ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΩΛΏΝ

 

Τα φαρδιά ρούχα μας εμποδίζουν

          Τα δήθεν αγαθά του κόσμου τούτου, όπως η δόξα και οι τιμές, οι ηδονές και τα υλικά πλούτη, καθώς και η δήθεν σοφία της γήινης “λογικής”, είναι βάρη μεγάλα, είναι εμπόδια, είναι το ψυχοκτόνο  υλικό, με το οποίο χτίζεται το αδιαπέραστο τείχος ανάμεσα στο Θεό και τον άνθρωπο. Είναι τα περιττά βάρη στο καράβι της γήινης πορείας μας, που πρέπει να πλεχτούν όλα στη θάλασσα, για να σωθεί το πλοίο και οι επιβάτες του, όπως έκανε και ο Απόστολος Παύλος ταξιδεύοντας προς την νήσο Μελίτην την σημερινή Μάλτα. Ο Μέγας Αντώνιος χαρακτηρίζει την πλεονεξία ως φαρδιά ρούχα που εμποδίζουν τους αγωνιζόμενους στο αγώνισμα του δρόμου. Ιδού τα ίδια τα λόγια του Αγίου:

          “Εκείνοι που δεν αρκούνται σ’ αυτά που χρειάζονται για να ζουν, αλλά επιθυμούν περισσότερα, υποδουλώνουν τον εαυτό τους στα πάθη, που ταράζουν την ψυχή και της φέρνουν λογισμούς και φαντασίες, ότι το να θέλουν λίγα ή πολλά είναι το ίδιο. Και όπως τα ρούχα, που είναι μεγαλύτερα από το σώμα εμποδίζουν εκείνους  που τρέχουν στο αγώνισμα του δρόμου, έτσι και επιθυμία του ανθρώπου να έχει περισσότερα από όσα πρέπει, εμποδίζει τις ψυχές και δεν τις αφήνει να αγωνίζονται ή να σωθούν”.

          Π. Μ. ΣΩΤΉΡΧΟΣ

Η πλούσια ιαματική χάρη του οσίου Γεωργίου Καρσλίδη

 

Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης (†)

Ένας κύριος από τη Θεσσαλονίκη είχε ένα μικρό παιδί, τον Θεόδωρο, που όταν γεννήθηκε είχε ένα σοβαρό πρόβλημα με τα μάτια του. Τσίμπλιαζαν, τον πονούσαν, δεν μπορούσε καθόλου να τ’ ανοίξει κι έτσι δεν έβλεπε. Οι ιατροί είχαν αποφασίσει να το εγχειρήσουν. Διαβάζοντας τον βίο του οσίου Γεωργίου, τον επικαλέσθηκαν θερμά. Ο μικρός Θεόδωρος ήταν στο κρεβάτι του, άρχισε να κλαίει δυνατά και να τρίβει τα μάτια του. Μόλις το πλησίασε η μητέρα του, είδε ότι τα μάτια του παιδιού είχαν ανοίξει κι έβλεπε καθαρά.

Όταν πήγαν στο μοναστήρι του οσίου, για να τον ευχαριστήσουν, το παιδάκι ήταν δύο ετών, δεν έφευγε από τον τάφο του οσίου. Το παιδάκι φώναζε συνέχεια «παππούλη», φιλούσε τη φωτογραφία του οσίου και δεν μπορούσαν να το απομακρύνουν από τον τάφο.

Μία κυρία από τον Ξηροπόταμο Δράμας, που έμενε στη Γερμανία, είχε ένα αντίτυπο του βιβλίου με τη βιογραφία του οσίου στο σπίτι της, που της το είχε προσφέρει η αδελφή της. Τότε είχε και τον γιο της ασθενή επί έξη μήνες στο νοσοκομείο. Στον ύπνο της άκουσε μία φωνή που έλεγε: «Ήλθε η εικόνα της Παναγίας από τη Σίψα». Την εικόνα αυτή ο όσιος την είχε στο τέμπλο.

Όταν η μητέρα διάβασε το βιβλίο ζήτησε στο μοναστήρι να κάνουν μία παράκληση. Το παιδί της έγινε καλά. Όταν πήγε στο μοναστήρι να προσκυνήσει την εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας, δάκρυσε από συγκίνηση κι ευχαρίστησε την Παναγία για το πολύτιμο δώρο της υγείας του παιδιού της και τον πιστό της θεράποντα, όσιο Γεώργιο.

Μία κυρία από τη Δράμα, όπου παραβρέθηκε στη μετακομιδή των λειψάνων του οσίου με τη μητέρα της, στις 19.2.2006, προσευχήθηκε με πίστη για την υγεία του πατέρα της, που ήταν πολύ σοβαρά από μηνών. Είχε πάθει εγκεφαλική αιμορραγία και μεταφέρθηκε σε κωματώδη κατάσταση στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Οι ιατροί δεν έδιναν καμία ελπίδα για τη ζωή του. Υπήρχε ένα μεγάλο αιμάτωμα, που πίεζε τη βάση του εγκεφάλου και δεν έδινε καθόλου εντολές στο σώμα. Κανένας δεν είχε να πει στους συγγενείς ένα αισιόδοξο λόγο.

Κατά τη μετακομιδή του οσίου τόλμησαν, όπως γράφουν, να πιστέψουν στο «αδύνατο». Μέσα στην απελπισία της η κόρη του ασθενούς ζήτησε τη βοήθεια του οσίου. Η ελπίδα τους δεν πήγε ασφαλώς χαμένη. Μετά από πεντάμηνη παραμονή στο νοσοκομείο επέστρεψε ο πατέρας στο σπίτι του, παρότι οι ιατροί επέμεναν ότι η ελπίδα τους είναι άστοχη και άσκοπη. Την εγκεφαλική αιμορραγία ακολούθησε σηψαιμία, πνευμονία, περιτονίτιδα, γάγγραινα και άλλα. Σταυρώνοντας τον πατέρα με το λαδάκι από την κανδήλα του οσίου και με αγιασμό από το νερό που πλύθηκαν τα λείψανά του, κατά απρόσμενο για τους ιατρούς τρόπο ο ασθενής καλυτέρεψε.

Αισθάνονται πως η δοκιμασία επετράπη και παρεχωρήθη από τον Θεό για να γνωρίσουν την πλούσια χάρη του Θεού και, όπως λένε, το πόσο «τυχεροί» είναι, που στον τόπο τους έζησε ένας τόσο άγιος άνθρωπος. Ο άγιος Γεώργιος από τότε είναι το στήριγμά τους στα ευχάριστα και στα δυσάρεστα αυτής της ζωής. Εύχεται όλος ο κόσμος να γνωρίσει τον άγιο Γεώργιο και να βοηθηθούν αμέτρητες ψυχές από την αγιοσύνη του. Αισθάνεται ιδιαίτερη χαρά που της δίνεται η ευκαιρία να μοιραστεί αυτή την εμπειρία τους. Πίστεψαν στον όσιο και αυτός τους βοήθησε από βέβαιο θάνατο.

Από το βιβλίο: (†) Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, Ο Όσιος Γεώργιος της Δράμας. Έκδοσις Ι. Μ. Αναλήψεως του Σωτήρος, Ταξιάρχες (Σίψα) Δράμα 2016, σελ. 351, 356, 382 (αποσπάσματα).

Η πλούσια ιαματική χάρη του οσίου Γεωργίου Καρσλίδη (koinoniaorthodoxias.org)

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ

“Αύτη εστίν η εντολή η εμή, ίνα αγαπάτε αλλήλους καθώς ηγάπησα υμάς. Μείζονα ταύτης αγάπην ουδείς έχει, ίνα την ψυχήν αυτού θη υπέρ των φίλων αυτού”. Αυτό έκανε η αγία Φιλοθέη. Όταν ήρθε η ώρα, θυσίασε τη ζωή της κυριολεκτικά και δέχτηκε το μαρτύριο για την αγάπη του Χριστού, αλλά και για τη αγάπη που είχε προς όλες εκείνες τις αδελφές που ήταν γύρω της.

          Κάθε μια ψυχή, για να σωθεί, θα μαρτυρήσει τελικά, είτε με το μαρτύριο της συνειδήσεως είτε με το μαρτύριο του αίματος. Αλλά όμως έως ότου φθάσει η ψυχή εκεί, κάποιος άλλος θα μαρτυρήσει. Κάποιοι άλλοι θα μαρτυρήσουν πριν από την ψυχή, για την ψυχή.

          Έπρεπε τόσα χρόνια που είμαστε του Χριστού να είμαστε φίλοι Του. Να πας στην προσευχή με τον πόνο σου, με το καημό σου, αλλά ως φίλος του Χριστού, διότι εκείνος ήδη μας έκανε φίλους του με τη θυσία Του.

          Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ

"Κάποιοι άνθρωποι περνάνε τη ζωή τους, χωρίς να καταλάβουν ποιά είναι η πραγματική Ζωή..." Δημήτριος Παναγόπουλος ο Ιεροκήρυκας

 

Κάποιοι άνθρωποι περνάνε τη ζωή τους,

χωρίς να καταλάβουν ποιά είναι η πραγματική Ζωή...

"ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ Αλήθεια καὶ ἡ Ζωή..."

(Ιω.14,6)

Πρέπει ,να στοχάζεται κανείς πολύ σοβαρά γύρω από τόν θάνατο.

Όχι, για να πάθει κατάθλιψη, αλλά για να μπορέσει να συνειδητοποιήσει τι σημαίνει Αληθινή Ζωή.

Εάν λες ότι δεν έχεις αμαρτίες...

«Δεν έκλεψα δεν σκότωσα», όπως λένε μερικοί ή ότι οι αμαρτίες σου είναι ελαφριές και δικαιολογημένες - και οπότε δεν χρειάζεσαι να εξομολογηθείς - αυτό σημαίνει, πως δεν γνωρίζεις όσο πρέπει το νόμο του Θεού...

Δημήτριος Παναγόπουλος ο Ιεροκήρυκας (1916 - 1982)

Μάρκος Μπότσαρης: Ο Λεωνίδας του 1821

Προσωπικότητες του 1821

Μάρκος Μπότσαρης: Ο Λεωνίδας του 1821

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

            Ο Σουλιώτης Μάρκος Μπότσαρης (1790-1823) είναι ένας από τους πιο αγαπητούς αγωνιστές της Εθνεγερσίας, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Θυσιάστηκε στα 33 του χρόνια στη μάχη του Κεφαλόβρυσου Καρπενησίου. Ήταν 9 προς 10 Αυγούστου 1823. Στις 19 του ιδίου μηνός η Προσωρινή Κυβέρνηση της Ελλάδος εξέδωσε Θέσπισμα. Μεταξύ άλλων αυτό γράφει:

            «Μακαρία σκιά του αθανάτου Μάρκου Βότσαρη! ...Αγαπητοί Έλληνες! Ιδού νέος Λεωνίδας στολίζει την ιστορίαν σας. Ο πρώτος με 300 συντρόφους ηψήφησε το σύμπαν, και, αποφασίσας ν’ αποθάνη υπακούων εις τους νόμους της Σπάρτης επέπεσε την νύκτα κατά μυριάδων εχθρών. Ο νεώτερός μας, εκ συμφώνου μετά του στρατηγού Καραϊσκάκη και οκτακοσίων ανδρείων στρατιωτών, την φιλοπατρίαν έχοντες νόμον και αποφασισμένοι να νικήσωσιν, εφώρμησαν ξιφήρεις κ’ ενίκησαν 10 χιλ. ανδρών...Εις την ένδοξον μάχην απέθανεν ο αθάνατος Στρατηγός Βότσαρης και απήλθεν εις τας αιωνίους μονάς...Αγαπητοί Έλληνες! Ιδέτε πώς ο Θεός μας βοηθεί κατά των εχθρών της Χριστιανοσύνης! Πώς μία δραξ πατριωτών κατέστρεψε  τον απειράριθμον στρατόν, πώς ο Σταυρός και η φιλοπατρία θριαμβεύουν...Μιμηθήτε τον Βότσαρην και τους συντρόφους του! Ας πολεμήσωμεν, και βεβαίως θα επιστρέψωμεν νικηταί». Υπογραφή: Πέτρος Μαυρομιχάλης, Πρόεδρος. Το Θέσπισμα εξεδόθη στη Σαλαμίνα. (Βλ.σχ. Θωμά Γόρδωνος «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως», μετάφραση Αλεξ. Παπαδιαμάντη, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 2017, Τόμος Β΄, σελ. 307-308)   

            Ο Μάρκος Μπότσαρης ήταν γόνος της πολυμελούς Σουλιώτικης οικογένειας των Μποτσαραίων. Πέμπτος γιος του Κίτσου Μπότσαρη, επιφανούς μορφής της Ηπείρου, από νεαρός πολέμησε τους Τούρκους. Τον Δεκέμβριο του 1820 επικεφαλής 300 ανδρών, επιτέθηκε εναντίον  Τούρκων και Τουρκαλβανών στα βουνά της Ηπείρου. Τον Μάρτιο του 1821 ενημερώθηκε για την Επανάσταση και αρχίζει πλέον συστηματικά να πολεμά τους Τούρκους και να επιτυγχάνει νίκες: Βογόρτσα, Δερβίζιανα, Λέλοβα, Κοσμηρά, Ραψίνα, Κομπότι, Βαριάδες. Σημαία του ήταν ο Άγιος Γεώργιος και γύρω από την εικόνα του ήσαν γραμμένα: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – ΠΑΤΡΙΣ – ΘΡΗΣΚΕΙΑ.

Κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου, το 1822, με το στρατηγικό σχέδιό του ο Μπότσαρης, παραπλάνησε τους Τούρκους και αυτοί καθυστέρησαν την επίθεσή τους.  Αποτέλεσμα στο μεταξύ να ενισχυθεί σημαντικά η άμυνα της Ιεράς Πόλεως και έτσι η επίθεση να αντιμετωπιστεί με επιτυχία. (Βλ. σχ. Νικ. Σπηλιάδου «Απομνημονεύματα», Τυπογρ. Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, Τόμος Α΄, Αθήνησιν, 1851, σελ. 454-455 και 482-486).

            Την παραμονή της μάχης στο Καρπενήσι ο Μπότσαρης απέστειλε από το Μεσολόγγι γράμμα στον Λόρδο Βύρωνα, που τότε βρισκόταν στην Κεφαλονιά. Απάντησε στην  επιστολή, που του είχε στείλει ο άγγλος ποιητής κατόπιν συστάσεως του Μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας Ιγνατίου. Ο Μπότσαρης αφού εξέφρασε στον Μπάιρον τη χαρά του για την επιστολή του, τον ενημέρωσε ότι τη νύχτα θα επιχειρήσει επίθεση εναντίον εχθρικού σώματος έξι έως επτά χιλιάδων ανδρών και ότι μεθαύριο θα κινούσε για το Μεσολόγγι να τον υποδεχθεί εκεί... Δεν πήγε ζωντανός και ο Μπάϊρον μόλις έφτασε στο Μεσολόγγι επισκέφθηκε τον τάφο του και έκλαψε εκεί τον ήρωα. (Παν.

Κανελλόπουλου «Ιστορία του Ευρωπαϊκού Πνεύματος», Μέρος 4ο, τεύχος β΄, Αθήναι, 1974, σελ. 1293).

            Ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός γράφει ένα «Σημείωμα του Ποιητού» για τον Μάρκο Μπότσαρη. Σε αυτό περιγράφει τη μάχη, όπως την πληροφορήθηκε. Πρώτα σημειώνει πως ο Μάρκος «γκισμένος (θιγμένος) ότι η διοίκησις δια να τον καταφρονήση ωνόμασεν έως 20 στρατηγούς εις την Δυτικήν Ελλάδα εις καιρόν οπού ήταν αυτός μοναχός, εις την παραμονήν της μάχης, όπου ήταν συμμαζωμένοι και οι άλλοι, έβγαλε το δίπλωμα του και το έσχισε, λέγοντας ότι ο Σκόντρα πασσάς δίνει διπλώματα και όποιος είναι καλός αύριον το παίρνει από τον ίδιον» (Σολωμού «Άπαντα», Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήναι, 1969, σελ. 114).

            Ο Σολωμός γράφει επίσης:

«Εις τες οχτώ του Αυγούστου έκαμαν συμβούλιον κι αποφάσισαν νύχτα να πέσουν ξάφνου εις το στρατόπεδον  του εχθρού. Εδιωρίσθηκαν και τα πόστα του καθενός. Ο Μάρκος με το σώμα του να σταθή εις το κέντρον, οι Σοβολεκιώτες και Αγραφιώτες έχοντας αρχηγόν τον Φώτον Μπιθέφικον Σουλιώτην να σχηματίσουν την μια πτέρυγα, ο στρατηγός Γιωργάκης Κίτσος οι δύο στρατηγοί Τζαβέλλα, ο χιλίαρχος Γιάννης Τζαούσης και ο στρατηγός Γιολτάσης να σχηματίσουν την άλλην πτέρυγα και εις τες 5 ώρες της νυχτός να πέσουν όλοι επάνω εις τον εχθρόν. Εδιώρισαν και μυστικόν λόγον <Στορνάρι>.

Επρόσμενεν ο Μάρκος εις τες 5 ώρες και τέταρτον και κανένας δεν εκινήθηκεν. Έτρεξε τότε ο Μπότσαρης με το σώμα του, ως 350. Ηύρε τους εχθρούς εις τον ύπνον. Μοναχός του τόσους πολλούς έσφαξεν οπού επρίσθηκε το χέρι του και εστόμωσε και το σπαθί του. Ο πόλεμος εβάσταξε πέντε ώρες (άλλοι λέγουν 3). Έβγαλαν τους εχθρούς από όλα τα ταμπούρια, μονάχα ένα βαστούσε ...Άντικρυ εις αυτό επήγεν ο ίδιος ο Μάρκος και επολεμούσε. Δύο τρεις εσκοτώθηκαν εις το πλάγι του, επληγώθη και αυτός εις την μέσην ελαφρά και δια να μη προξενήση δειλίαν εις τους συντρόφους του επολεμούσε και πληγωμένος όντας. Οι άλλοι δεν ακολούθησαν κατά το σχέδιόν τους, μοναχοί οι Τζαβελλάδες με το μικρόν σώμα τους έτρεξαν και ο Γιάννης Τζαούσης.

Από το ταμπούρι οπού βαστούσεν ακόμη μία μπάλα τουφεκιού εκτύπησε τον στρατηγόν εις το μέτωπον, και έπεσεν εις τον τόπον...Εσκοτώθηκαν έως 800 Τούρκοι...Δεκατρείς εσκοτώθηκαν από το σώμα του Μάρκου και πληγωμένοι 27...Το σώμα του Μάρκου εφέρθηκεν εις το Μισολόγγι όλον καταματωμένον...Το λείψανόν του ενεταφιάστηκεν εις την εκκλησίαν της Παναγίας...». (Αυτ. σελ. 112-113).

Πηγαίνοντας στη μάχη ο Μπότσαρης πέρασε από το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας. Μπήκε στο Καθολικό της Μονής, προσκύνησε την θαυματουργή εικόνα και βγαίνοντας τράβηξε το πουγγί του και το έδωσε σε έναν καλόγερο που ήταν εκεί: «Πάρτο», του είπε, «να τα μοιράσεις για την ψυχή του Μάρκου Μπότσαρη». Ο καλόγερος που δεν είχε δει ποτέ τον Μπότσαρη τον ρώτησε παραξενεμένος: «Τι; Πέθανε ο Μάρκος;» και ο Μπότσαρης του απάντησε: «Όχι, αλλά πηγαίνει για να πεθάνει». (Από το φυλλάδιο της Ι.Α. Αθηνών «Μορφές και Γεγονότα του ΄21», Κείμενο Σοφοκλή Γ. Δημητρακόπουλου, Ένθετο στο περιοδικό «Τόλμη», Μάρτιος 2006, σελ. 9).  

Ο Μπότσαρης ενέπνευσε λογοτέχνες, όπως τους Σολωμό, Παλαμά, Βαλαωρίτη,  Ι. Ζαμπέλιο, Α. Σούτσο, Ολιβιέ, Χάλικ, καλλιτέχνες όπως τους ζωγράφους Ντελακρουά, Μασίλι, Ιατρίδη, Θεόφιλο και τον Ζακύνθιο μουσουργό Παύλο Καρέρ, που συνέθεσε την εξαιρετική όπερά του «Μάρκος Μπότσαρης». Τον Μπότσαρη απαθανάτισε και η δημοτική μούσα, που εκφράζει το πένθος των Ελλήνων για τον θάνατό του: «Τ΄ είναι τούτα τα κλάματα κι αυτά τα μοιρολόγια; Κύριέ μου τι να γίνηκε στο δόλιο Μισολόγγι; Τούτα τα κλάματα ρωτάς, κι αυτά τα μοιρολόγια; Γι’ αυτόν τον Μάρκο γένονται τον ελευθερωτή μας. Όσοι Ρωμαίοι κι αν τόμαθαν, κι όσοι αφουγκρασθήκαν όλοι στα μαύρα εμπήκανε, τα μελανά εφορέσαν...».-    

ΑΚΤΙΝΕΣ: Μάρκος Μπότσαρης: Ο Λεωνίδας του 1821 (aktines.blogspot.com)

ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

 

Ανεξιχνίαστε, Ακατάληπτε, Αιώνιε, με κατακαίει η επιθυμία να Σε γνωρίσω. Πέρα απο τη δίψα της γνώσης, ου έχει σαν αντικείμενο την επιστήμη, με βασανίζει μ’ ένα γλυκό μαρτύριο η λαχτάρα της δικής Σου επίγνωσης. “Εδίψασεν η ψυχή μου προς τον Θεον τον ζώντα”.

Ω, να μπορούσε το πνεύμα μου να βυθισθεί στην αιωνιότητα Σου, ν’ αντικρίσει το φως Σου.

Χίλια χέρια υψώνω για να Σε αγγίξω. Με ορθάνοιχτα, διεσταλμένα μάτια αναζητώ το πρόσωπο Σου.

Όλη η ύπαρξή  μου μεταμορφώνεται σε βέλος, που σχίζονται τους ουρανούς Σε κυνηγά.

Ανοιχτοί όλοι οι πόροι της ύπαρξής μου για να δεχθούν ένα κάποιο μήνυμά Σου, ένα σήμα της παρουσίας Σου.

Πότε θα μιλήσεις.

Πότε θα αποκαλυφθείς;

Πότε επιτέλους η επίγνωσή Σου, μπροστά στην οποία κάθε άλλη γνώση είναι κουρέλι αξιοθρήνητο, θα κατοικήσει μέσα μου.

Σε διψώ. Γνωστέ μου Άγνωστε.

Γκρέμισε τα τείχη που έχει ανεγείρει ο κόσμος γύρω μου και δεν μ’ αφήνει να Σε κοιτάξω.

Βγάλε τα αδιαπέραστα καλύμματα των παθών, που μου κρύβουν τη μακάρια θέα Σου.

Καθάρισε την καρδιά μου από κάθε μολυσμό.

“Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτού τον Θεόν όψονται” είπες.

Λούσε το πνεύμα μου.

Λύσε τη σιωπή Σου.

Φανέρωσε μου το αληθινό Σου πρόσωπο, έστω για μια στιγμή. Είμαι ένας νοσταλγός Σου.

Τίποτε δεν μπορεί να με ικανοποιήσει εκτός από Σένα.   

Θεέ μου, απάντησε στην ικεσία μου. Αξίωσέ με να Σε γνωρίσω.

Τότε θα Σε αγαπώ ακόμη πιο πολύ. Και θα Σε αναζητώ με μεγαλύτερο πάθος.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αρχιεπισκόπου πρώην Αμερικής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ (Αρχή ΤΡΙΩΔΊΟΥ) Λκ. 18, 10-14

Το μυστικό της πνευματικής ζωής

          Από τη σημερινή Κυριακή η Εκκλησία μας εισάγει σε μια όμορφη, πνευματική περίοδο, την περίοδο του κατανυκτικού Τριωδίου. Με την έναρξη του Τριωδίου  μας προσκαλεί να ενσκήψουμε μέσα μας και ν’ ανακαλύψουμε τον εαυτό μας.

          Προβάλλει μπροστά μας δύο τύπους ανθρώπων, τον Τελώνη και τον Φαρισαίο, που στην εποχή εκείνη εκπροσωπούσαν τα δύο αντίθετα άκρα μέσα την κοινωνία.  Τον Φαρισαίο, άνθρωπο καλό γνώστη του Νόμου, καλλιεργημένο με μεγάλο αξίωμα στον θρησκευτικό Ιουδαϊκό χώρο και τον Τελώνη, ο οποίος ήταν ταυτισμένος με την αδικία, την κλοπή και την βιαιότητα. Ο καλός και ο ευσεβής από το ένα μέρος και ο αμαρτωλός και κακός απο το άλλο. Αυτοί οι δύο τύποι τοποθετούνται στη πιο ιερή στιγμή, την ώρα της προσευχής  στον Ναό.

          Η μορφή του “Τελώνη” τόσο συμπαθητική μέσα στην αθλιότητά της, μας διδάσκει την ύψιστη αρετή της ταπεινοφροσύνης που είναι η βάση και το μυστικό της πνευματικής ζωής. Ταπεινοφροσύνη! Πρόκειται για  μια αρετή που απουσιάζει εκκωφαντικά από τη ζωή του συγχρόνου ανθρώπου και του πολιτισμού του. Ο κόσμος πλημμύρισε από “Φαρισαίους” κάθε κοπής, οι οποίοι κομπάζουν για τα προτερήματα και τα επιτεύγματά του, ενώ οι “Τελώνες”που κύπτουν τον αυχένα στοχαστικά μπροστά στα λάθη και τις αποτυχίες τους είναι ελάχιστοι.

          Αν ερευνήσουμε ανάμεσά μας, θα βρούμε ακόμη και τον πιο άσημο, αμαθή, φτωχό, ένα εγωιστή. Ας ρίξουμε μια ματιά σ’ αυτούς που στέκονται ψηλά στην κοινωνική πυραμίδα. Ο πλούσιος γίνεται συχνά τύραννος για τον φτωχό. Αλλά και ο φτωχός γίνεται χειρότερος βασανιστής για τον πιο φτωχό. Ο υπάλληλος ταπεινώνεται και πολλές φορές με δουλοπρέπεια μπροστά στον προϊστάμενό του, αλλά δείχνεται πιο τυραννικός στον υφιστάμενό  του. Αυτή η τραγική καταπίεση, καρπός του εγωισμού, γίνεται χειρότερη όσο κατεβαίνει από πάνω προς τα κάτω. Έχουμε καταντήσει ένα σύμπλεγμα εγωιστών που διεξάγουμε αγώνα επιβολής. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αιτία όλων των σημερινών κρίσεων, από την κρίση του πολιτισμού μας μέχρι και αυτής ακόμη της οικογένειας  και στην κρίση κάθε διοίκησης σε οικουμενική κλίμακα, γιατί   τελικά αυτή η κρίση δεν είναι αποκλειστικό ελληνικό φαινόμενο. Είναι παγκόσμιο.

          Έτσι όμως πληρώνουμε το τίμημα και τις συνέπειες τη αλαζονείας μας. Με πόνο, δάκρυ και αίμα. Μετά από τόσο αγώνα και θυσίες η γη μας παραμένει μια “κοιλάδα κλαυμώνος”, ενώ  ήταν και μπορούσε να γίνει γη της επαγγελίας.

          Το ερώτημα είναι εύλογο: Γιατί, αλήθεια, απουσιάζει η ταπεινοφροσύνη από τον άνθρωπο; Η απάντηση είναι απλή: Λείπει η αυτογνωσία. Δηλαδή ο άνθρωπος δεν έχει επίγνωση της πραγματικότητας . Του ποιος είναι, από που έρχεται και που πηγαίνει. Όταν κανείς έχει άγνοια όλων αυτών είναι φυσικό   να ανυψώνει τον εαυτό του ως είδωλο, να βλέπει με μεγεθυντικό φακό τις υποτιθέμενες αρετές του και με σμικρυντικό τις αδυναμίες και τα πάθη του. Ο άθεος Βολταίρος έλεγε, ότι οι άνθρωποι υπερηφανεύονται περισσότερο για τα προσόντα που φαντάζονται ότι έχουν, παρά για εκείνα που έχουν πραγματικά.

          Η αυτογνωσία, το “γνώθι σ’ αυτόν”, είναι  η βάση της ταπεινοφροσύνης και θα έπρεπε αυτό το ωραίο σύνθημα να γίνει το έμβλημα της εποχής μας. Διότι όταν γνωρίσει ο άνθρωπος που είναι, θ’ αποκτήσει συνείδηση της αξίας του, αλλά και της σχετικότητά του, των ικανοτήτων του, αλλά των αδυναμιών  του, των προσόντων του αλλά και των ατελειών του. Θα μάθει ότι είναι χους από τη γη, ένα μίγμα λάσπης και πνοής του Θεού και θα γνωρίσει, ότι χωρίς τον Θεό δεν είναι τίποτα, ενώ εν Χριστώ είναι το παν, έχει απεριόριστη άξια, είναι εικόνα και ομοίωση ότι  Θεού. Ότι ολόκληρη η ζωή μας είναι μια διαρκής πάλη για να μετουσιώσουμε το χώμα σε φως. Ό, τι ωραίο και μεγάλο πετυχαίνεται σ’ αυτό τον αγώνα το οφείλουμε στη θεϊκή πίστη που υπάρχει μέσα μας. Είναι λοιπόν δώρο του Θεού, κι’  αν καυχόμαστε γι’ αυτό, τότε γινόμαστε σφετεριστές της δόξας και τιμής που ανήκουν σε Αυτόν.

          Από το άλλο μέρος, στον αντίποδα της υψηλοφροσύνης υπάρχει η αρετή των αρετών, η αγία ταπείνωση, με την οποία τόσο πολύ έχει ασχοληθεί η βιβλική και ασκητική γραμματεία. Υπάρχει όγκος ασκητικών συγγραμμάτων που αναφέρονται στην υψίστη των αρετών, την κορυφαία και σωτήρια ταπείνωση. Ο ι. Αυγουστίνος ενδεικτικά γράφει κάπου: “Αν με ρωτήσεις τι είναι πρώτο στη χριστιανική θρησκεία, θ’  απαντήσω, η  ταπεινοφροσύνη. Τι δεύτερο; Η ταπεινοφροσύνη. Τι τρίτο; η ταπεινοφροσύνη. Χωρίς αυτή την αρετή και η πιο μεγάλη αρετή καταντά κακία”.

          Στο διάβα των αιώνων όλα τα μεγάλα πνεύματα και οι δυνατές ψυχές είχαν  σαν διακριτικό γνώρισμα την ταπεινοφροσύνη. Από τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο που με τη ζωή του “το ύψος της ταπεινοφροσύνης υπέδειξεν”, τους Αγίους της Εκκλησίας μας με το σύνολη ασκητική παράδοση με τους μεγάλους και ονομαστούς ασκητές, διδάσκουν με τη ζωή  και το γνήσιο ασκητικό ήθος τους την μεγάλη αυτή αρετή. Εξ άλλου και το Ευαγγέλιο είναι ένα ασκητικό εγχειρίδιο. Ακόμη και αυτή η κτίση με πολλά παραδείγματα  μας διδάσκει την ταπεινοφροσύνη. Λ. χ. σ’ εν χωράφι γεμάτο στάχυα σκύβουν, γέρνουν στο χώμα από το βάρος του καρπού, ενώ το κούφιο υψώνει το κεφάλι του και καμαρώνει.

          Η αλαζονεία είναι η αρρώστια της μετριότητας και της γελοιοποίησης γι’ αυτούς που θέλουν να παραστήσουν τους γίγαντες. Μεγάλος ανάμεσα στους ανθρώπους είναι εκείνος που νοιώθει τη μικρότητά του. Ο Σ. Σειράχ συνιστά: “ όσον μέγας ει, τοσούτω ταπεινού σ’ εαυτόν έναντι του Κυρίου και ευρύσεις χάριν”. Ο δε Κύριος διακήρυξε: ος αν θέλει η εν υμίν είναι πρώτος, έσται υμών δούλος”.

          Κοντολογίς, τα αντίγραφά των Φαρισαίων σ’ οποιαδήποτε εποχή και συνθήκες ζωής, προκαλούν εντύπωση με το επίπλαστο ύφος τους και προβάλλονται πότε ως ήρωες και πότε ως άγιοι. Και την υποκριτική τους εικόνα  την καλύπτουν πίσω από μια τυπική ευσέβεια και επιφανειακή θρησκευτικότητα.

          Ο    δικαίωση του Τελώνη από τον Κύριο δεν αποτελεί μια δικανική πράξη, ούτε επιστέγασμα ηθικής διαγωγής, αλλά είναι αποτέλεσμα της φιλανθρωπίας του Θεού προς τους αμαρτωλούς ανθρώπους. Γι’ αυτό η Εκκλησία μας με τη σημερινή ευαγγελική διήγηση στην έναρξη του Τριωδίου επιδιώκει να προφυλάξει τους πιστούς από τον υψηλόφρονα  λογισμό του Φαρισαίου και να προβάλλει τη συντριβή και την ταπεινοφροσύνη  του Τελώνη.

          “Προσοχή στις απομιμήσεις” είναι ένα σύνθημα που γνωρίζει η  καταναλωτή κοινωνία μας. Το ίδιο σύνθημα θα μπορούσαμε να πούμε πως ισχύει κυρίως για την ταπεινοφροσύνη. Γι’ αυτό σε κάθε  εποχή κυκλοφορούν τίτλοι απομίμησή της. Ο Μ. Βασίλειος λέγει: “Η αληθινή ταπεινοφροσύνη κρύβει όχι μονάχα όλες  τις αρετές, αλλά ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό της”.

          Την ταπείνωση του Τελώνη οφείλουμε να την κάνουμε φάρο της ζωής μας. Δεν έχουμε παρά ν’ ακολουθήσουμε αυτό το φως και να ταπεινωθούμε. Τότε μόνο θα διαπιστώσουμε πως τα λάθη μας και οι αμαρτίες μας είναι ασύγκριτα περισσότερα  από  τις αρετές μας. Τότε θα σκύψουμε το κεφάλι με συντριβή επαναλαμβάνοντας τα τελωνικά λόγια: “Ο Θεός, ιλάσθητί  μοι τω αμαρτωλώ”. Και αυτό το σκύψιμο είναι το πιο τιμητικό ανέβασμα στη ζωή μας.

          Καλό Τριώδιο

          π. γ. στ.