Η Λαχτάρα και οι Ανύπαρκτοι. Συζήτηση για τον γέροντα Βασίλειο Γοντικάκη

 

Ο ενθουσιασμός του Θεού

 

Η φυσική καταστροφή του εν επιγνώσει ανθρώπου είναι ο ενθουσιασμός. Η ετυμολογία της λέξης καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται το συναίσθημα με τη βαθιά ψυχή (ενθουσιασμός- εν θεός – Θεός= από το ρήμα Θέω= τρέχω, σπεύδω προς βοήθεια). Θεός =εκείνος που σπεύδει να βοηθήσει.

          Ο γνήσια χαρούμενος άνθρωπος δεν μπορεί  παρά να είναι έν-θεος. Η βαθιά, συνειδητή κι ακατάλυτη χαρά είναι το αναπόφευκτο επιστέγασμα της επίγνωσης μας πως δεν είσαι μόνος κι αβοήθητος γιατί βιωματικά ξέρεις πως ο Θεός είναι μαζί σου.

          Η ζωή σου ήταν ελλιπώς νοηματοδοτημένη πριν από την ένθερμη αναζήτησή Του. Κανείς και τίποτα δεν είναι σε θέση να δώσει πληρέστερο νόημα  στην ψυχική ζωή του ανθρώπου, περισσότερο απ’ ότι η επίγνωση πως ο Θεός απόλυτα και απροϋπόθετα αγαπά. Ο ενθουσιασμός είναι το ξεχείλισμα, το φυσικό εκπήγασμα της παραπάνω επίγνωσης, είναι το επιστέγασμα μιας  ζωής  που κυοφορεί και διέπεται από τα βιώματα της αβίαστης ευγνωμοσύνης και της ευχαριστιακής διάθεσης και προσφοράς. Μιας ζωής στην οποία η αίσθηση της ασφάλειας και της δύναμης έρχεται ως απόρροια της εκούσιας αποδοχής  κι αυτοπαράδοσης της προσωπικής   ανασφάλειας  κι αδυναμίας.

          Ο ενθουσιασμός είναι το σταθερό χαρακτηριστικό του ανθρώπου που βλέπει καθαρά κι εμπνέεται από την αλήθεια, γιατί προηγουμένως αποδέχτηκε το γεγονός της ατομικής του τυφλότητας  και των περιορισμών. Ο πεπαιδευμένος άνθρωπος  δεν αντιστέκεται στο εγγενές νόημα των παραδόξων της ζωής αλλά, διατηρώντας  ενεργοποιημένες κι ακμαίες τις παιδικές ψυχικές του ποιότητες, τείνει να συνθέτει μέσα του τα φαινομενικά αντίθετα (θυμό, επιείκεια, θλίψη, χαρά, φόβο-θάρρος, άρνηση-επιτρεπτικότητα), υπερβαίνοντας εσωτερικά το σχίσμα της πολικότητας και της σύγκρουσης των αντιθέσεων.

          Κι όταν κανείς επιλύει εσωτερικά το φαινόμενο της σχάσης της παράδοξης αντιφατικότητας των ψυχικών καταστάσεων και των αξιών  του κόσμου, τότε το παράδοξο θα είναι να μην ζει αυτός ο άνθρωπος σε κατάσταση μακαριότητας, χαρούμενος, εν ειρήνη και ησυχία. 

          Γρηγόρης Βασιλειάδης

          Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής

ΙΡΕΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΠΑΤΡΩΝ Το συσσίτιο των απόρων

 

Δεν μπορεί κανείς να νοιώθει ευτυχισμένος και ικανοποιημένος στη ζωή, εφ’ όσον υπάρχει έστω κι  ένας αδελφός που να πεινάει. Εμείς προσπαθούμε να ικανοποιήσαμε αυτή την ανάγκη στα όρια της Ενορίας μας. Σε προσκαλούμε κι εσένα σ’ αυτή την προσπάθεια.

          Όταν αγαπάει κανείς βρίσκει πολλούς τρόπους  για να ξεπεράσει όλα τα εμπόδια και να μεταγγίσει τα βάλσαμο της αγάπης σ’ αυτούς που την στερούνται.

 

«Προς βίον παλινδρομήσας…»

 

Το εξαποστειλάριο του Όρθρου του Σαββάτου του Αγίου Λαζάρου είναι το εξής:

            «Λόγω σου Λόγε του Θεού, Λάζαρος νυν εξάλλεται, προς βίον παλινδρομήσας, και μετά κλάδων οι λαοί σε, Κραταιέ γεραίρουσιν, ότι εις τέλος ολέσεις τον Άδην θανάτω σου».

            Το ρήμα εξάλλομαι (εξ+ άλλομαι, σημαίνει «πηδώ προς τα έξω- η προς τα εμπρός)». Το ρήμα παλινδρομώ σημαίνει κατά λέξη, με βάση το συνθετικό-που –«τρέχω πάλι προς το πίσω» και κατ΄ επέκταση «επανέρχομαι», «επιστρέφω». Με τη λέξη λαοί νοούνται εδώ μεγάλα πλήθη ανθρώπων. Το ρήμα γεραίρω σημαίνει «δοξάζω», «δοξολογώ». Το ολέσεις είναι μέλλοντας του ρήματος όλλυμι, που σημαίνει «καταστρέφω», εξολοθρεύω, εξοντώνω, σκοτώνω».

            Πρέπει να υπογραμμίσουμε την εκτεταμένη παρήχηση του –λ-  ολέσεις), του –ρ-  (Λάζαρος προς παλινδρομήσας  Κραταιέ γεραίρουσιν) και του –σ- (σου, Λάζαρος , προς, παλινδρομήσας σε γεραίρουσιν εις τέλος , ολέσεις σου). Και το τρίτο –λ- . –ρ-, και –σ-) υπάρχουν στο όνομα  Λάζαρος [στη λέξη παλινδρομήσας θα τα βρούμε και τα τρία].

            Η απόδοση του εξαποστειλαρίου θα μπορούσε να είναι η εξής:

            «Με τον λόγο σου, Λόγε του Θεού, ο Λάζαρος τώρα πηδά έξω από τον τάφο του και επανέρχεται/επιστρέφει στη ζωή και με κλαδιά σε δοξολογούν, Παντοδύναμε, αμέτρητα πλήθη κόσμου, διότι στο τέλος θα θανατώσεις με τον θάνατό σου τον Άδη».

            Ανδρέας Μοράτος, «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ», φ. 1188

Από τη σοφία του λαού!

 

«Συγκράτα τα γινάτια σου να μην σου βγουν τα μάτια σου»

            Βγαλμένη η σοφία αυτή από την καθημερινή τριβή, από την καθημερινή ζωή, υπογραμμίζει πως ναι: «το γινάτι βγάζει μάτι».

            Το γινάτι ποτέ δεν κάνει καλό.

            Το γινάτι ποτέ δεν έχει νικητή.

            Το γινάτι ποτέ δεν έχει θριαμβευτή.

            Το γινάτι μόνο θύματα δημιουργεί. Μόνο πίκρα αφήνει. Μόνο ερείπια επιφέρει.

            Το γινάτι είναι ανωριμότητα.

            Ο ώριμος άνθρωπος ξέρει να συνδιαλέγεται, ξέρει να υπακούει, ξέρει να κάνει βήματα προς τα πίσω, ξέρει να αναθεωρεί σκέψεις, κρίσεις, θέσεις. Ξέρει να λέγει δυνατά «ναι», ίσως έχω εγώ άδικο, ίσως εγώ δεν σκέπτομαι σωστά, ίσως εγώ δεν ενεργώ εποικοδομητικά. Ίσως και ο άλλος «να έχει δίκιο».

            Ο ώριμος άνθρωπος διαθέτει ευθυκρισία. Δεν  τροφοδοτεί τον εγωισμό του, δεν κτυπά τα πόδια επιμένοντας στις δικές του απόψεις με το «ου με πείσεις καν με πείσεις».

            Ο ώριμος άνθρωπος απλώνει πρώτος αυτός το χέρι της συνδιαλλαγής, της κατανοήσεως, της αγάπης.

            Το πείσμα φέρνει δυσφορία, αφαιρεί το οξυγόνο του ζην και του ευ ζην.

            Το γινάτι δεν συντελεί στη δημιουργία, στην πνευματική μας καλλιέργεια. Το πείσμα φέρνει μόνο καταστροφές. Γκρεμίζει σπίτια και φιλίες φυγαδεύει την ειρήνη.

            Ο λόγος του Θεού είναι κατηγορηματικός: «η πεισμονή ουκ εκ του καλούντος ημάς».

            Το πείσμα δεν είναι το θέλημα του Θεού. δεν εκφράζει τα παιδιά Του, τα οποία αγωνίζονται καθημερινά , μ’ όποιο τίμημα, να εγκολπωθούν την ταπεινοφροσύνη, να χαρίζουν την ειρήνη, να βιώνουν την καλοσύνη

Ναι! «Η πλησμονή ουκ εκ του καλούντος ημάς»

            «ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 638

 

Η τιμή προς τους ηλικιωμένους

 

Η καθιέρωση από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990 της 1^ης Οκτωβρίου ως «Παγκόσμιας ημέρας για την Τρίτη Ηλικία» έγινε κυρίως για να παροτρύνει σε απότιση του οφειλόμενου  φόρου τιμής προς τους ηλικιωμένους. Τους παππούδες και γιαγιάδες, που είναι στύλοι της κοινωνίας, φορείς της μνήμης  και της πείρας δεκαετιών.

            Είναι γνωστό ότι ο σεβασμός προς τους γέροντες ήταν πολιτισμικό χαρακτηριστικό από την αρχαιότητα. Ο Ηράκλειτος συμβούλευε : «Πρεσβύτερον αιδού», δηλαδή να σέβεσαι τους γεροντότερους. Επίσης, είναι γνωστή η παρότρυνση του λόγου του Θεού από τα χρόνια της Π. Δ.  : «από προσώπου πολιού εξαναστήση και τιμήσεις πρόσωπον πρεσβυτέρου» (Λευϊτ. Ιθ, 32), δηλαδή να σηκώνεσαι όρθιος μπροστά στους ασπρομάλληδες γέροντες και να τιμάς κάθε ηλικιωμένο πρόσωπο.

            Είναι προφανές ότι ο σεβασμός προς τους ηλικιωμένους δεν είναι απλώς μια ευγενική κοινωνική εκδήλωση προς πρόσωπα που δεν διαθέτουν τις σωματικές δυνάμεις για να κάνουν κάτι καλύτερο για την προσωπική εξυπηρέτηση και ασφάλεια. Αποτελεί και έκφραση ευγνωμοσύνης προς τους ήρωες της ζωής, οι κόποι και οι θυσίες των οποίων υπό συνθήκες  σαφώς λιγότερης άνεσης, έφεραν στη ζωή και ανέδειξαν τους γονείς μας και όλους τους υπεύθυνους παράγοντες της σημερινής κοινωνίας.

            Πέραν αυτών, αποδίδοντας σεβασμό προς τους ηλικιωμένους και ειδικότερα τους γονείς προς τους παππούδες, ουσιαστικά προετοιμάζουν το δικό τους «αύριο». Διδάσκουν τα παιδιά τους πως να συμπεριφερθούν και αυτά σ΄ αυτούς, όταν γεράσουν.

            «Η ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ», τ. 641

 

Για τον π. Βασίλειο Γοντικάκη στον Άγ. Ανδρέα – Β. Ξυδιάς | Α΄ μέρος