Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Αυτογνωσία και αυτοκριτική

 


Ο πνευματικός άνθρωπος αγωνίζεται για την κάθαρση του εσωτερικού του. Προσπαθεί να συνειδητοποιήσει την ανεπάρκειά του και την αμαρτωλότητά του. Ικετήρια κραυγή του, κάθε στιγμή, είναι η μονολόγιστη ευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ , ελέησόν με τον αμαρτωλό». Δεν αναπαύεται στις δάφνες  και τους θριάμβους του, αλλά  σαν παραβάτης και αμαρτωλός, πάντα ρωτάει: «Τι έτι υστερώ;»

            Η αυτογνωσία είναι πορεία προς την τελειότητα. Είναι μέσον τελείωσης και αγιασμού. Είναι απολογισμός και λογοδοσία. Είναι μια λέξη δύναμης και δράσης κι ας φαίνεται σαν μια κατάσταση αδράνειας και στατικότητας.

            Όπως η προσευχή, η νηστεία, η μελέτη της Αγίας Γραφής, είναι μέσα προς αγιασμό και το «καθ ’ομοίωσιν», έτσι κι η αυτογνωσία ως αρετή και ως πράξη.

            Η χριστιανική αυτογνωσία δεν έχει σχέση με την «αυτογνωσία –αυτοσυγκέντρωση»     βουδιστικού ή άλλου ανατολικού θρησκευτικού τύπου, ούτε με την αυτογνωσία της «θετικής σκέψης» ή των «ψυχολατρών» των Ινδουιστών  και άλλων ανατολικών θρησκειών.

            Όταν διαπιστώνουμε ότι κάπου δεν πάμε καλά, ότι κάποια ελαττώματα μας δυναστεύουν κ. λ. π. ,πρέπει να είμαστε αποφασισμένοι  να κάνουμε τις διορθώσεις της  πνευματικής μας πορείας, όσο κι αν μας κοστίσει αυτό. Αυτογνωσία και αυτοκριτική που δεν          οδηγεί στην απόφαση, ώστε με τον αγώνα να ζω  όσο μπορώ με περισσότερη συνέπεια την πίστη μου και την αλήθεια του Θεού, μια τέτοια αυτογνωσία είναι νόθος. Είναι ψεύτικη. Αν δω ότι μια συνήθεια π. χ. ή μια ενέργεια με οδηγεί στην πνευματική καταστροφή, και δεν πάρω  αμέσως ριζικά μέτρα αλλαγής, τότε η γνώση αυτή είναι ανώφελη. 

            Αν δεν είμαι αποφασισμένος για διόρθωση της πορείας  μου, τότε η αυτοκριτική μου και η γνώση του εαυτού μου είναι όχι μόνο ανώφελη, αλλά και σκέτη κοροϊδία του εαυτού  μου και των άλλων. Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος, που το θέμα της αυτογνωσίας το είχε πρώτο, μας παραγγέλλει: «εαυτούς πειράζετε ει έστέ εν τη πίστει, εαυτούς δοκιμάζετε». (Β΄ Κορ. 5, 5).

            Άγιος Παϊσιος   ο Αγιορείτης

Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026

Γιατί όχι σε μένα;

 


Κάθομαι το βράδυ της Κυριακής, και προσπαθώ να μαζέψω σκόρπιες σκέψεις.

«Γιατί όχι σε μένα;» είναι αυτή που κυριαρχεί.

Γιατί να έχω ζέστη, ρεύμα, φαγητό;

Γιατί  να έχω χαρτί και μολύβι, κρεβάτι, ηρεμία, και ειρήνη, την ώρα που σε ανθρώπους δίπλα μου, φαντάζουν πολυτέλεια…

Και γιατί και σήμερα να είμαι υγιής;

Γιατί να μην πρέπει να μπω για χημειοθεραπεία, γιατί να μην πρέπει να πάρω αγωγή, γιατί να μην με βρίσκει στον θάλαμο;

Γιατί αυτή την Κυριακή, να μην με βρίσκει στον θάλαμο ή την αναμονή κάποιου νοσοκομείου; Γιατί όταν ο πόνος χτυπάει την δίπλα πότρα;

Και οι άνθρωποι…..

Όλοι αυτοί που έχω κοντά μου, γιατί και σήμερα, γιατί να μπορώ να ακόμα να τους αγγίζω, να τους βλέπω, να τους χαμογελώ, να μαλώνω μαζί τους;

Γιατί όταν οι μάνες θάβουν τα παιδιά τους, γιατί όταν άνθρωποι, Κυριακή βράδυ, έχουν  για παρέα μνήμες;

Γιατί όχι σε μένα, Άνθρωπε; Και γιατί όχι σε και σε σένα;

Μήπως είμαστε πιο καλοί; Μήπως πιο δίκαιοι; Μήπως πιο άξιοι;

Δεν είναι τύχη, Άνθρωπε, ούτε αξιοσύνη

Και να σου πω…

Τρέμω στην ιδέα να μάθω… Δεν θέλω…

Αυτό που ξέρω, όχι όμως γνωστικά, είναι το ότι με ό, τι έχουμε, και με τρόπο, όποιο μπορούμε, οφείλουμε να προσφέρουμε ανακούφιση.

Οφείλουμε.

Όχι σαν σωτήρες. Όχι σαν ικανοί.

Σιωπηλά. Εν κρυπτώ.

Καληνύχτα.

Ελευθέριος Γ. Ελευθεριάδης

            Ψυχολόγος

.

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

Πληρωτικά Ήχος Δ´ (Άγια) - π. Χρυσόστομος Κοτίδης / Χρήστος Οικονόμου

 

Χρήστος Οικονόμου

Πληρωτικά Ήχος Δ´ (Άγια) Εκφωνεί ο Αρχιδιάκονος της Ιεράς Μητροπόλεως Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης π. Χρυσόστομος Κοτίδης και ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ι. Ν. Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Τρικάλων Χρήστος Οικονόμου.

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΤΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ Η Μούσα Γρηγόριος

 



Η μνήμη ενός από τους Πατέρες του «χρυσού αιώνα»  (του 4ου μ. Χ.) της Εκκλησίας τιμάται την 10η Ιανουαρίου. Πρόκειται για τον αδελφό του Μεγάλου Βασιλείου επίσκοπο Νύσσης Γρηγόριο, άνδρα μεγάλης και βαθιάς θεολογικής συγκράτησης  και εγκρατή κάτοχο της κοσμικής παιδείας. Η Νύσσα ήταν μια μάλλον μικρή πόλη της Καισάρειας, στο κεντρικό τμήμα της Μικράς Ασίας.

            Στους δύο πρώτους από τους τρεις στίχους του Συναξαρίου του Όρθρου της 10ης  Ιανουαρίου ο άγιος Γρηγόριος παραλληλίζεται προς μία από τις αρχαίες εννέα Μούσες, έδρα των οποίων ήταν η Πιερία. (Πιθανόν να εννοείται η Πολύμνια, η Μούσα των ιερών ύμνων).

            Οι τρεις στίχοι έχουν ως εξης:

            «Η Μούσα Γρηγόριος, ου Νύσσα θρόνος,

            ου Πιερίαν, αλλ’ Εδέμ σκηνήν έχει.

            Γρηγόριον  δεκάτη    θανάτου κνέφας αμφεκάλυψεν».

            Στον πρώτο στίχο γίνεται παρήχηση μεταξύ των λέξεων «Μούσα» και «Νύσσα». Στον ίδιο στίχο, απουσιάζει το ρήμα στην αναφορική πρόταση «ου Νύσσα» θρόνος», δίνοντας ένταση στο νόημα. [το «ου» [διαφορετικό από το αρνητικό μόριο «ου», που είναι η πρώτη λέξη του δεύτερου στίχου] είναι γενική Ενικού της αναφορικής αντωνυμίας «ος» και σημαίνει «του οποίου»].

            Στον τρίτο στίχο [ που κινείται πάντα σε ποιητικό ύφος], η λέξη «κνέφος» σημαίνει «σκότος», «σκοτεινιά», ενώ το «αμφεκάλυψεν» [Αόριστος του ρήματος «αμφικαλύπτω»] σημαίνει «τύλιξε γύρω –γύρω», «κάλυψε απ’ όλες τις μεριές», «περικάλυψε».

            Το «αμφικαλύπτω» το βρίσκουμε ήδη στον Όμηρο αρκετές φορές, μάλιστα σε στίχους Π350 της Ιλιάδας σχεδόν ταυτίζεται με το εδώ «θανάτου κνέφας αμφεκάλυψεν». «θανάτου δε μέλαν νέφος αμφεκάλυψεν» [«μέλαν νέφος»= «σκοτεινό σύννεφο»].

            Μετά από αυτές τις διευκρινίσεις, οι τρεις στίχοι θα μπορούσαν να αποδοθούν ως εξής:

            «Η Μούσα Γρηγόριος, του οποίου θρόνος (είναι ) η Νύσσα,

Όχι την Πιερία, αλλά την Εδέμ (τον Παράδεισο) έχει ως κατοικία.

            Τη δεκάτη (του μηνός), τον Γρηγόριο τον τύλιξε το σκοτάδι του θανάτου».

            Ανδρέας Μοράτος, «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ» τ.1182

Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026

Νίκος Οικονομόπουλος: Είμαι παραδομένος στον Χριστό, δεν με ενδιαφέρει τίποτα άλλο παρά να κερδίσω την αιώνια ζωή

 


Τα παραπάνω λόγια θα μπορούσαν να ανήκουν σε κάποιον σύγχρονο άγιο της Εκκλησίας μας. Θα μπορούσαν σαφώς να ανήκουν σ’ έναν  άνθρωπο γαλουχημένο παιδιόθεν στα νάματα της πίστεως. Και οπωσδήποτε θα είχαν λεχθεί σε στενό κύκλο πιστών και ομοφρονούντων ανθρώπων ή σε κάποιο εξομολογητήριο.

            Κι όμως, ελέχθη δημόσια σε τηλεοπτική συνέντευξη! Αυτή η ομολογία πίστεως, γιατί περί αυτού πρόκειται, έγινε από τον τραγουδιστή κ. Νίκο Οικονομόπουλο σε συνέντευξη που έδωσε στον δημοσιογράφο κ. Γιώργο Λιάγκα.

            Μεταφέρουμε το σχετικό απόσπασμα: «Είμαι παραδομένος στον Χριστό. Δεν με ενδιαφέρει τίποτε άλλο, παρά να κερδίσω την αιώνια ζωή. Θέλω να γίνω καλύτερος άνθρωπος. Θέλω να βοηθήσω όσο μπορώ ανθρώπους που έχουν προβλήματα, αλλά να γίνω καλύτερος άνθρωπος για να μπορέσω να πάω εκεί που θέλω. Δεν ξέρω αν το αξίζω, αλλά θέλω να πάω. Πιστεύω σε αυτό, ξέρω ότι υπάρχει μέσα μου, όπως το ξέρουν πάρα πολλοί άνθρωποι που δεν μπορούν να μιλήσουν δημόσια. Αγαπώ πολύ τον Χριστό, το λέω συνέχεια, είναι ο μόνος τρόπος ζωής για εμένα. Ποτέ δεν προσπάθησα να πείσω κάποιον ότι πρέπει να πιστέψει στον Χριστό γιατί…. Δεν υπάρχει γιατί, αυτό θα το νιώσεις μόνος σου, εγώ το νιώθω και θέλω να το μεταδώσω. Ποτέ μην χάσεις την πίστη σου… Θέλω να μοιραστώ την αγάπη  μου. Αγαπάω τον Χριστό…»!

            Σε μια εποχή όπου τα πάντα έχουν ισοπεδωθεί και η πίστη του Χρίστου χλευάζεται, έρχεται αυτός ο νέος άνθρωπος, κάποιος να βρει τέτοια πίστη, να ομολογήσει με ηρεμία, γαλήνη και πειθώ την θεότητα του Ιησού Χριστού και την βεβαιότητα της αιώνιας ζωής. Είναι πολύ σημαντικό. Όχι, γιατί ο Χριστός μας έχει ανάγκη. Αλλά, γιατί αυτός ο άνθρωπος, έχει θαυμαστές, νέους κυρίως, που ακούν και διασκεδάζουν με τα τραγούδια του. Γι’ αυτό και δήλωσή του αυτή είναι ένα κήρυγμα και ένα έργο ιεραποστολής.

            Έχει ο Θεός τους ανθρώπους του παντού! Αυτοί που δεν το φανταζόμαστε -εμείς οι « της Εκκλησίας» άνθρωποι- «προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού», κατά τον λόγον του Κυρίου. Ουαί ΗΜΙΝ…!

            «ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 632

Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

 

Το 2007 κυκλορόφρησε το βιβλίο του Χρήστου Γιανναρά "Ενάντια στη Θρησκεία". Οι Ανιχνεύσεις κάλεσαν τον Έλληνα διανοητή στο στούντιο της ΕΡΤ3 και κατέγραψαν την εκπομπή που μπορείτε να παρακολουθήσετε. Η εκπομπή μεταδόθηκε απο την ΕΡΤ3 στις 28 Μαρτίου 2007, λίγο πριν το Πάσχα εκείνης της χρονιάς.

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026