13 Νοεμβρίου, ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΌΜΟΥ

 

Σήμερα η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη μιας μεγάλης εκκλησιαστικής προσωπικότητας: τον ΆΓΙΟ Ιωάννη τον Χρυσόστομο  Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως.

          Τι και ποιος τολμά να μιλήσει γι’ αυτό το μέγιστο πνευματικό ανάστημα της Εκκλησίας μας;

          Θα σημειώσουμε συνοπτικά δύο λόγια γι’ αυτή τη μεγάλη προσωπικότητα.

          Λίγες μορφές σφράγισαν την ιστορία της Εκκλησίας όσο η μορφή του Χρυσοστόμου.

          Πρωτότυπος  σε όλα του.

          Πρωτότυπος στο κήρυγμα του, στη δράση του, στη φιλανθρωπία του, στη λειτουργία του, στη μαχητικότητά του.

          Σε όλα του πρωτότυπος.

          Δεν δέχτηκε συμβιβασμούς  με το κατεστημένο, τη ρουτίνα και με το πρόχειρο.

          Πήγε κόντρα σε ό, τι δεν ήταν αληθινό, βαθύ και ουσιαστικό.

          Πολέμησε μέχρι θανάτου και θυσιάστηκε για την αλήθεια

          Εκπνεότανε από το άγιο Πνεύμα και ζούσε  σύγχρονα στη γη και πολιτευότανε στον ουρανό. Ζούσε χρονικά και υπερχρονικά. Φυσικά και μεταφυσικά.

          Τα συγγράμματά του είναι γεμάτα θεολογία, ανθρωπολογία και κοινωνιολογία. Κάθε σελίδα του εναρμονίζει το δόγμα και το ήθος, τη θεωρία και την πράξη, το παρόν  και το μέλλον.

          Αυτή είναι η επιτυχία του ιερού Χρυσοστόμου:  Θα λέγαμε, ότι είναι ο ρεαλιστής ουρανού και γης.

Η τελευταία φωτογραφία τού Αγίου Νεκταρίου.

 Ενάμισυ μήνα πριν από την κοίμησή του, αποχαιρέτισε το μοναστήρι του και μετέβη για τελευταία φορά στη μονή Χρυσολεόντισσας.

Λίγες μέρες αργότερα νοσηλεύτηκε
στο Αρεταίειο Νοσοκομείο.

Εκεί, στην πτέρυγα απόρων, στις 8 Νοεμβρίου του 1920,
ο διωκόμενος, ο κατασυκοφαντημένος Νεκτάριος, ο Άγιος της ανεξικακίας και της πραότητας, άφησε την τελευταία του πνοή μέσα σε δυνατούς πόνους.

"Εις εμέ το λέγεις Κύριε; Εις εμέ;"
ήταν τα τελευταία λόγια του.

Προφανώς, έβλεπε εκείνη την στιγμή τον ίδιο τον Χριστό να τον καλωσορίζει κοντά του. Όπως σε όλη του τη ζωή, έτσι και κείνη την έσχατη, επιθανάτια στιγμή, δεν θεωρούσε τον εαυτό του άξιο να του απευθύνει το λόγο ο Χριστός και μάλιστα να τον προσκαλεί στη Βασιλεία του.

Άκρα ταπείνωση.

Δεν μ΄ακούνε: Εφηβεία και τα προβλήματά της

 

Η εφηβεία είναι κρίσιμη περίοδος στην πορεία του ανθρώπου να βρει νόημα και περιεχόμενο στη ζωή. Παλαιότερα ίσως ήταν η κρισιμότερη. Σήμερα, επειδή ο κόσμος και ο πολιτισμός μας έχουν γίνει παιδοκεντρικοί, με αποτέλεσμα να δικαιολογούν τα πάντα στους νέους, η αναζήτηση νοήματος ζωής παρατείνεται και πολύ αργότερα. Άλλωστε, η έξοδος από την εφηβική ηλικία σήμαινε παλαιότερα την ετοιμασία για εργασία και οικογένεια. Σήμερα, η δημιουργία οικογένειας μετατίθεται για πολύ αργότερα χρονικά, ενώ οι άνθρωποι πρώτα θέλουν να τακτοποιηθούν οικονομικά, να ζήσουν τη ζωή τους με την έννοια της απόλαυσης, χωρίς δεσμεύσεις και χωρίς ιδιαίτερες αναζητήσεις. Γι’ αυτό και όταν οι μεγαλύτεροι έχουν διαφορετικές θέσεις και απόψεις από τους νέους, τα λόγια τους πετάνε, χωρίς να ακούγονται. Έτσι, έρχεται το παράπονο, «ότι δεν μ’ ακούνε».

Θριαμβεύει στους καιρούς μας ο εγωκεντρισμός. Δεν είναι μόνο η μετανεωτερική προσέγγιση ότι κριτήριο της αλήθειας είναι ο εαυτός μας. Είναι και η αίσθηση ότι έχω το δικαίωμα να είμαι ελεύθερος και ότι η ελευθερία μου συνεπάγεται την αυτοδιάθεση με απόλυτο τρόπο. Δεν συνυπάρχω, δεν είμαι υποχρεωμένος να ακολουθώ κανόνες, αλλά κριτήριο είναι το τι εγώ και μόνο εγώ θεωρώ ως σωστό κι, επομένως, ακόμη κι αν πληγώνω τους άλλους δεν έχει καμία σημασία. Ο εαυτός μου είναι ο θεός. Μπορεί να υφίσταμαι κάποιες συνέπειες όταν η κοινωνία δεν δέχεται τη συμπεριφορά μου, εντούτοις θα προσπαθήσω να ξεγελάσω τους άλλους, ώστε να συνεχίσω να πράττω κατά το δοκούν.

«Δεν μ’ ακούνε». Εγώ, άραγε, άκουγα όταν ήμουν στην εφηβεία; Ή μήπως έχω λησμονήσει τη δική μου επαναστατικότητα; Κι αν άκουγα, το έκανα από επιλογή και επειδή θεωρούσα σημαντική τη συμβουλή των γονιών μου, των δασκάλων μου, των πνευματικών μου πατέρων ή από φόβο; Έμαθα, άραγε, να μπαίνω στη θέση του άλλου ή ζητώ να με καταλάβουν, χωρίς να θεωρώ απαραίτητο να καταλάβω; Πόσο εύκολα θυμώνω όταν δεν γίνεται το θέλημά μου; Πόσο μπαίνω στη θέση του εφήβου, αλλά και έχω αποφασίσει να προσφέρω αγωγή, με σταθερότητα, επιχειρήματα και αληθινή αγάπη; Πόσο παίρνω προσωπικά την άρνηση του εφήβου να με ακούσει ή κάνω ένα βήμα παραπάνω, νιώθοντας ότι είναι χρέος μου να αγαπήσω, να συγχωρήσω, να προχωρήσω; Πόσο προσεύχομαι στον Θεό κάνοντας υπομονή, διότι νιώθω ότι η σπορά στις ψυχές των νεώτερων μπορεί να καρπίσει πολύ αργότερα και ίσως να μη δω τους καρπούς της;

«Δεν μ’ ακούνε». Πόσο κάνω την αυτοκριτική για τις δικές μου σκέψεις και επιλογές; Πόσο δείχνω σεβασμό στο πρόσωπο του άλλου; Γιατί το «δεν μ’ ακούνε» δεν έχει να κάνει μόνο με τους θεωρητικά ανώριμους εφήβους. Έχει να κάνει και με τη σχέση του ζευγαριού. Δεν ακούει ο ένας τον άλλον, διότι ο ένας έχει μέσα στη σκέψη του ένα δικό του πρότυπο για το πώς πρέπει να είναι ή να συμπεριφέρεται ο άλλος, με αποτέλεσμα κάθε διαφοροποίηση να γεννά απογοήτευση ή ματαίωση. Η αγάπη όμως είναι απάντηση. Διότι αυτός που αγαπά, θα ακούσει και θα περιμένει.

Οι μεγάλοι χρειάζεται να ακούνε τους μικρότερους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να τους οριοθετούν. Άλλη όμως είναι η επιβολή της εξουσίας και άλλη η σταθερότητα που συνοδεύεται από την πειθώ. Αυτός που ακούει, χωρίς κατ’ ανάγκην να υπακούει, αγαπά και μοιράζεται. Δεν απογοητεύεται όταν δεν τον ακούνε, αλλά συνεχίζει στην οδό της επιλογής που θα βοηθήσει και όχι αυτής που θα δικαιώσει τον ίδιον. Και η υπομονή και η σταθερότητα θα επιβραβευτούν. Αργά ή γρήγορα.

themistoklismourtzanos.blogspot.com

 

Ανέτειλε το έαρ, Ιακώβου Πρωτοψάλτου, Ήχος Πλ.α΄| Ιωάννης Χασανίδης (06.05.2009)

 

Δοξαστικό των Αίνων τής εορτής τού Αγίου Γεωργίου τού Τροπαιοφόρου. Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου, Ήχος Πλ.α΄ Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης τής Ιεράς Μονής Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης Ιωάννης Χασανίδης. Ζωντανή ηχογράφηση από την Ιερά Μονή Αγίου Παύλου Αγίου Όρους κατά την εορτή τού Αγίου Γεωργίου στις 06.05 ν.η./23.04 π.η./2009. Πηγή ηχητικού: Προσωπικό Αρχείο Άγγελου Σέφκα.

Μελίσματα Ψαλτικής (Δημήτριος Γ. Παπάνης)

Είναι ίδια η έννοια της ταπείνωσης στην Δυτική και την Ανατολική Εκκλησία; (Θωμάς Ακινάτης – άγιος Γρηγόριος Παλαμάς)

 

Συμπληρώνονται φέτος επτά χρόνια από την κοίμηση του μακαριστού Γέροντά μας Αρχιμ. Ιγνατίου Καπνίση, του "κήρυκα της ταπείνωσης", ο οποίος για εξήντα ολόκληρα χρόνια δεν σταμάτησε να περιοδεύει τα χωριά μας και να μιλά για αυτή την αρετή. Καθώς περνούσε μάλιστα ο καιρός, ενθουσιαζόταν όλο και περισσότερο για αυτήν την αρετή, και έκανε σαν μικρό παιδί, που ανακάλυψε ένα μεγάλο θησαυρό. Το κήρυγμά του ήταν πια "το παν είναι η ταπείνωση". Ωστόσο, αυτό που έβλεπα και διάβαζα πολλές φορές στα ορθόδοξα πατερικά κείμενα, ότι η ταπείνωση είναι η υψίστη των αρετών, παρατηρούσα ότι έλειπε εντελώς από τα δυτικά φιλοσοφικά κείμενα, και έτσι αποφάσισα, για να τιμήσω την μνήμη του, να ερευνήσω, κατά το δυνατόν, τις διαφορές που έχει αυτή η έννοια στην Δύση και την Ανατολή.

Όσον αφορά την Δυτική θεολογία, έλαβα υπόψη μου την διδασκαλία του Θωμά Ακινάτη, πλην όμως, επειδή δεν είμαι ειδικός στον σχολαστικισμό, και για να μην τον αδικήσω, άντλησα στοιχεία, όσον αφορά το γενικό κλίμα της σκέψης του, κυρίως από τον πιο συγκροτημένο και πολυμαθή οπαδό του του 20ου αιώνα, τον Etienne Gilson. Ο Ζιλσόν λοιπόν έχει γράψει μεταξύ άλλων το βιβλίο "Introduction to the philosothy of St. Thomas Aquinas", που, παραδόξως, ένα φωτοτυπημένο αντίτυπο έτυχε να βρίσκεται στη βιβλιοθήκη μου. Ο Ζιλζόν βέβαια, έχει το θετικό στοιχείο ότι, όπως είπα, όχι μόνο δεν καταφέρεται κατά του Θωμά, αλλά τον υποστηρίζει θερμά -υπάρχει κατά την ταπεινή μου γνώμη ένας μικρός εξωραϊσμός της φιλοσοφίας του, αλλά αυτό δεν μας ενοχλεί. Όσον αφορά τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά, τον εκλαμβάνω ως συγκεφαλαιωτή σύμπασας της νηπτικής και φιλοκαλικής γραμματείας και την θεμελιώδη βάση όλων των πατερικών θεολογικών συγγραμμάτων μετά από αυτόν. Θα μιλήσω γενικά για την "παλαμική" θεολογική παράδοση.

******************

Ο άγιος Μηνάς

Ο άγιος μεγαλομάρτυρας Μηνάς είναι από τους στρατιωτικούς αγίους της Εκκλησίας και έζησε το δεύτερο μισό του 3ου αιώνα μ.Χ.

Καταγόταν από την Αίγυπτο, υπηρετούσε όμως στα ρωμαϊκά στρατεύματα της Μικράς Ασίας. Παρόλο που οι γονείς του ήταν ειδωλολάτρες, αυτός ήταν ευσεβής, και μάλιστα δεν άντεχε να βλέπει την πλάνη των ειδώλων να επικρατεί στον κόσμο. Έτσι αποφάσισε να αποσυρθεί για ένα διάστημα στο βουνό, μόνος του, με μόνο το Θεό, ώστε με νηστείες, προσευχές και άλλους πνευματικούς αγώνες, κυρίως όμως με τη Χάρη  του Θεού να δυναμώσει μέσα στην καρδιά του τον ζήλο και την αγάπη του για τον Χριστό.

Όταν ένιωσε έτοιμος, κατέβηκε πάλι ανάμεσα στους ανθρώπους και διακήρυξε ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός Θεός και όχι τα κωφά και αναίσθητα είδωλα. Ο Άγιος ήταν τότε πενήντα χρονών και δεν ήταν μόνο ότι είχε ανδρεία, φρόνηση και ωραίο παράστημα, αλλά, όπως θα λέγαμε σήμερα, γνώριζε πολύ κόσμο και ήταν αξιοσέβαστος σε πάρα πολλούς. Γι’  αυτό ο ηγεμόνας θαύμασε το θάρρος του, αλλά φοβήθηκε μην επηρεάσει και άλλους. Έτσι προσπάθησε να τον κολακεύσει, για να τον πάρει με το μέρος του. Όταν όμως κατάλαβε ότι είναι ανένδοτος, θύμωσε πολύ και διέταξε να τον φυλακίσουν, για να συλλογιστεί πώς θα τον θανατώσει.

«Κανένα βάσανο δεν μπορεί να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού», είπε στον ηγεμόνα. Και πράγματι· όχι απλώς με θαυμαστή υπομονή και καρτερία αλλά και με χαρά και αγαλλίαση υπέμεινε ό,τι διέταξε ο φθαρτός και γήινος βασιλιάς, για να πάει κοντά στον αληθινό και αιώνιο Βασιλιά, που δίνει ζωή σε όλους και εξουσιάζει τα πάντα, και τους άρχοντες αυτού του κόσμου. Στο τέλος τον αποκεφάλισαν. Αυτήν την ημέρα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του, στις 11 Νοεμβρίου.

Ο άγιος Μηνάς πήρε από τον Θεό τη χάρη να κάνει εξαίσια θαύματα και να βοηθάει τους ανθρώπους όταν βρίσκονται σε κάποια ανάγκη (πολλοί π.χ. τον επικαλούνται όταν χάνουν ή ψάχνουν κάτι και ο Άγιος τους βοηθάει αμέσως να το βρουν). Ας αναφέρουμε μια τέτοια περίπτωση.

Παλαιότερα οι χριστιανοί συνήθιζαν να κάνουν αγρυπνία όλο το βράδυ και οι άρρωστοι να μένουν στον ναό, για να παρακαλέσουν τον Άγιο να τους θεραπεύσει. Κάποτε, ανάμεσα στους πολλούς ασθενείς στον ναό του Αγίου, ήταν ένας κουτσός και μια βουβή γυναίκα, που πρόσμεναν τη γιατρειά τους από τον Άγιο. Κατά τα μεσάνυχτα, ενώ όλοι οι ασθενείς κοιμούνταν, παρουσιάζεται ο Άγιος στον κουτσό και του λέει: «Τώρα που είναι ησυχία πήγαινε και ακούμπησε το πανωφόρι της βουβής γυναίκας και θα γίνεις καλά». Καθώς σηκώθηκε εκείνος και πήγε ν’ αγγίξει το πανωφόρι της βουβής γυναίκας, εκείνη τρόμαξε κι άρχισε να φωνάζει, κατηγορώντας τον παράλυτο, κι έτσι λύθηκε η γλώσσα της κι άρχισε να μιλάει. Ο κουτσός στο μεταξύ ντράπηκε από τα λόγια της βουβής, καθώς και από τις τσιρίδες της ξύπνησαν κι άλλοι και άρχισε να τρέχει. Μόλις συνειδητοποίησαν και οι δύο το θαύμα που είχε γίνει και στους δύο μ’ αυτόν τον χαριτωμένο τρόπο, ευχαριστούσαν και δόξαζαν τον Θεό, μαζί με όλους τους χριστιανούς που ήταν εκεί.

 

Ο άγιος Μηνάς - Pemptousia