα τιμωρούμε όσο χρειάζεται, για να συνειδητοποιήσουν ότι μία συμπεριφορά ή μια σκέψη  δεν έχουν αυτό που ονομάζουμε αποδοχή. Οι γονείς είμαστε εκφραστές της κοινωνίας, όχι μόνο αυτής που υπάρχει στην πραγματικότητα, αλλά και αυτής που θα θέλαμε να υπάρχει.

          Αυστηρότητα και ευσπλαχνία το ήθος που βοηθά. Η αυστηρότητα δεν αφήνει περιθώριο διαπραγμάτευσης και αμφισβήτησης στο τι επιτρέπεται και τι όχι, η ευσπλαχνία δείχνει επιείκεια και στοργή. Είναι άλλο όμως η επιείκεια και άλλο το αίσθημα ότι “δεν πειράζει”. Επιείκεια σημαίνει κι άλλη ευκαιρία, αλλά, την ίδια στιγμή, τονισμός της συμπεριφοράς που πρέπει να αποφευχθεί με σαφήνεια και αποφασιστικότητα. Έτσι το παιδί, χωρίς να βρίσκεται σε σύγχυση και χωρίς να είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί “παραθυράκια”, καταλαβαίνει ότι δεν είναι  μόνο το άτεγκτον που υπάρχει στην ζωή, αλλά και η αγάπη που συγχωρεί.

          Γι’ αυτό και ο ασκητής ζητά και την παρηγοριά. Ο γονέας καλείται να παρηγορήσει το παιδί για τα λάθη του και τις αποτυχίες του, με τρόπο γλυκό, αλλά και να το βοηθήσει να κάνει την αυτοκριτική του, ώστε στο νέο ξεκίνημα  να μπορέσει να πετύχει το σκοπό του, που δεν μπορεί αν είναι άλλος από την αρετή.

          Πως θα αντέξουμε να είμαστε κάποτε σταθεροί έναντι του κλάματος, έναντι της χειριστικότητας που το παιδί χρησιμοποιεί που το παιδί χρησιμοποιεί για να πετύχει να μην τιμωρηθεί, να πετύχει να κάνει το θέλημά του, να μας κάνει να αισθανθούμε ενοχικοί ότι το “βασανίζουμε”, να θυμηθούμε τις δικές μας ανάλογες εμπειρίες και να κάνουμε πίσω.

          Ας θυμηθούμε ότι η οπισθοχώρηση μας, όπως και το να βάζουμε υπερβολικές τιμωρίες ή να επιβάλλουμε σωματική ποινή, ουσιαστικά δεν επιτρέπει στο παιδί, να βρει τα όριά του. Καλλιεργεί έναν εγωισμό και ένα αίσθημα  ότι μπορεί να κάνει το θέλημά του χωρίς πρόβλημα. Η πραγματικότητα όμως θα είναι εντελώς διαφορετική και το παιδί δεν θα μπορεί να την διαχειριστεί, με συνέπειες και ψυχολογικές και κοινωνικές και όσον αφορά στην ωρίμανση του.

          Επομένως, ας παίξουμε και λίγο “θέατρο”. Ας προσποιηθούμε ότι είμαστε στενοχωρημένοι μαζί του. Ας του δείξουμε ότι δεν είναι ωραίο να λυπεί τους γονείς του, αλλά ούτε και να νομίζει ότι η συμπεριφορά του θα γίνεται αποδεκτή από την κοινωνία. Κι αν δυσκολευόμαστε  να το βλέπουμε να λυπάται, ας μην ξεχνάμε ότι η πρώτη φορά είναι δύσκολη και ότι μεγαλώνουμε κι εμείς μαζί του!

          Η πνευματική ζωή περιλαμβάνει και έλεγχο και παρηγοριά. Ο Θεός μας παιδαγωγεί, κάποτε σκληρά, όχι για να μας εξουθενώσει, αλλά για να μας δείξει πως μπορούμε να διαχειριστούμε με ωριμότητα  την ύπαρξή μας. Χωρίς σταυρό δεν υπάρχει ανάσταση. Η επιστασία των παιδιών μας  προϋποθέτει χαρμολύπη, αποφασιστικότητα και προσευχή, στοιχεία που ξεκινούν από τον εαυτό μας. Δεν είναι εύκολο να είσαι γονέας. Είναι όμως δρόμος που οδηγεί κι εμάς και τα παιδιά μας στην Βασιλεία του Θεού!

          Πρωτ. Θεμ. ΜΟΥΡΤΖΑΝΟΥ


Τετάρτη 29 Ιουνίου 2022

Όσιος Γέροντας Ευμένιος Σαριδάκης: Η Ανάσταση που άργησε…

 


Μεγάλο Σάββατο βράδυ. Ο Γέροντας Ευμένιος Σαριδάκης, λαμπροφορεμένος, υποδεχόταν τον κόσμο και έ­παιρνε τις λειτουργίες. Είχε ετοιμάσει τα καντή­λια από νωρίς. Έτοιμα όλα, σβηστά. Άρχισε το «Ευλογητός», πήρε καιρό μέσα στά μαύρα του τα ράσα, με τους βοστρύχους των μαλλιών και των γενειών του να λάμπουν.

Σοβαρός-σοβαρός. Ανοι­γόκλεινε την πόρτα, παραπατούσε, αλλά έτρεχε κιόλας, προσκυνούσε τις Δεσποτικές εικόνες, τον θρόνο, έμπαινε στο Ιερό, έπαιρνε τις λειτουργί­ες, ψέλναμε τον Κανόνα «Κύματι θαλάσσης». Δεν είχε ο Γέροντας χρόνο κοσμικό, είχε χρόνο λει­τουργικό. Μαζευόταν ο κόσμος, πολύς κόσμος. Χριστιανοί, που τον αγαπούσαν, αλλά και άλλοι από την γειτονιά δρασκέλιζαν την μάντρα, σκύβον­τας από το μικρό πορτάκι, άρρωστοι, νοσοκόμες, γιατροί. Καθυστερούσε ο Γέροντας. Σβηστά τα φώτα. Ψέλναμε, ξαναψέλναμε, δεν έβγαινε να πη το «Δεῦτε, λάβετε φῶς». Έφευγα από το ψαλτήρι, να πάω στο Ιερό, μου έλεγε:»Ξέρω, ξέρω». Αδημο­νία. Οι άλλες εκκλησίες σήμαναν ήδη Ανάσταση, βαρελότα πέφτανε κι αυτός δεν έβγαινε.»Ξέρω, ξέ­ρω», μου λέει.»Όποιος θέλει να φύγη. Δέν μπορεί. Ας τους βάλουμε στην εκκλησία, τά προβατάκια του Χριστού μας, Βαγγέλη. Μέσα στην κιβωτό είναι μιά φορά τόν χρόνο. Ας καθυστερήσουν. Ψάλλε εσύ, ψάλλε». «Τά είπα, Γέροντα, πάλι καί πάλι».

Τρίτη 28 Ιουνίου 2022

Οι κακές συνήθειες....

 

Η πιο μεγάλη μάχη  πάντοτε  ήταν με τον ίδιο τον εαυτό μας. Με τις κακές συνήθειες, όλες εκείνες που  κουβαλούσαμε μαζί παντού από πολύ παλιά. Και ας είναι γλυκές, ευχάριστες και θελκτικές, έστω κι ας ήταν δύσκολο να παραδεχτούμε, πως ήταν  πηγές για πολλά κακά.

         Ελεύθεροι  δεν θα γίνουμε ποτέ, αν σ’ αυτές τις συνήθειες, αν στα πάθη, που αναγνωρίζει κανείς στον εαυτό του εν γυρίσει την πλάτη επιδεικτικά.

          Μια ιστορία  αναφέρεται σε μια γυναίκα, που κάποτε έμενε με άλλους τρεις, έφευγε μακριά. Ένα σπίτι που οι κακές συνήθειες και τα πάθη που είχε , το οδήγησαν στα να καεί. Και λέει η ιστορία αυτή, πως η  γυναίκα αυτή έγινε στήλη άλατος. Δεν έκανε τίποτε κακό, παρά μόνο ήθελε να ρίξει μια τελευταία ματιά...

          Πάντοτε αναρωτιόμουνα, γιατί αυτή η αδικία; Γιατί ενώ ήταν σώα τόσο κοντά και ασφαλής να φύγει. Γιατί να επιτραπεί να γίνει  στάχτη... Και θύμωνα για το άδικο πολύ...

          Νομίζω όμως πως τώρα το κατάλαβα..

          Πως δεν είχε πολεμήσει μέσα της τα πάθη  και πως μέσα της δεν παραδέχτηκε το κακό που είχε κάνει στο σπίτι της.

          Πως όσο μακριά κι αν πήγαινε το σπίτι με τα πάθη και τις κακές συνήθειές της θα το είχε στην καρδιά της, και πως ποτέ  ελεύθερη ξανά απο τα πάθη δεν θα μπορούσε  να είναι ποτέ.

          Η πιο μεγάλη μάχη ήταν πάντα με τον εαυτό μας...

          Ελευθέριος Ελευθεριάδης

                   Ψυχολόγος

Δευτέρα 27 Ιουνίου 2022

Ποιὸς εἶναι χριστιανός; (Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς)



Πρέπει νὰ γνωρίζουμε ὅτι οἱ χριστιανοὶ εἶναι χριστιανοί, ὅταν σκέπτονται, καθένας μόνος του ἀλλὰ καὶ μεταξύ τους, ὡς σύνολο,ὅ,τι εἶναι «ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ», διότι αὐτὸ εἶναι τροφὴ αἰώνια γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή. Ἡ ἀνθρώπινη σκέψη παραμένει ἀτελὴς καὶ ἀνολοκλήρωτη ὅσο δὲ μεταμορφώνεται μὲ τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ σε Χριστοσκέψη και Θεοσκέψη. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο καὶ ὁ πόθος τῆς ἄγρυπνης χριστιανικῆς ψυχῆς καὶ ὁ στεναγμὸς της μέρα καὶ νύχτα μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὰ δάκρυα εἶναι ὁ ἑξῆς: Γλυκύτατε Κύριε, κάθε σκέψη μου μεταμόρφωσε τὴν σε Θεοσκέψη! Πανάγαθε Κύριε, κάθε αἴσθησή μου μεταμόρφωσε τὴν σε Θεοαίσθηση!

Κυριακή 26 Ιουνίου 2022

Η Εκκλησία και κρίση της σύγχρονης οικογένειας

 


Τώρα τα τελευταία χρόνια παρατηρείται κατά γενική ομολογία μια μεγάλη  κάμψη μπροστά στο θέμα της ηθικής. Λ, χ. η οικογένεια, σαν κατ’ οίκον Εκκλησία έχει πάψει να υφίσταται πλέον. Ο αριθμός των διαζυγίων αυξάνει ανησυχητικά κατ’ έτος. Και η Εκκλησία βρίσκεται μπροστά σ’ ένα τεράστιο πρόβλημα. Και πολλοί διερωτώνται: Ποιά είναι η στάση της απέναντι σ’ όλα αυτά;

          Η πιο αρνητική που μπορείτε να φαντασθείτε. Η Εκκλησία Πάντοτε  αντιτάχθηκε στην ανήθικη συμπεριφορά και ποτέ δεν έδειξε ανοχή για την οποιαδήποτε αμαρτία. Η οικογένεια καταρρέει γιατί υποτιμήθηκε η ηθική. Η οικογένεια απαιτεί μια ασκητική προσπάθεια,  θέλει ηρωισμό και ο ανήθικος άνθρωπος δεν είναι ικανός για τέτοια αγωνίσματα. Το διαζύγιο επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση μοιχείας, δηλαδή σε περίπτωση που ο ένας εκ των δύο συζύγων συμπεριφέρεται ανήθικα και προδοτικά, αλλά σήμερα τα ζευγάρια χωρίζουν με την παραμικρότερη αφορμή και τα διαζύγια οφείλονται στον εγωισμό, στην αμαρτία και τη φιληδονία του ανθρώπου. Συχνά οι άνθρωποι δεν σκέπτονται την οικογένειά τους, τα παιδιά τους, αλλά μόνον τις προσωπικές τους απολαύσεις.

          Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί άνθρωποι έχουν δύσκολο χαρακτήρα, ότι συχνά ενώνονται άτομα εντελώς αντίθετα πνευματικά, αλλά αυτά πρέπει να τα σκέπτεται κανείς ενωρίτερα, να έχει επίγνωση για το γεγονός του γάμου, να προετοιμάζεται  κατάλληλα και όχι επιπόλαια και να μην βιάζεται να παντρευτεί. Όταν όμως έχει γίνει ο γάμος, και μάλιστα όταν υπάρχουν και παιδιά, τότε πρέπει να φανεί το πνευματικό επίπεδο του καθενός. Πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος, ώστε να ρυθμιστούν όσο γίνεται καλύτερα οι ανθρώπινες σχέσεις, να δημιουργηθεί αμοιβαία κατανόηση και πνευματικός δεσμός. Αυτό είναι πάντοτε  δυνατόν, όταν υπάρχει αμοιβαία καλή θέληση. Ο τελικός σκοπός κάθε χριστιανού είναι να κάνει την οικογένειά του μια κατ’ οίκον Εκκλησία.

          γ.

Σάββατο 25 Ιουνίου 2022

Ανεφάρμοστος ο νόμος του Θεού;

 

Επειδή συχνά πυκνά ακούεται η παραπάνω ένσταση, γι’ αυτό θα ασχοληθούμε ιδιαίτερα με την αναίρεση αυτής προς εδραίωση της πίστεως των χριστιανών. Καταρχήν ας δούμε σε ποιους παρουσιάζονται αδύνατα και ακατόρθωτα τα παραγγέλματα του Θεού. Οι εντολές του Θεού εμφανίζονται ως ανεφάρμοστες στους ανθρώπους, που άφησαν τον εαυτό τους να επηρεασθεί από τις διδαχές της πλάνης, που δημιουργούν τα ποικίλα σύγχρονα αθεϊστικά και υλιστικά ρεύματα και τα οποία αναβλύζουν από περιοδικά, βιβλία, εκπομπές του ραδιοφώνου και της τηλεοράσεως και σκοπό τους έχουν να ψυχράνουν στις ψυχές των ανθρώπων την πίστη προς τον Χριστό, να κλονίσουν το σεβασμό προς τη χριστιανική ηθική, να τους απομακρύνουν από την Εκκλησία και το δρόμο του Θεού. Με δύο λόγια, οι άνθρωποι που ζουν μακριά από τον Θεό εξυπηρετούν την αμαρτία, εκείνοι ισχυρίζονται ότι η χριστιανική ζωή είναι ακατόρθωτη. Και είναι αναμενόμενο αυτό. Γιατί η αμαρτία πληγώνει τη θέληση του ανθρώπου. Την εξασθενεί. Φυσικό επακόλουθο είναι στους ανθρώπους με την εξασθενημένη θέληση να παρουσιάζονται τα παραγγέλματα του Ευαγγελίου αδύνατα και ακατόρθωτα. Νικημένοι αυτοί από τα πάθη τους είναι ανελεύθεροι και δούλοι σ’ αυτά. Γι’ αυτό και ο απόστολος Πέτρος διαπιστώνει: «Σ’ εκείνο το πάθος, από το οποίο κανείς έχει νικηθεί, σ’ αυτό έχει δουλωθεί».

Στη συνέχεια έρχεται και ο Σατανάς, ο οποίος μισεί και πολεμεί τον άνθρωπο. Και τι τους ψιθυρίζει; «Που ζείτε; Οι κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι άνθρωποι δεν είναι όπως τα παλαιά χρόνια. Ζουν διαφορετικά. Δεν βλέπετε ότι οι περισσότεροι δεν λογαριάζουν το Ευαγγέλιο; Σεις θα αποτελείτε εξαίρεση; Άσχημα τα περνούν οι πολλοί; Δεν χαίρονται τη ζωή τους; Δεν γλεντούν τα νιάτα τους; Μη σκέπτεσθε αφύσικα και αδύνατα πράγματα. Τόσα χρόνια που ζήσατε τη ζωή του κόσμου, άσχημα περάσατε; Συνεχίστε, λοιπόν, το δρόμο σας και μη ακούτε τι λένε οι παπάδες». Τέτοια και παρόμοια σφυρίζει στο νου των ανθρώπων ο διάβολος. Και δυστυχώς, πολλοί γίνονται θύματα του πονηρού. Τον πιστεύουν. Κι εφόσον αποδέχονται τις εισηγήσεις του πονηρού, αυτός δεν τους αφήνει να απομακρυνθούν από τη ζωή της αμαρτίας. Είναι φυσικό κατόπιν όλων αυτών η χριστιανική ζωή να τους παρουσιάζεται αδύνατη και ακατόρθωτη. Έτσι παρατηρείτε το νέο εκείνο, που έχει επηρεασθεί από τις σύγχρονες ιδέες περί ελευθερίας, να αφήνει τον εαυτό του ανεξέλεγκτο, να παρασύρεται από την κοσμική ζωή των διασκεδάσεων με άσεμνους χορούς, ξενύχτια και ασωτίες. Είναι δούλος πλέον των προτιμήσεων και των ορέξεών του. Υποδουλώθηκε στις απαιτήσεις της κοσμικής ζωής και των παθών. Απομακρύνθηκε από το Χριστό και την αλήθεια Του. Πως κατόπιν αυτής της διαγωγής του να μη του φανούν ακατόρθωτα και απραγματοποίητα όσα ζητεί ο Χριστός; Δέστε και το ναρκομανή. Το πάθος τον κατάντησε δούλο του. Γι’ αυτό τον βλέπετε να σπεύδει και να ενδίδει καθημερινά και να ζει για τα ναρκωτικά στην περίπτωση αυτή, πως θα ζήσει ζωή χριστιανική; Και πώς να μη του παρίστανται αδύνατα και απραγματοποίητα όσα απαιτεί ο Νόμος του Θεού;

Το ίδιο συμβαίνει και με όλους εκείνους, που η αμαρτία δελέασε και υπέταξε, όπως είναι ο οινοπότης, ο χαρτοπαίκτης, ο αισχροκερδής, ο σαρκολάτρης και άσωτος.

«Η Εκκλησία, η αήττητη Βασιλεία», Αρχιμ. Καλλίστρατος Ν. Λυράκης, Αθήνα – Νοέμβριος 2007.

 ΕΝΟΡΙΟΝ: Ανεφάρμοστος ο νόμος του Θεού; (enorion.blogspot.com)