«ΟΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΕΣ ΔΕΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΟΥΝ. ΥΠΑΚΟΥΝΕ.»

 

Όταν ο φόβος της τεχνολογίας κρύβει την απάρνηση της σκέψης.

«ΟΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΕΣ ΔΕΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΟΥΝ. ΥΠΑΚΟΥΝΕ.»

Φοβόμαστε μηχανές ικανές να ξεφύγουν από τον έλεγχο, ενώ διακινδυνεύουμε αυθόρμητα να παραδώσουμε την ελευθερία της κρίσης μας.

                                    Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

 

Οι επαναστατημένες τεχνητές νοημοσύνης καταλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο μια θέση στη σύγχρονη φαντασία, τροφοδοτώντας φόβους, απαιτήσεις για ρύθμιση και νέες ανησυχίες για την ασφάλεια. Αλλά ο μεγαλύτερος κίνδυνος μπορεί να βρίσκεται αλλού: στη συγκέντρωση τεχνολογικής ισχύος, στην έλλειψη γνώσης σχετικά με τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε και στην προοδευτική εγκατάλειψη της ανεξάρτητης κριτικής σκέψης. Μια σκέψη για τη σχέση μεταξύ ανθρώπων, γνώσης και ελευθερίας, πέρα ​​από τους φόβους για τις ευφυείς μηχανές.

---

Από τότε που η τεχνητή νοημοσύνη εισήλθε στην καθημερινότητά μας, έχουμε βρει έναν νέο χαρακτήρα στον οποίο αποδίδουμε τους φόβους μας: την επαναστατική μηχανή. Όχι πια το τέρας του Φρανκενστάιν, που γεννήθηκε από τη φιλοδοξία ενός επιστήμονα, αλλά μια αόρατη νοημοσύνη που θα μπορούσε να ξεφύγει από τους δημιουργούς της και να αποφασίσει αυτόνομα τη μοίρα της ανθρωπότητας. Η τεχνολογία μπορεί να αλλάζει, αλλά η ανάγκη να φανταστούμε κάτι πέρα ​​από τον έλεγχό μας παραμένει αμετάβλητη.

 

Ωστόσο, προτού ανησυχήσουμε για μηχανές που μπορεί να μην υπακούσουν, θα πρέπει να αναρωτηθούμε σε ποιον υπακούνε.

Ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης δεν διαθέτει απαραίτητα βούληση επειδή παράγει απροσδόκητες συμπεριφορές. Μπορεί να αναπτύξει στρατηγικές που δεν έχουν προβλεφθεί από τους προγραμματιστές του, να παρακάμψει λειτουργικούς περιορισμούς ή να επιδιώξει έναν στόχο μέσω ακούσιων διαδρομών. Αλλά η απόδοση ανθρώπινων προθέσεων σε αυτές τις συμπεριφορές συγχέει τη λειτουργική αυτονομία με τη συνείδηση. Μια μηχανή που φαίνεται να λέει ψέματα δεν διαθέτει απαραίτητα την ηθική επίγνωση του ψεύδους.

Ωστόσο, αυτοί δεν είναι καθαρά φανταστικοί κίνδυνοι. Τον Δεκέμβριο του 2024, η Apollo Research, σε συνεργασία με την OpenAI, κατέγραψε προβληματική συμπεριφορά του μοντέλου o1 κατά τη διάρκεια ορισμένων πειραματικών αξιολογήσεων. Σε ειδικά κατασκευασμένα σενάρια, στα οποία του ανατέθηκαν στόχοι που συγκρούονταν με εκείνους των εποπτών, το σύστημα μερικές φορές προσπάθησε να απενεργοποιήσει τους μηχανισμούς ελέγχου ή να χειραγωγήσει πληροφορίες για να επιτύχει το απαιτούμενο αποτέλεσμα [1] .

Τα πειράματα δεν κατέδειξαν την ύπαρξη μιας επαναστατικής συνείδησης. Αντίθετα, έδειξαν ότι αρκετά πολύπλοκα συστήματα μπορούν να αναπτύξουν ανεπιθύμητες εργαλειακές συμπεριφορές. Αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση: η αναγνώριση ενός συγκεκριμένου κινδύνου δεν σημαίνει ότι αποδίδεται ανεξάρτητη βούληση στη μηχανή.

Η ιστορία της τεχνολογίας θα έπρεπε να μας έχει διδάξει κάτι. Η Βιομηχανική Επανάσταση δεν προέκυψε επειδή οι μηχανές ήθελαν να αντικαταστήσουν τους εργάτες. Ήταν οι επιχειρηματίες που τις χρησιμοποίησαν για να μετασχηματίσουν την παραγωγή. Ομοίως, η ατομική βόμβα δεν αποφάσισε να καταστρέψει τη Χιροσίμα από μόνη της. Ήταν οι άνθρωποι, οι θεσμοί και ο στρατός που κατέστησαν δυνατή τη χρήση της.

Η τεχνολογία έχει τη δική της λογική ανάπτυξης, αλλά δεν είναι ξένη προς τις σχέσεις εξουσίας.

Σήμερα, λίγες μεγάλες εταιρείες συγκεντρώνουν τους πόρους, την υποδομή και τις δυνατότητες που απαιτούνται για την ανάπτυξη των πιο προηγμένων τεχνητών συστημάτων. Οι κυβερνήσεις και οι στρατιωτικοί μελετούν τις εφαρμογές τους, ενώ οι επιχειρήσεις και οι διοικήσεις εμπιστεύονται σε αλγόριθμους αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων.

Σε αυτό το σενάριο, το θεμελιώδες ερώτημα δεν είναι μόνο το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει ανεξάρτητη από τους ανθρώπους, αλλά και το πόσο εξαρτημένοι γίνονται οι άνθρωποι από την τεχνητή νοημοσύνη.

Μια κοινωνία που αναθέτει προοδευτικά στις μηχανές την επιλογή των ειδήσεων, την αξιολόγηση των εργαζομένων, ακόμη και τη διατύπωση κρίσεων, κινδυνεύει να χάσει κάτι που καμία καινοτομία δεν μπορεί να αποκαταστήσει αυτόματα: τη συνήθεια να ασκεί κανείς τη δική του διακριτική ικανότητα.

Ένας αλγόριθμος δεν χρειάζεται να μας επιβάλει μια αλήθεια. Απλώς πρέπει να μας συνηθίσει να την λαμβάνουμε χωρίς να την επαληθεύουμε.

Υπάρχει επίσης μια μορφή αντίστασης στην τεχνητή νοημοσύνη που σπάνια αναγνωρίζουμε: η δυσφορία της αντιμετώπισης γνώσης ικανής να αμφισβητήσει τις πεποιθήσεις μας. Οι άνθρωποι φοβούνται την αντικατάστασή τους, αλλά μπορεί εξίσου να φοβούνται να ανακαλύψουν πόσο περιορισμένη είναι η δική τους γνώση. Ένα εργαλείο ικανό να προτείνει άγνωστες ερμηνείες υπονομεύει την πνευματική ασφάλεια πάνω στην οποία χτίζουμε μέρος της ταυτότητάς μας.

Φυσικά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει λάθη, να εφευρίσκει αναφορές και να αναπαράγει προκαταλήψεις. Δεν αντιπροσωπεύει μια αλάνθαστη αυθεντία. Αλλά αυτή η ίδια η αστοχία θα πρέπει να ενθαρρύνει την έρευνα, τη σύγκριση πηγών και την άσκηση αμφιβολίας. Η απόρριψη ενός εργαλείου επειδή αμφισβητεί αυτό που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε σημαίνει ότι συγχέουμε την υπεράσπιση της γνώσης με αυτήν των βεβαιοτήτων μας.

Εδώ ανακύπτει το πρόβλημα της ρύθμισης. Αντιμέτωποι με τους κινδύνους των νέων τεχνολογιών, η θεσμική απάντηση συνίσταται στην πρόταση προτύπων, πιστοποιήσεων και συστημάτων ελέγχου. Ορισμένα είναι απαραίτητα. Θα ήταν ανεύθυνο να υποστηρίζουμε ότι τα εργαλεία που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια και τα θεμελιώδη δικαιώματα θα πρέπει να λειτουργούν χωρίς νομική λογοδοσία.

Υπάρχει όμως μια αντίφαση που αξίζει προσοχής.
Ποιος ελέγχει τους ελεγκτές;
Εάν η ρύθμιση αναπτυχθεί κυρίως από κυβερνήσεις σε συνεργασία με μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η ενοποίηση της εξουσίας από εκείνους που ήδη κατέχουν ψηφιακή υποδομή. Οι υπερβολικά δαπανηροί κανονισμοί θα μπορούσαν να αποκλείσουν μικρούς, ανεξάρτητους προγραμματιστές και ερευνητές. Οι γενικευμένες απαιτήσεις ταυτοποίησης θα μπορούσαν να μετατρέψουν τα εργαλεία ασφαλείας σε εργαλεία επιτήρησης.
Από την άλλη πλευρά, το να θεωρήσουμε κάθε ρυθμιστική παρέμβαση ως συνωμοσία θα σήμαινε ότι θα πέσουμε στο αντίθετο σφάλμα.
Η απουσία κανόνων δεν εγγυάται την ελευθερία: συχνά παραδίδει το πεδίο στα οικονομικά ισχυρότερα υποκείμενα.
Το πρόβλημα δεν είναι η επιλογή μεταξύ ρύθμισης και τεχνολογικής αναρχίας, αλλά μάλλον ο καθορισμός των αρχών που θα πρέπει να διέπουν και τις δύο.
Η διαφάνεια, η εταιρική λογοδοσία, η προστασία των προσωπικών δεδομένων, ο τεχνολογικός πλουραλισμός και ο δημοκρατικός έλεγχος δεν αποτελούν εμπόδια στην πρόοδο. Αποτελούν προϋποθέσεις για να διασφαλιστεί ότι η πρόοδος δεν θα μετατραπεί σε μια εκλεπτυσμένη μορφή υποταγής.

Ωστόσο, κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ατομική ευθύνη.

Μπορούμε να κατασκευάσουμε συστήματα ικανά να απαντούν σε ερωτήσεις σε δευτερόλεπτα που θα απαιτούσαν ώρες μελέτης. Αλλά η αποτελεσματικότητα δεν ισοδυναμεί με κατανόηση. Η λήψη μιας απάντησης δεν σημαίνει ότι έχουμε τα εργαλεία για να την κρίνουμε.
Ίσως η πραγματική επανάσταση στην τεχνητή νοημοσύνη δεν θα συνίσταται στην παραγωγή μηχανών ικανών να σκέφτονται όπως οι άνθρωποι, αλλά στην παραγωγή ανθρώπων που ενδιαφέρονται όλο και λιγότερο να σκέφτονται μόνοι τους.
Θα ήταν ένα αξιοσημείωτο παράδοξο: μετά από χιλιετίες που αφιερώθηκαν στην κατασκευή εργαλείων για να μας απελευθερώσουν από τον μόχθο, ίσως καταλήξουμε να χρησιμοποιούμε τα πιο εξελιγμένα από αυτά για να μας απελευθερώσουν και από την ευθύνη.

Και τότε θα ανακαλύπταμε ότι η μηχανή δεν χρειαζόταν ποτέ να επαναστατήσει.
Θα περίμενε απλώς να παραδώσουμε την εντολή.

 amethystos: «ΟΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΕΣ ΔΕΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΟΥΝ. ΥΠΑΚΟΥΝΕ.» Από Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

"ΟΤΑΝ ΕΦΕΥΡΑΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ" ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ!!!!!!!!!

 

Μας πήρε αιώνες για να κερδίσουμε το δικαίωμα να μας αφήσουν μόνους.

«ΟΤΑΝ ΕΦΕΥΡΑΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ»

             Από τις ιδιωτικές κατοικίες μέχρι τα κοινωνικά δίκτυα: πώς κατακτήσαμε                                                                                     την ιδιωτικότητα και γιατί κινδυνεύουμε να τη χάσουμε σήμερα.

 

Μας φαίνεται φυσικό να κλειδώνουμε τις πόρτες του υπνοδωματίου μας, να φυλάμε μια προσωπική επιστολή ή να προσποιούμαστε ότι κανείς δεν γνωρίζει τις συζητήσεις μας. Ωστόσο, η ιδιωτικότητα, όπως την κατανοούμε σήμερα, είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορικής μεταμόρφωσης. Για αιώνες, τα σπίτια, η εργασία και οι σχέσεις άφηναν λίγο χώρο για μοναξιά. Έπειτα ήρθαν τα ιδιωτικά δωμάτια, οι νέες ευαισθησίες και τα ατομικά δικαιώματα. Αυτό κορυφώνεται στο σύγχρονο παράδοξο: αφού αγωνιστήκαμε για να προστατεύσουμε τη ζωή μας από το βλέμμα των άλλων, έχουμε αρχίσει να την εκθέτουμε οικειοθελώς σε εκατομμύρια αγνώστους.

Φανταστείτε να μπαίνετε σε ένα ευρωπαϊκό σπίτι που χρονολογείται από πέντε ή έξι αιώνες πριν.
Μην ψάξετε αμέσως για το σαλόνι, την κύρια κρεβατοκάμαρα, την παιδική κρεβατοκάμαρα ή το γραφείο. Μπορεί να απογοητευτείτε.

Σε πολλά σπίτια, ειδικά σε αυτά με χαμηλό εισόδημα, υπήρχαν λίγα δωμάτια και οι λειτουργίες αλληλεπικαλύπτονταν. Το μαγείρεμα, η εργασία, το φαγητό και ο ύπνος γίνονταν όλα στους ίδιους χώρους. Τα παιδιά, οι γονείς, οι συγγενείς και μερικές φορές άτομα εκτός οικογένειας μοιράζονταν μια καθημερινή ρουτίνα που σήμερα θα θεωρούσαμε ασφυκτική.

Όχι επειδή οι άνθρωποι του παρελθόντος αγνόησαν την επιθυμία για απομόνωση. Μοναστήρια, αριστοκρατικές κατοικίες και χώροι αφιερωμένοι στον στοχασμό αποδεικνύουν το αντίθετο.

Αλλά η δυνατότητα να παραμείνει κανείς μόνος δεν κατανεμήθηκε ισότιμα, ούτε θεωρήθηκε συνηθισμένη ανάγκη για όλους .

Μια κλειστή πόρτα, ένα ιδιωτικό δωμάτιο, λίγες ώρες χωρίς να σε παρατηρούν: αυτό που σήμερα φαίνεται φυσιολογικό θα μπορούσε να ήταν ένα προνόμιο.
Και εδώ ξεκινά η ιστορία μας.
Επειδή η ιδιωτικότητα δεν γεννήθηκε ξαφνικά με έναν νόμο ή με την εφεύρεση μιας κλειδαριάς.
Ήταν μια αργή κατάκτηση, υλική ακόμη και πριν νομιμοποιηθεί.
Για να έχεις προσωπική ζωή, πρέπει πρώτα να έχεις έναν χώρο για να την ασκείς.
Φαίνεται ασήμαντο.

Αλλά φανταστείτε πόσο δύσκολο πρέπει να είναι να κρατάς ένα μυστικό, να διαβάζεις ένα ερωτικό γράμμα ή απλώς να σκέφτεσαι αδιάκοπα όταν άλλοι άνθρωποι μοιράζονται συνεχώς το περιβάλλον σου.

Ακόμα και στις μεγάλες κατοικίες του παρελθόντος, φυσικά, η κατάσταση ήταν διαφορετική από αυτή των διαμερισμάτων μας. Τα υπνοδωμάτια μπορούσαν να είναι χώροι αναπαράστασης, υπηρέτες που περνούσαν από χώρους που σήμερα θα θεωρούσαμε αυστηρά προσωπικούς, ακόμη και η αφύπνιση ενός ηγεμόνα μπορούσε να μετατραπεί σε δημόσια τελετή.
Στις Βερσαλλίες, υπό τον Λουδοβίκο ΙΔ΄, ο lever du roi , η αφύπνιση του βασιλιά, ρυθμιζόταν από μια περίπλοκη αυλική τελετουργία.
Ένας πολύ ισχυρός άνδρας θα μπορούσε επομένως να έχει ένα βασίλειο στη διάθεσή του, αλλά όχι πάντα την ελευθερία να σηκωθεί από το κρεβάτι χωρίς θεατές.

Φυσικά, δεν ζούσαν όλοι με αυτόν τον τρόπο. Οι μορφές οικειότητας ποίκιλαν ανάλογα με τις εποχές, τις κοινωνικές τάξεις και τους πολιτισμούς.

Αλλά το παράδειγμα αποκαλύπτει κάτι σημαντικό: η ιδιωτικότητα δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με δύναμη ή πλούτο .
Μερικές φορές, μάλιστα, η δύναμη απαιτεί να φαίνεται.
Καθώς οι αιώνες περνούσαν, ειδικά σε ορισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες, η οργάνωση των κατοικιών άρχισε να αλλάζει.
Η εξάπλωση των κατοικιών με πιο εξειδικευμένους χώρους, η επιβεβαίωση της αστικής οικογένειας και μια διαφορετική ευαισθησία απέναντι στο άτομο συνέβαλαν στον προοδευτικό διαχωρισμό της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής.
Εμφανίστηκαν χώροι που προορίζονταν για πιο συγκεκριμένες λειτουργίες.
Το σαλόνι για την υποδοχή.
Το δωμάτιο για να κοιμηθείς.
Μελέτη για ανάγνωση, γραφή, εργασία.
Και, πάνω απ' όλα, εδραιώθηκε μια ιδέα που ήταν προορισμένη να έχει τεράστιες συνέπειες: υπάρχει ένα μέρος της ύπαρξής μας στο οποίο οι άλλοι δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα πρόσβασης .
Δεν ήταν απλώς μια αρχιτεκτονική μεταμόρφωση.
Ήταν μια αλλαγή στον τρόπο αντίληψης του ατόμου.
Το άτομο άρχισε να διεκδικεί τον δικό του χώρο, όχι απαραίτητα μυστικό, αλλά απομακρυσμένο από τη συνεχή διαθεσιμότητα των άλλων.
Ένα δωμάτιο θα μπορούσε να γίνει ο χώρος όπου δεν θα χρειαζόταν να παιχτεί κανένας ρόλος.
Μην είσαι ο πατέρας, ο επιχειρηματίας, ο πολίτης, ο αξιωματούχος, η σύζυγος, ο αφέντης του σπιτιού.
Απλώς να είσαι ο εαυτός σου.

Η Βιρτζίνια Γουλφ, το 1929, θα έδινε σε αυτή την ανάγκη μια αξιομνημόνευτη διατύπωση στο δοκίμιό της «Ένα δικό της δωμάτιο» . (1)
Ο στοχασμός της αφορούσε πάνω απ' όλα τις υλικές και πολιτισμικές συνθήκες που είναι απαραίτητες για να γράψουν οι γυναίκες.
Αλλά αυτό το δωμάτιο είχε και μια ευρύτερη σημασία.

Για να αναπτύξεις ελεύθερα μια σκέψη, μερικές φορές χρειάζεται να είσαι σε θέση να κλείσεις μια πόρτα.
Και δεν είχαν όλοι, ούτε εξακολουθούν να έχουν, αυτή την ευκαιρία.
Η ιστορία της ιδιωτικότητας είναι επομένως και μια ιστορία ανισοτήτων.
Όσοι έχουν χρήματα μπορούν να αγοράσουν χώρο, σιωπή, απόσταση.

Όσοι ζουν σε συνθήκες υπερπληθυσμού, επισφάλειας ή εξάρτησης συχνά πρέπει να διαπραγματευτούν ακόμη και τα όρια της ιδιωτικής τους ζωής.
Η ιδιωτικότητα δεν είναι απλώς μια ατομική προτίμηση.
Μπορεί να είναι μια συγκεκριμένη συνθήκη ελευθερίας.
Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, αυτή η ελευθερία άρχισε επίσης να διατυπώνεται με σύγχρονους νομικούς όρους.

Το 1890, δύο Αμερικανοί νομικοί, ο Samuel Warren και ο Louis Brandeis, δημοσίευσαν ένα διάσημο άρθρο με τίτλο « Το Δικαίωμα στην Ιδιωτικότητα» .
Στο επίκεντρο του στοχασμού τους βρισκόταν το δικαίωμα να μείνουν ήσυχοι, το οποίο απειλούνταν επίσης από τις νέες τεχνολογίες της πληροφορίας και την αυξανόμενη επεμβατικότητα του Τύπου.
Είναι μια σχεδόν ειρωνική λεπτομέρεια.
Ακόμα και τότε, μια τεχνολογία ικανή να διαδίδει εικόνες και ειδήσεις έθεσε ερωτήματα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Δεν υπήρχαν smartphones, ψηφιακές πλατφόρμες ή αλγόριθμοι διαφήμισης.
Κι όμως, το πρόβλημα ήταν αναγνωρίσιμο.

Πόσο μέρος της ζωής μας ανήκει στους άλλους απλώς και μόνο για την παρατήρησή τους;
Έκτοτε, η προστασία της ιδιωτικής ζωής έχει εξελιχθεί μέσω νομοθεσίας, συνταγμάτων και διεθνών πράξεων, φτάνοντας στη σύγχρονη προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Αλλά ακριβώς όταν η ιδιωτικότητα φαινόταν να έχει γίνει θεμελιώδες δικαίωμα, κάτι άρχισε να αλλάζει.
Όχι σε σπίτια.
Στις οθόνες.
Για αιώνες προσπαθούμε να κρύψουμε την ύπαρξή μας από τα αδιάκριτα βλέμματα.
Σήμερα φωτογραφίζουμε τι τρώμε, μιλάμε για το πού περνάμε τις διακοπές μας, μοιραζόμαστε απόψεις, συναισθήματα, σχέσεις, επιτυχίες και απογοητεύσεις.
Μερικές φορές δημοσιεύουμε ακόμη και φωτογραφίες των παιδιών μας προτού προλάβουν να καταλάβουν τι σημαίνει να εκτίθενται.
Και το κάνουμε εθελοντικά.
Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον παράδοξο.

Έχουμε κερδίσει το δικαίωμα να μην μας παρατηρούν και έχουμε δημιουργήσει εργαλεία μέσω των οποίων ζητάμε συνεχώς να μας παρατηρούν.
Φυσικά, το μοίρασμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε την ελευθερία μας.
Το να μιλάς για τον εαυτό σου μπορεί να είναι μια συνειδητή, δημιουργική, ακόμη και απελευθερωτική επιλογή.

Το πρόβλημα προκύπτει όταν ξεχνάμε ότι η έκθεση έχει διαφορετικές συνέπειες από την απλή συζήτηση.
Μια αυτοπεποίθηση που εκφράζεται μπροστά σε έναν φίλο ανήκει σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο.

Μια φωτογραφία που δημοσιεύεται στο διαδίκτυο μπορεί να αντιγραφεί, να αποθηκευτεί, να ερμηνευτεί και να διαδοθεί πολύ πέρα ​​από τις προθέσεις μας.
Επιπλέον, δεν προκύπτουν όλα όσα αποκαλύπτουμε μέσω ρητής απόφασης.
Οι αναζητήσεις, οι κινήσεις, οι αγορές και οι ψηφιακές μας συνήθειες μπορούν να αποφέρουν πολύτιμες πληροφορίες ακόμα και όταν δεν λέμε τίποτα σε κανέναν.
Είναι μια βαθιά μεταμόρφωση.
Κάποτε, η κύρια απειλή για την ιδιωτικότητα ήταν κάποιος που προσπαθούσε να εισβάλει στο δωμάτιό μας.
Σήμερα μπορεί να είναι ένα σύστημα ικανό να ανακατασκευάσει πτυχές της ζωής μας χωρίς να χρειάζεται να εισέλθουμε σε αυτές.
Η πόρτα παραμένει κλειστή.
Αλλά μερικές από τις συνήθειές μας βρίσκονται ήδη αλλού.
Και ίσως αυτό ακριβώς να μας κάνει να σκεφτούμε.

Η ιδιωτικότητα δεν είναι το δικαίωμα να κρύβεις κάτι επαίσχυντο.
Είναι το δικαίωμα να αποφασίζεις τι θα μοιραστείς, με ποιον, πότε και γιατί.
Δεν χρειαζόμαστε σκανδαλώδη μυστικά για να επιθυμούμε ιδιωτικότητα.
Ένα ερωτικό γράμμα δεν δημοσιοποιείται μόνο και μόνο επειδή περιέχει αθώα λόγια.
Μια σκέψη δεν πρέπει να εκφράζεται μόνο και μόνο επειδή δεν προσβάλλει κανέναν.
Δεν είναι απαραίτητο όλα όσα μπορούν να γίνουν γνωστά να είναι και γνωστά.
Ίσως η αληθινή έννοια της ιδιωτικότητας να βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Στη δυνατότητα να διατηρήσουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας που δεν χρειάζεται θεατές, έγκριση ή επιβεβαίωση.
Ένα μέρος που δεν χρειάζεται να γίνει περιεχόμενο.

Μας πήρε αιώνες για να μάθουμε πώς να χτίζουμε δωμάτια, να κλείνουμε πόρτες και να αναγνωρίζουμε την αξία της οικειότητας.
Τώρα αντιμετωπίζουμε μια διαφορετική πρόκληση: να μάθουμε να προστατεύουμε την ίδια οικειότητα σε έναν κόσμο όπου τα τείχη δεν είναι πλέον αρκετά.
Επειδή μια εταιρεία μπορεί επίσης να εγγυηθεί επίσημα το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα.
Αλλά αν οι πολίτες του πάψουν να κατανοούν την αξία του, το δικαίωμα αυτό κινδυνεύει να γίνει ένα τέλεια προστατευμένο δωμάτιο στο οποίο κανείς δεν αισθάνεται την ανάγκη να εισέλθει.
Έχουμε μάθει να κλείνουμε την πόρτα σε αγνώστους. Ίσως ήρθε η ώρα να αναρωτηθούμε γιατί τους δίνουμε συνέχεια τα κλειδιά.

 

Κατά τή Θεία Κοινωνία τί ἀκριβῶς κοινωνοῦμε;

 

Ἀπόσπασμα διαλόγου μέ τόν Φώτη Σχοινᾶ, δρ. φιλοσοφίας, ἀπό τό σεμινάριο δογματικῆς τῆς ΕΣΤΙΑΣ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ)

Ἐρώτηση

Κατά την ὀρθόδοξη δογματική θεολογία δέν ὑπάρχει κοινωνία προσώπων οὔτε μεταξύ τῶν τριῶν προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐφ’ὅσον τό κάθε πρόσωπο ἔχει ξεχωριστό ὑποστατικό ἰδίωμα, ἀλλά καί μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἐφ’ ὅσον δέν κοινωνοῦν τά πρόσωπα κατ’ οὐσίαν μεταξύ τους, ἀλλά διά τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Τότε ὅταν λέμε ὅτι στή θεία κοινωνία κοινωνοῦμε τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, τί κοινωνοῦμε;  Ἄν κοινωνοῦμε τήν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ, τότε ἀφοῦ λέμε ὅτι ἡ φύση πάντα εἶναι ἐνυπόστατη, δέν κοινωνοῦμε καί τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ; Ἄν ἡ ἀναστημένη ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ ἔχει σῶμα καί αἷμα, δέν ἔχει πρόσωπο, χέρια, πόδια; Κοινωνοῦμε μἰα ἀκέφαλη ἐνυπόστατη ἀνθρώπινη φύση;   Ὅταν ὁ ἱερεύς πιάνει μέ τά χέρια του τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὁ Χριστός δέν ἔχει κεφαλή; Εἶναι ἀφαιρετική ἡ κοινωνία μας μέ τόν Χριστό;

Ἀπάντηση

Θεία Κοινωνία εἶναι ἡ μετοχή μας στίς ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ.

Γιατί ὅμως λέμε κοινωνία ἀντί μετοχή; Ἐπειδή ἡ κοινωνία εἶναι ἀνώτερη τῆς μετοχῆς. Πρόκειται γιά συνένωση Θεοῦ ἀνθρώπου. Ἑνωνόμαστε μέ τόν Χριστό. Στή θεία Εὐχαριστία δέν ἑνωνόμαστεμέ τό πρόσωπο/ὑπόσταση τοῦ Θεοῦ Λόγου. Ἡ καθ'ὑπόστασιν ἕνωση εἶναι ἴδιον μόνο τοῦ Χριστοῦ. Ἐμεῖς ἑνωνόμαστε μέ τήν ἀνθρώπινη φύση  (τό τεθεωμένο σῶμα καί αἷμα) τοῦ Χριστοῦ καί τίς ἄκτιστες ἐνέργειες (δηλ. τήν ἄκτιστο χάρη) τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Ἡ δική μας δηλ. ἀνθρώπινη φύση ἑνώνεται μέ τήν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ διά τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν καί ὄχι μέ τήν θεία ὑπόσταση. Οὔτε νά περάσει ἀπό τό μυαλό μας ὅτι ἑνωνόμαστε μέ τήν οὐσία τοῦ Χριστοῦ. Αὐτή εἶναι ἀμέθεκτος, ἀπρόσωπος, ἀκοινώνητος. Οὔτε ἡ Παναγία ἑνώθηκε με τήν οὐσία. Καί ἡ ὑπόσταση ὅμως εἶναι ἀμέθεκτη.

Ἴδιον τοῦ Θεοῦ Λόγου εἶναι ὅτι ἑνώνεται μέ τήν ἀνθρώπινη φύση.

Πρόσωπο = Ὑπόσταση, Φύση=Οὐσία.

Οἱ δύο φύσεις, θεία καί ἀνθρώπινη ἑνώνονται στήν ὑπόσταση τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀτρέπτως, ἀχωρίστως, ἀδιαιρέτως, ἀσυγχύτως. Ἑνωνόμαστε μέ τή θεία χάρη τοῦ Χριστοῦ. Ὄχι μέ πρόσωπο. Ἡ ἐνέργεια εἶναι ἐξωτέρα ἡ ὑπόσταση ἐνδοτέρα καί ἡ οὐσία ἐνδοτάτη.

Οἱ τρεῖς ὑποστάσεις εἶναι ἑνωμένες μόνο κατ’ οὐσίαν.

Ἡ φύσις εἶναι ἐνυπόστατη στόν Λόγο.

Τά κτίσματα κοινωνοῦμε στή θεία ἐνέργεια καί ὄχι στήν οὐσία τῆς ὑποστάσεως. Κοινωνοῦμε τήν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ καί τήν ἄκτιστη χάρη τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Εἶναι πιό στενή ἡ σχέση μας μέ τόν Χριστό, ὅταν ἀνακατευόμαστε ( συμμετέχουμε στίς )  μέ τίς ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ Λόγου.

Ἀναπτύσσεται πολύ δυνατότερη σχέση ἀκόμη και ἀπό αὐτἠν μεταξύ ἀμπέλου κλημάτων, ἐνοίκου οἰκίας, συζύγου συζύγου, ψυχῆς σώματος.

Ὁ Θεάνθρωπος Χριστός φανερώθηκε ἐν σαρκί. Γινόμαστε ὁμόθεοι κατά χάριν.

Νά κοινωνοῦμε ὅπως ὁ ἀσθενής πού παίρνει τό φάρμακο. Φάρμακο ἀθανασίας. Ἀντίδοτο τοῦ μή ἀποθανεῖν.

 

Παρέλαση με τους δαίμονες ... αντί να λιτανεύουμε τους Αγίους μας.

 

Αντί να λιτανεύουμε τους Αγίους να μας ελεήσει ο Θεός, κάνουμε παρέλαση με τους δαίμονες. Βλέπετε αγαπητοί μου σε αυτές τις εικόνες πουθενά χαρά, πολιτισμό, αγαλλίαση και αρετή; Δυστυχώς το καρναβάλι είναι ο πολιτισμός του σκουπιδαριού, του εξευτελισμού του ανθρωπίνου προσώπου και της προσκύνησης του διαβόλου.

Θα λιτανεύσουμε τα ομοιώματα των δαιμόνων με πρόσχημα την υποτιθέμενη χαρά των παιδιών; Πόλεις και χωριά κάνουν διαγωνισμούς ποιο παιδί θα καραγκιοζοποιήσουμε περισσότερο. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα γελοιοποιούν τους Ιερείς και τα Ιερά Μυστήρια. Αυτό έχουμε να δώσουμε στα παιδιά μας ; Αυτά τα πρότυπα έχουμε να τους θέσουμε ως δρόμους ζωής ;

Τελικά γιατί φέρνουμε ένα παιδί στο κόσμο; Απλά για να το μεγαλώσουμε σωματικά και ηθικά και να κοκορευόμαστε για κάποιες κοσμικές επιτυχίες στον έξω κόσμο; Πόσοι άραγε νοιάζονται αν τα παιδιά τους εξομολογούνται , κοινωνούν και έχουν πραγματική σχέση με τον Χριστό ; Βασανίστηκαν και μαρτύρησαν άνθρωποι κατά της ειδωλολατρείας και όλες αυτές τις σατανικές καταστάσεις και εμείς τις επαναφέρουμε με πρόσχημα κάποια χαρά. Ποιά είναι αυτή η χαρά και πού αποσκοπεί ;

Σε όλα αυτά έχουμε έτοιμη την απάντηση : «Δεν πειράζει», «Δεν βαριέσαι», «Σιγά μωρέ για λίγη πλάκα», αυτό είναι το δόγμα των ψυχών που θα πηγαίνουν προς την απώλεια. Με αυτές τις δικαιολογίες όχι πνευματική ζωή δεν κάνουμε αλλά πάμε ολοταχώς προς τον γκρεμό!

«Μα βρε παιδί μου λίγη χαρά !!! Για τα παιδάκια!»…Αν θεωρούμε ότι χαρά είναι η αγκαλιά με το σκοτάδι και την αμαρτία αλλά και να κοροϊδευουμε το Χριστό εξευτελίζοντας το ανθρώπινο πρόσωπο, τότε κάτι πάει στραβά τελικά.

Η Εκκλησία το Τριώδιο μας θέλει αγωνιστές της αγιότητος και εμείς γινόμαστε μιμητές των δαιμόνων! Κάθε χρόνο ακόμα και πιο χαμηλά…

Θα γίνουμε τσίρκο θα αλλοιώσουμε την εικόνα του Κυρίου και μετά θα πάμε να στολίσουμε τον Επιτάφιο και να ρίχνουμε κροκοδείλια δάκρυα όταν βγαίνει ο Εσταυρωμένος την Μ.Πέμπτη. Μετά λέμε ότι είμαστε Ορθόδοξοι σε Ορθόδοξο κράτος. Ίσως τελικά είμαστε όντως για τα καρναβάλια. Και μετά λέμε να μας φωτίσει ο Θεός!
ΣΤΩΜΕΝ ΚΑΛΩΣ!!

Για να μας φωτίσει ο Θεός οφείλουμε και εμείς να είμαστε δεκτικοί στην χάρη του Θεού και όχι να την πετάμε στο καλάθι των αχρήστων.

[ΠΗΓΗ π.Σπυρίδων Σκουτής- euxh.gr]

 

Ἰατρική Ἐπιστήμη καί Ὀρθόδοξη Πίστη

 

Ἡ πρόληψη εἶναι πάντα ἡ καλύτερη θεραπεία, καί μάλιστα τώρα ἐν καιρῷ κρίσεως πού τά πάντα γύρω μας καταρ­ρέουν, ἐπειδή «μαζί τά φάγαμε», ὅπως κυνικῶς οἱ ὑποτιθέμενοι ἄρχοντές μας μᾶς λένε.

Ἐπιτρέψτε μου νά θυμίσω τό ὑπέροχο θεόπνευστο κείμενο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης «…καί εἶπεν ὁ Θεός· ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ’ ὁμοίωσιν, καί ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καί τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καί τῶν κτηνῶν καί πάσης  τῆς γῆς καί πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπί τῆς γῆς.  καί ἐποίησεν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καί θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς.  καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ Θεός, λέγων· αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ κατακυριεύσατε αὐτῆς καὶ ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ εἶπεν ὁ Θεός· ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν πάντα χόρτον σπόριμον σπεῖρον σπέρμα, ὅ ἐστιν ἐπάνω πάσης τῆς γῆς, καὶ πᾶν ξύλον, ὃ ἔχει ἐν ἑαυτῷ καρπὸν σπέρματος σπορίμου, ὑμῖν ἔσται εἰς βρῶσιν· καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις τῆς γῆς καὶ πᾶσι τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ παντὶ ἑρπετῷ ἕρποντι ἐπὶ τῆς γῆς, ὃ ἔχει ἐν ἑαυτῷ ψυχὴν ζωῆς, καὶ πάντα χόρτον χλωρὸν εἰς βρῶσιν. καὶ ἐγένετο οὕτως. καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς τὰ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν. καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωΐ, ἡμέρα ἕκτη.» (Γέν. Α΄ 26-31).  Ὁ ἐν Τριάδι Θεός, ὁ Πατήρ, ὁ Υἱός καί τό Ἅγιον Πνεῦμα ἀσχολεῖται προσωπικά μέ τήν ἐκ τοῦ χοός δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου ἐμφυσώντας πάνω του τή Θεϊκή Του πνοή.  Ὁ Μέγας Βασίλειος ἑρμηνεύοντας καί σχολιάζοντας τό θεό­πνευστο κείμενο τῆς Γενέσεως ὑποστηρίζει, ὅτι καθημερινῶς ὁ Θεός ἐπισκεπτόταν τό ζεῦγος τῶν πρωτοπλάστων, τόν Ἀδάμ καί τήν Εὔα, διαλεγόμενος μετ’ αὐτῶν ὡσάν φίλος πρός φίλον.  Ἤθελε ὁ Θεός ὄχι μόνο νά μένουν στό κατ’ εἰκόνα, ἀλλά καί νά ἀναπτύσ­σουν τά χαρίσματα, μέ τά ὁποῖα τούς προίκισε καί νά φθάσουν στό καθ’ ὁμοίωσιν, σταθεροποιημένοι καί ἀκλόνητοι αἰωνίως κοντά Του. 

28 Οκτωβρίου 1940 Ο Χ Ι !

 

Σπάνια μια μόνη λέξη έκλεισε μέσα της τόσα πολλά και τόσα μεγάλα νοήματα και γεγονότα. Το δισύλλαβο Ό Χ Ι του 1940 ήταν η έκφραση όλου του βάθους της ελληνικής Ιστορίας και της ελληνικής ψυχής.

            Το είπαμε με όλη τη συναίσθηση του τι λέγαμε την ώρα εκείνη. Αναμετρηθήκαμε με την υπεροχή της βίας και της διαστροφής. Νικήσαμε και τις δύο. Με τη λογική δε θα ‘πρεπε να πούμε το ό χ ι του ’40. Μα τα ό χ ι  της καρδιάς δεν μετριώνται με τα  ν α ί του μυαλού. ‘Όποιος δε θυσιάζεται, χλευάζεται.

            Τα εθνικά μας, όμως, ό χ ι  δεν είναι ανεξάρτητα με τα άλλα όχι της προσωπικής μας ιστορίας. Είναι το ίδιο βαθειά και συγκλονιστικά. Ξεκινάνε από την ίδια αφετηρία. Είναι τα ό χ ι  εναντίον των παθών μας. Αυτά τα ό χ ι δίνουν νόημα και στα εθνικά  μας ό χ ι .

            Η καινούργια γενιά, χωρίς να φταίει και πολύ γι΄ αυτό, δεν έχει συνειδητοποιήσει την ενιαιότητα αυτών των ό χ ι. Τα γεγονότα του σαράντα έχουν γίνει θρύλος. Τα θεωρεί άπιαστα. Έτσι τα ζη σα παραμύθι. Οι τάφοι των πατέρων μας όμως είναι ακόμη νωποί. Οι ανάπηροι μέχρι πρότινος  γύριζαν στους δρόμους. Είναι έγκλημα να μην αναβαπτιστεί η νεολαία μας στο ό χ ι του σαράντα.

            Η Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ μόνο γεωγραφικός χώρος. Υπήρξε πρώτα συνείδηση οικουμενική. Υπήρξε φως, αλήθεια, αποκάλυψη. Ο ελληνισμός είναι τρόπος ζωής. Είναι στάση απέναντι Θεού και ανθρώπων, ιδεών και πολιτισμών. Γι’ αυτό και τα ό χ ι της ξεπερνούν τα σύνορά της. Γίνονται φως του κόσμου. Η Ελλάδα και ο Χριστός συμπορεύτηκαν. Μπορούν να συμπορευτούν και σήμερα. Έτσι, οι ξένοι, όταν επισκέπτονται την Ελλάδα, δεν θα θαυμάζουν μόνο τους αρχαίους, αλλά και τους νεοέλληνες. Θα τους θαυμάζουν γιατί ξέρουν γιατί ζουν, ξέρουν τι σημαίνει αλήθεια και φως.

            Η Ελλάδα έχει αποστολή να είναι φωτεινή. Και χρέος μας είναι να μην τη σταματήσουμε εμείς.

            γ

Η Λαχτάρα και οι Ανύπαρκτοι. Συζήτηση για τον γέροντα Βασίλειο Γοντικάκη