Πέμπτη 14 Μαρτίου 2024

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ. Ο ΘΕΜΕΛΙΟΣ ΛΙΘΟΣ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΣ, ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΥΝ ΟΙ ΨΕΥΔΟΠΡΟΦΗΤΕΣ

 


Μακαρίου τού Αιγυπτίου ομιλίαι πνευματικαί, ομιλία 11,3-4

«Η ψυχή χρειάζεται Θεϊκό λυχνάρι, τό Άγιο Πνεύμα, πού κοσμεί τόν σκοτεινό οίκο, τόν φωτεινό ήλιο τής δικαιοσύνης, πού φωτίζει καί ανατέλλει στήν καρδιά. Χρειάζεται νά έχει η ψυχή όπλο μέ το οποίο κερδίζει τόν πόλεμο. Διότι καί εκεί πού λέει η Αγία Γραφή γιά την χήρα πού έχασε τήν δραχμή, πρώτα άναψε τό λυχνάρι, έπειτα φωτίστηκε τό σπίτι καί έτσι αφού φωτίστηκε τό σπίτι καί αναφθηκε τό λυχνάρι, βρέθηκε η δραχμή, πού ήταν χωμένη μέσα στήν κοπριά καί στήν ακαθαρσία καί στή γή. Καί η ψυχή λοιπον τώρα, δέν μπορεί μόνη της νά βρεί τούς λογισμούς της καί νά τούς ξεχωρίσει, αλλά, όταν αναφθεί τό Θεϊκό λυχνάρι, φωτίζει μέσα στό σκοτεινό σπίτι καί τότε βλέπει τούς λογισμούς της [τόν Δαυΐδ], μέ ποιό τρόπο είναι χωμένη μέσα στήν ακαθαρσία καί τόν βούρκο τής αμαρτίας».

Μέ άλλα λόγια, τό αληθινό χάρισμα τής μετανοίας γίνεται αισθητό όταν ανάψει αυτός ο λύχνος στή ψυχή μας μέ τήν ενέργεια τού Αγίου Πνεύματος μέσα μας, οπότε αρχίζει νά μάς αναδημιουργεί [όχι νά μάς ανακαινίζει, πού είναι η σύγχρονη αίρεση]. Στήν αρχή ο Θεός μάς έπλασε κατά τήν εικόνα κάι τήν ομοίωσή Του. Ενεφύσησε τήν πνοή τής ζωής στό πρόσωπο τού ανθρώπου καί τόν κατέστησε ζωντανό πνεύμα (όχι ζωοποιό, γιατί μόνο ο Κύριος είναι ζωοποιό Πνεύμα). Τώρα αυτή η νέα πνοή στήν καρδιά μας συνιστά τήν αρχή μιάς καινής κτίσεως, τήν ανάπλαση τού προσώπου μας.

Ο ΚΡΥΠΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑ, ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ, ΣΕΛ 190-191. ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΕΣΣΕΞ ΑΓΓΛΙΑΣ.

Τετάρτη 13 Μαρτίου 2024

Ο ΕΑΥΤΟΣ Ο αληθινός, ο ψεύτικος κι ο ανύπαρκτος



Ο άνθρωπος είναι «ζώο πολιτικό», λέει ο Αριστοτέλης. Εκτός ανθρώπινης κοινωνίας είναι «ή θηρίο ή θεός».

Ισορροπεί εκεί, ανάμεσα στο άνω και στο κάτω όριο, χάρη στην κοινωνικοπολιτική αυτοθέσμιση. Τη θεμελιωμένη σε δύο αντίρροπες δυνάμεις: την αυθυπερβατική αμοιβαιότητα /φιλότητα και το αυθυποβατικό / ανταγωνιστικό νείκος. Η ανοδική δύναμη ενεργοποιείται από τη Θεοεπιθυμία του. Η καθοδική από την Φιλαυτία του.

Ο Εαυτός αναγνωρίζεται από την Ταυτότητα της Προσωπικότητάς του. Μπορούμε να πούμε, ότι είναι αληθινός, όταν ο Βίος του έχει διαχρονικό άξονα. Ενώ υπόκειται, δηλαδή, στον φυσικό νόμο της τροπής, κατά κάποιον τρόπο τον υπερβαίνει, υπακούοντας στην αρχή της αυτοομοιότητας / ομοιόστασης. Αντίθετα: μπορούμε να πούμε, ότι είναι ψεύτικος ο Εαυτός, όταν ο Βίος του δεν έχει διαχρονικό άξονα.

Ο Εαυτός της γένεσης και της ακμής των πολιτισμών, διαφέρει από τον Εαυτό της παρακμής και της κατάρρευσής τους. Οι πρώτος, ανταποκρίνεται στην περιγραφή «πώς δενότανε τ’ ατσάλι». Είναι «ηρωικός». Ο Εαυτός της παρακμής, κινούμενος ανάμεσα στους κεκτημένους θεσμούς, σα να μην τον αφορούν, μοιάζει με τον υπνοβάτη, που δεν καταλαβαίνει πού βρίσκεται. Ο τρίτος, «αναγνωρίζει τον εαυτό του» στους στίχους: «Άστε με ήσυχο όλοι, θέλω να ζήσω ελεύθερος, δίχως ταυτότητα πια».

Τρίτη 12 Μαρτίου 2024

Ἐξαιρέτως τῆς Παναγίας Ἀχράντου

 


Γερόντισσα Μακρίνα Βασσοπούλου

Θέλω καὶ κάτι ἐπὶ πλέον νὰ ἐπισημάνω γιὰ τὴν Θεία Λειτουργία, γιὰ τὴ στιγμὴ τοῦ «Ἄξιόν ἐστι».

 Εκείνη τὴν ὥρα νὰ προσέχουμε τὸν λογισμό μας καὶ νὰ σταυρώνουμε ὅλο τὸ σῶμα μας, διότι εἶναι παρὼν ὁ Θεός. Εκείνη τὴν ὥρα ἀποκαλύπτει πολλὰ πράγματα ὁ Θεὸς καὶ πολύ μᾶς ἐνισχύει. Ἐκείνη τὴν ὥρα ἐπισκιάζει ἡ Χάρις τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἡ δὲ Παναγία ὅλα τὰ ἐξορκίζει εἴτε πειρασμὸ εἴτε ἄρρωστια. Στο «ἐξαιρέτως τῆς Παναγίας Ἄχράντου» νὰ σταυρώνουμε τὸν νοῦ μας, ὅπου πονᾶμε καὶ νὰ μνημονεύουμε ὀνόματα ἀρρώστων, ἁμαρτωλῶν, φυλακισμένων καὶ ὅσων ἀνθρώπων ἔχουν ἀνάγκη.

Τὴν ὥρα ποῦ εὔχεται ὁ ἱερεύς καὶ λέει: «Μνήσθητι Κύριε… ζώντων καὶ τεθνεώτων» νὰ γονατίζουμε, ἂν μποροῦμε -καὶ οἱ ἐκκλησιαστικὲς- καὶ νὰ προσευχόμαστε... γιὰ ὅλους τούς ἀνθρώπους. 

Κάποτε εἶχε ἔρθει ὁ κύριος, πού χάρισε στὸ Μοναστήρι τὰ βιβλία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Εἶχε ἕνα ἐπίμονο πονοκέφαλο καὶ εἶχε ξοδέψει πολλὰ χρήματα στοὺς γιατρούς, χωρὶς νὰ βρῆ θεραπεία. Ἄκουσε λοιπὸν σὲ μία Θεία Λειτουργία φωνὴ πού τοῦ εἶπε: «Τὴν ὥρα πού θὰ λέη ὁ ἱερεύς τὸ “ἐξαιρέτως”, νὰ σταυρώσης τὸν πόνο σου». Αὐτὸ ἦταν, σταυρώθηκε καὶ πέρασε.

Ἔρχεται καὶ ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή! Νὰ τὴ διέλθωμε μὲ πίστη, μὲ πολλὴ ἀγάπη, μὲ ὑπομονές, μὲ πολὺ ἀγώνα πνευματικό, γιὰ νὰ φθάσουμε καὶ στὴν ἁγία Ἄνασταση.

agiazoni

ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΛΑΕΙ ΣΤΟΝ ΘΕΟ Διάλυσε τη σύγχυσή μας

 


Σπλαχνίσου μας, Θεέ, μέσα στη σύγχυσή μας. Μια σύγχυση που αγκαλιάζει τους πάντας και τα πάντα και γίνεται ολοένα πιο περίπλοκη, πιο τρομερή. Ιδέες, νοοτροπίες, σκέψεις, αισθήματα, τάσεις και αξίες, όλα αυτά, Κύριε, βρίσκονται ανακατεμένα, στροβιλίζονται σ’ ένα τρελό δαιμονικό χορό μέσα στα κεφάλια μας. Φέρνουν ένα σάστισμα, μιαν αφάνταστη αμηχανία.

            Θεέ μου, ακόμη κι οι απλούστεροι άνθρωποι της γειτονιάς μου τάχουν χάσει, λένε, ότι ο κόσμος κοντεύει να γυρίσει ανάποδα.

            Κύριε, το βλέπεις, η σύγχυσή μας είναι απίθανα φοβερή. Συνεχώς το κακό χειροτερεύει, Θεέ  μου.

            Το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το διαδίκτυο, ο κινηματογράφος, η εφημερίδα, το θέατρο, το περιοδικό, το βιβλίο κι ο τουρισμός, όλα τούτα μας μπολιάζουν με ιδέες, με συνήθειες.

            Μας προσφέρουν αποσπάσματα αλήθειας κι αλυσίδες ψεύδους, ιδεολογίες διαμετρικά αντίθετες. Συνδαυλίζουν τρικυμίες στην καρδιά, προκαλούν ρωγμές στις πεποιθήσεις, ανατρέπουν την κλίμακα των αξιών.

            Νοθεύουν το «πιστεύω» μας.

            Θεέ  μου, ας σταματήσει αυτή η Βαβέλ. Να αποσαφηνισθεί πια η κατάσταση.

            Ας εξυγιανθούν οι πεποιθήσεις. Η Αλήθεια Σου, απλή και διαυγής, ας γίνει πίστη μας. Ο Νόμος Σου, πάνσοφη Αγάπη, ας αποτελέσει τις πεντακάθαρες, ασάλευτες αρχές της ζωής μας.

            Κάνε το Χριστιανισμό ιδεολογία μας. Κάνε τον νοοτροπία όλων όσοι σήμερα μαστίζονται από την επιδημία της σύγχυσης.

            Δώσε μας ανθεκτικότητα στις ιδεολογικές επιδράσεις που φέρνουν σύγχυση.

            Κάνε μας απλούς και ειλικρινείς, πιστους και συνεπείς οπαδούς της αιώνιας Αλήθειας Σου.

            ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αρχιεπισκόπου πρώην Αμερικής

Δευτέρα 11 Μαρτίου 2024

Κονίτσης: «Στο πρόσωπο του Μπελέρη στοχοποιείται ολόκληρη η Βόρειος Ήπειρος»



Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης κύριος ΑΝΔΡΕΑΣ, ἔκανε τίς ἀκόλουθες δηλώσεις:

«Ἡ δίκη «παρωδία» τοῦ ἐκλεγμένου Δημάρχου Χειμάρρας Φρέντυ Μπελέρη, ἐτελείωσε, ὕστερα ἀπό παλινωδίες καί ἀπαράδεκτες μεθοδεύσεις τῆς δῆθεν Δικαιοσύνης στήν Ἀλβανία.

Βέβαια, ἀπό τήν ὅλη θλιβερή διαδικασία, ἦταν ἀναμενόμενη ἡ καταδίκη τοῦ γενναίου καί ἀτρόμητου αὐτοῦ Χειμαρριώτη.

Τά δυό χρόνια πού τοῦ ἐπέβαλε τό Δικαστήριο εἶναι ἕνα παράσημο δόξης γιά τόν Μπελέρη.

Καί θά διαλαλῇ, ὅτι στήν Ἀλβανία συνεχίζεται ἡ δικτατορική νοοτροπία τοῦ ἀλήστου μνήμης κομμουνιστῆ δικτάτορα Ἐνβέρ Χότζα.

Γιατί, ὅπως ἐκείνη τήν φοβερή ἐποχή, μιά ψεύτικη καί ἀνυπόστατη κατηγορία ἀρκοῦσε γιά νά καταδικασθῇ ὁ οἱοσδήποτε, καί μάλιστα Ἕλληνας, στήν πιό ἐξοντωτική ποινή, τό ἴδιο ἀκριβῶς – τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν – συμβαίνει καί σήμερα στήν γειτονική χώρα.

Μετά τήν ἀπόφαση τοῦ δικαστηρίου, ὁ Φρέντυ Μπελέρης σέ δηλώσεις του εἶπε μεταξύ τῶν ἄλλων: «Μέ πλαστό ποινικό μητρῶο, χωρίς ἀποδείξεις, χωρίς

ἄλλους μάρτυρες, ἐκτός ἀπό ἕναν πού χρηματιζόταν ἀπό τήν Ἀστυνομία … μέσα σ’ ἕνα γυάλινο κλουβί, χωρίς ἐπικοινωνία μέ τόν δικηγόρο μου, τό ἀλβανικό δικαστήριο μέ καταδίκασε σέ δυό χρόνια φυλάκισης. Τό ἔγκλημά μου εἶναι ὅτι ἐμεῖς οἱ Χειμαρραῖοι θέλουμε νά εἴμαστε κύριοι τῆς προγονικῆς μας γῆς … Ἐγώ θά συνεχίσω τόν ἀγῶνα μου γιά Δικαιοσύνη καί Δημοκρατία στό ὄνομα τῶν συμπολιτῶν μου. Ἀργά ἤ γρήγορα θά βρῶ δικαιοσύνη».

Τό ἐξοργιστικό στήν περίπτωση αὐτή εἶναι, ὅτι ἡ Ἀλβανία ἐνῷ ἀπό τό ἕνα μέρος ζητάει νά ἐνταχθῇ στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση, ἀπό τό ἄλλο ὅμως προκαλεῖ καί κοροϊδεύει τούς πάντες μέ τά καμώματά της.

Ὅμως, ἐξ ἴσου ἐξοργιστική εἶναι καί ἡ ἀνακοίνωση τοῦ Ἑλληνικοῦ ΥΠΕΞ, μετά τήν καταδίκη Μπελέρη: «Ἡ ἐπιλεκτική ἐφαρμογή δικαστικῶν ἀποφάσεων καί ἡ προεξόφληση δικαστικῶν κρίσεων δέν συνάδει μέ τίς ἀρχές τοῦ κράτους δικαίου. Ἡ Ἑλληνική Κυβέρνηση θά παρακολουθεῖ στενά τήν ὑπόθεση καί προσβλέπει σέ μιά δίκαιη καί ἀντικειμενική κρίση στόν δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας»!

Μά πού ζῇ τό Ὑπουργεῖο; Δέν εἶδε, δέν παρακολούθησε τά ὅσα ἀπαράδεκτα ἔπραξε καί πράττει ἡ Ἀλβανία σέ βάρος τοῦ ἐκλεγμένου Δημάρχου Χειμάρρας;

 

Στ’ ἀλήθεια, περιμένει κάτι διαφορετικό «στόν δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας»;

Κύριοι, εἶναι καιρός νά ξυπνήσετε καί νά καταλάβετε, ὅτι στό πρόσωπο τοῦ Μπελέρη στοχοποιεῖται καί κινδυνεύει ὁλόκληρη ἡ Βόρειος Ἤπειρος.

Ἀφῆστε, ἐπί τέλους, καί σεῖς καί ὅλα τά κόμματα τίς ἀνούσιες συζητήσεις καί τίς λεκτικές ἁψιμαχίες καί σκεφθῆτε σοβαρά τόν Ἑλληνισμό τῆς Βορείου Ἠπείρου, πού κινδυνεύει τά ἔσχατα.

Τά γεγονότα μᾶς προκαταλαμβάνουν καί οἱ καιροί τρέχουν.

«Ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι» (Ρωμ. ιγ΄ 11). Σᾶς παρακαλῶ καί σᾶς ἱκετεύω.

Ἐνεργήσατε ὅ,τι πρέπει γιά τούς δοκιμαζομένους ἀδελφούς. Τώρα. Ὄχι αὔριο ἤ ἀργότερα. Διότι τότε ἴσως θά εἶναι ἀργά».

Κυριακή 10 Μαρτίου 2024

Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΠΡΑΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΛΑΝΑ

 


Ο όσιος Νικόλαος Πλανάς ήταν πράος και ταπεινός, ελεήμων, υπομονετικός και ανεξίκακος, ασκητικός και φιλακόλουθος. Για πενήντα χρόνια λειτουργούσε καθημερινά στο μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ελισαίου στην Πλάκα, και τις Κυριακές στον Άγιο Ιωάννη τον Κυνηγό στην οδό Βουλιαγμένης, όπου μνημόνευε χιλιάδες ονόματα. Από τα πολλά περιστατικά  της ζωής του, που μας δείχνουν το πλήθος των αρετών του, θα διηγηθούμε μόνο δύο, που μας τον παρουσιάζουν ως υπόδειγμα πραότητας και υπομονής.

            «Στις καθημερινές πολύωρες ακολουθίες του είχε ένα ακόλουθο, που τον συνόδευε πάντα και έψαλλε όταν δεν υπήρχε άλλος. Τον έλεγαν Μιχάλη. Αυτός αγαπούσε τον παπά- Νικόλα, αλλά κάποτε τον βασάνιζε κιόλας. Μια φορά, ήταν καλοκαίρι, μετά από την πολύωρη ακολουθία κατά τις 3 μ. μ. και κάθισε ο γέροντας ιερέας κατάκοπος έξω από την εκκλησία σε μια καρέκλα και αποκοιμήθηκε. Ο Μιχάλης, που είχε το κακό ελάττωμα να πίνει, ώσπου να τελειώσει η θεία Λειτουργία, έφυγε ήπιε και κατέφθασε  στην αυλή της εκκλησίας…..

            Βλέπει τον παπά-Νικόλα στην καρέκλα, τρέχει και τον σκουντάει άγαρμπα, τον ταρακουνάει φωνάζοντας: «Θα κρυώσεις, παπάαα!». Τον τρόμαξε τόσο πολύ! Όσα  πνευματικά του παιδιά παραβρέθηκαν εκεί, μάλωσαν τον Μιχάλη για τη συμπεριφορά του. Ο παπά-Νικόλας όμως, με την απροσποίητη ταπεινοφροσύνη του είπε: «Μην τον μαλώνετε. Με αγαπά, αλλά δεν μου δίνει αέρα». Τους αποστόμωσε όλους! Και τα μικρά παιδιά ακόμα, έχουν τα νεύρα τους, τους εγωισμούς  τους. Ο παπά- Πλανάς δεν ήξερε το είναι οργή.

            «Μια κυρία όταν άκουσε για τις αρετές του π. Νικολάου, αποφάσισε να τον δοκιμάσει. Μια μέρα στην Εκκλησία του λέει: «Να έρθεις, πάτερ μου, στο σπίτι να μου κάνεις 40 παρακλήσεις, διότι έχω οικογενειακές φουρτούνες. Θα σε περιμένω κάθε απόγευμα». «Μετά χαράς, παιδί μου». Αποκρίθηκε. Πήρε τη διεύθυνση και την επομένη πήγε. Στο τέλος της παράκλησης του έδωσε μία δεκάρα. Αυτό επαναλήφθηκε σαράντα φορές, χωρίς καθόλου να γογγύσει ο πράος παπά- Νικόλας. Στο τέλος η γυναίκα έπεσε στα πόδια του, του ζήτησε συγχώρεση και είπε: «Εσύ είσαι ο ενδεδειγμένος ιεράς της υπομονής και του καθήκοντος».

            Αλήθεια, δεν είχε πειρασμούς ο παπά-Πλανάς; Ή μήπως δεν καταλάβαινε ότι τον αδικούσαν; Την απάντηση την έδωσε ο ίδιος σε πνευματικό του παιδί: «Νομίζεις, παιδί μου, πως εγώ δεν ξέρω να μιλήσω; Ξέρω, αλλά σκέφτομαι το αποτέλεσμα, και έτσι σιωπώ».

            «ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΙΚΗ», τ. 887              

Σάββατο 9 Μαρτίου 2024

Κυριακή τῆς Ἀπόκρεω: Ἀγάπη ναί, ἀλλὰ ποιὰ ἀγάπη;

 


Τοῦ μακαριστοῦ Πρωτοπρσβυτέρου Γεωργίου Μεταλληνοῦ

ΕΚ ΦΩΤΟΣ «Κηρύγματικές σκέψεις στὰ εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα», Ἐκδόσεις "Ὀρθόδοξος Κυψέλη" Θεσσαλονίκη

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ Ματθαίου κε’ 31-46.

«ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. κε’ 40)

1. Ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἔρχεται νὰ μᾶς ὑπενθυμίσει μιὰ μεγάλη ἀλήθεια. Τὴν περασμένη Κυριακὴ μίλησε τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο γιὰ τὴν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ - Πατέρα, ποὺ περιμένει τὸ πλάσμα του νὰ ἐπιστρέψει. Αὐτὸ ὅμως δὲν πρέπει νὰ μᾶς κάμει νὰ ξεχάσουμε καὶ τὴν δικαιοσύνη Του. Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι μονάχα στοργικὸς Πατέρας. Εἶναι καὶ δίκαιος Κριτής. «Οὔτε ὁ ἔλεος αὐτοῦ ἄκριτος, οὔτε ἡ κρίσης ἀνελεήμων» λέγει ὁ Μ. Βασίλειος. Θὰ κρίνει τὸν Κόσμο, μᾶς λέγει τὸ Εὐαγγέλιο, καὶ μάλιστα ὄχι αὐθαίρετα, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὰ ἔργα μας. Μᾶς φέρνει, λοιπόν, ἡ σημερινὴ περικοπὴ ἐνώπιον τοῦ γεγονότος τῆς κρίσεως. Καὶ λέμε «γεγονότος», γιατί ἡ παγκόσμια κρίση ἀποτελεῖ γιὰ τὴν πίστη μας.... ἐσχατολογικὴ βεβαιότητα καὶ πραγματικότητα, ποὺ ὁμολογεῖται σ’ αὐτὸ τὸ Σύμβολό μας ὡς ἐκκλησιαστικὴ πίστη: «Καὶ πάλιν ἐρχόμενον κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς...».

Καλούμεθα, λοιπόν, σήμερα νὰ συνειδητοποιήσουμε τρία πράγματα. Πρῶτον, ὅτι Κριτής μας θὰ εἶναι ὁ Ἰ. Χριστός, ὡς Θεός. Σωτὴρ ὁ Χριστὸς ἀλλὰ καὶ Κριτής. Ἂν τὴν πρώτη φορὰ ἦλθε ταπεινὸς στὴ γῆ, «ἵνα σώση τὸν κόσμον», τώρα θὰ ἔλθει «ἐν τῇ δόξη αὐτοῦ», ἵνα κρίνη τὸν κόσμον. Αὐτὸς ποὺ ἔγινε γιὰ μᾶς «κατάρα» πάνω στὸν Σταυρό, ἔχει κάθε δικαίωμα νὰ μᾶς κρίνει, ἂν ἀφήσαμε νὰ μείνει μέσα μας καὶ στὴν κοινωνία μας ἀνενέργητη ἡ θυσία Του. Δεύτερον θὰ κρίνει ὄχι μόνο τοὺς Χριστιανούς, οὔτε μόνο τοὺς ἐθνικούς, ὅπως πίστευαν οἱ Ἑβραῖοι γιὰ τὴν κρίση τοῦ Θεοῦ. Θὰ κρίνει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, χριστιανοὺς καὶ μή, πιστοὺς καὶ ἀπίστους. Τρίτον βάση τῆς κρίσεως, τὸ κριτήριο, θὰ εἶναι ἡ ἀγάπη. Ἡ στάση μας δηλαδὴ ἀπέναντι στοὺς συνανθρώπους μας. Καθολική – παγκόσμια ἡ κρίση, καθολικό – παγκόσμιο καὶ τὸ κριτήριο. Ὁ παγκόσμιος νόμος τῆς ἀνθρωπιᾶς, στὸν ὅποιο συναντῶνται ὅλοι, χριστιανοὶ καὶ μή. Καὶ ὅσοι ἐγνώρισαν τὸν Χριστὸ καὶ ὅσοι δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν γνωρίσουν καὶ γι’ αὐτὸ ἔμειναν μακριὰ ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιό Του. Στὸ νόμο αὐτό, δὲν ὑπάρχει χῶρος γιὰ προφάσεις καὶ δικαιολογίες. Ἡ πεῖνα, ἡ δίψα, ἡ γύμνια, ἡ ἀρρώστια, ἡ φυλακὴ βοοῦν, δὲν μποροῦν νὰ μείνουν κρυφά, γιὰ νὰ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθεῖ κάποιος πῶς δὲν τὰ πρόσεξε... Δὲν μπορεῖ νὰ τ’ ἀγνοήσει κανείς, χωρὶς προηγουμένως νὰ παύσει νὰ ἔχει συναισθήματα ἀνθρώπου, ἂν δὲν ἔχει τελείως «ἀχρειώσει», ἐξαθλιώσει, τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ μέσα του.

 

2. Τὸ συγκλονιστικὸ μεγαλεῖο καὶ τὴν φρικτότητα τῆς ὥρας τῆς Κρίσεως ζωγραφίζουν μὲ ὑπέροχα χρώματα οἱ ὕμνοι τῆς ἡμέρας. «Ω, ποία ὥρα τότε! ὅταν... τίθωνται θρόνοι καὶ βίβλοι ἀνοίγωνται, καὶ πράξεις ἐλέγχωνται καὶ τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους δημοσιεύονται»! Εἶναι φρικτὴ καὶ ἡ ἁπλὴ σκέψη τῆς ὥρας τῆς κρίσεως, γιατί ὄχι μόνο ὑπενθυμίζει την ἀνετοιμότητά μας νὰ ἐμφανισθοῦμε μπροστὰ στὸ βῆμα τοῦ φοβεροῦ Κριτοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι ἀποκαλύπτει τὴν τραγικότητα τῆς ζωῆς μας, τὴν ὁποία δαπανᾶμε μέσα σὲ ἔργα ματαιότητος, ποὺ δὲν ἀντέχουν στὸ φῶς τῆς αἰωνιότητος. Δὲν δικαιούμεθα ἐνώπιον τοῦ κριτοῦ μας γιὰ ὅσα ὁ κόσμος θεωρεῖ μεγάλα καὶ σπουδαία: γνώσεις, θέσεις, τίτλους, ἀξιώματα, πλοῦτο, δόξα. Αὐτὰ ὅλα εἶναι δυνατὸ μάλιστα νὰ ὁδηγήσουν στὴν καταδίκη μας.

Κρινόμεθα βάσει τῆς ἔμπρακτης ἐφαρμογῆς τῆς ἀγάπης μας. Ὄχι ὡς ἄτομα δηλαδή, ἀλλὰ ὡς μέλη τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας. Ὁ θεὸς δὲν ἔπλασε ἄτομα, αὐτόνομα καὶ ἀνεξάρτητα. Μᾶς ἔπλασε, γιὰ νὰ γίνουμε πρόσωπα καὶ κοινωνία προσώπων. Καὶ οἱ μεγαλύτερες ἀρετές, ἂν μείνουν ἁπλῶς ἀτομικές, εἶναι μετοχὲς χωρὶς ἀντίκρυσμα ἐνώπιον τοῦ Μεγάλου Κριτοῦ. Γιατί δὲν βρῆκαν τὴν πραγμάτωσή τους μέσα στὴν ἀνθρώπινη κοινωνία. Δὲν καταξιώθηκαν σὲ διακονίες. Ἔτσι λ.χ. ἡ γνώση εἶναι θεία εὐλογία, ὅταν ὅμως θηρεύεται γιὰ χάρη τοῦ συνανθρώπου, γιὰ τὴν διακονία του πλησίον. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ εὐλάβεια, καὶ ἡ νηστεία καὶ σύνολη ἡ ἄσκησή μας. Ἂν ὅλα αὐτὰ γίνονται γιὰ μιὰ ἀτομικὴ δικαίωση καὶ ὄχι ὡς διακονία τῶν ἀδελφῶν, τῶν πλησίον, μᾶς ἐλέγχει ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ: «Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν» (Ματ. θ΄ 13)! Ἀγάπη θέλω καὶ ὄχι τὴν θρησκευτικότητα, ποὺ ἀποβλέπει στὴν αὐτοέξαρση καὶ τὴν αὐτοπροβολή. Ποῦ βλέπει τὸν τύπο ὡς πεμπτουσία τῆς εὐσέβειας.

3. Ὁ κόσμος ἔχει μάθει νὰ ἐξαγοράζει τὰ πάντα, ἀκόμη καὶ τὶς συνειδήσεις. Στὸ χῶρο ὅμως τῆς πίστεως δὲν ἰσχύει ὁ νόμος αὐτός. Ἡ ἀτομικὴ εὐσέβεια δὲν μπορεῖ νὰ ἐξασφαλίσει θέση στὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἂν δὲν γίνει πρῶτα ἐκκλησιαστική, ἂν δὲν συνοδεύεται δηλαδὴ ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης. Ὁ στίβος τοῦ χριστιανοῦ εἶναι καὶ ἡ κοινωνία καὶ ὄχι μόνο τὸ «ταμιεῖον». Εἰς τὸ ταμιεῖον του καταφεύγει ὁ Χριστιανὸς γιὰ τὸν πνευματικό του ἀνεφοδιασμό. Ποτὲ ὅμως δὲν ἐξαντλεῖται ἡ πολιτεία του στὸ στενὸ χῶρο τῆς ἀτομικότητάς του. Ἂν ἡ πνευματικότητα μᾶς εἶναι ὀρθή, θὰ ὁδηγεῖ σὲ ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Ἂς τὸ ἀκούσουμε μιὰ γιὰ πάντα: Τὸ ἐπιχείρημα τῶν γλυκανάλατων χριστιανῶν τῆς ἀνευθυνότητος καὶ τοῦ «λάθε βιώσας» δὲν ἔχει καμμιὰ δύναμη: «Κύτταξε τὴν ψυχή σου» δὲν σημαίνει τίποτε περισσότερο ἀπὸ δειλία καὶ ὑποχώρηση, ἂν δὲν συνοδεύεται καὶ ἀπὸ τὸ στίβο: «Πάλευσε γιὰ νὰ φτιάξεις τὴ χριστιανική σου κοινωνία». Διαφορετικὰ εἴμασθε κατὰ λάθος ἀνάμεσα σὲ χριστιανούς. Ἡ θέση μας εἶναι κάπου στὴν Ἄπω Ἀνατολή, στὴ νέκρωση τοῦ νιρβάνα.

4. Αἰσθάνομαι ὅμως τὴν ἀνάγκη νὰ προλάβω στὸ σημεῖο αὐτὸ μιὰ ἀπορία. Ἂν κρινόμασθε βάσει τῆς ἔμπρακτης ἀγάπης μας, τότε ποῦ πηγαίνει ἡ πίστη; Ποιά σημασία ἔχει ὁ ὑπὲρ τῆς πίστεως καὶ τῆς καθαρότητος τοῦ δόγματος ἀγῶνας; Ἂν δὲν ἔχει διαστάσεις αἰώνιες, τότε γιατί νὰ γίνεται;

Κατὰ τὴν ὥρα τῆς κρίσεως ἡ πίστη, καὶ ὡς ἀφοσίωση καὶ ὡς διδασκαλία, δὲν ἀποκλείεται, ὅπως πιστεύουν ἐν πρώτοις πολλοί. Προϋποτίθεται. Κριτής μας εἶναι Ὁ ΧΡΙΣΤΟΣ. Μᾶς σώζει ἡ μᾶς κατακρίνει ἡ συμπεριφορὰ καὶ στάση μας ἀπέναντι του. Γιατί μᾶς διευκρινίζει ὅτι στὸ πρόσωπό Του ἀναφέρεται κάθε πράξη μας πρὸς τὸν συνάνθρωπό μας, καλὴ ἢ κακή. Ἠθικὰ ἀδιάφορες πράξεις δὲν ὑπάρχουν. Ἂν τονίζει σὰν κριτήριο τὴν ἀγάπη, δὲν σημαίνει πῶς θέλει ν’ ἀποκλείσει τὴν πίστη. Θέλει νὰ προλάβει ἀκριβῶς τὴν καταδίκη τῆς πίστεως ἐκ μέρους μας σ’ ἕνα σύνολο θεωρητικῶν ἀληθειῶν χωρὶς ἀνταπόκριση καὶ ἐφαρμογὴ στὴ ζωή μας. Ὅπως ὁ κεκηρυγμένος ἄθεος καὶ ὁ συνειδητὸς ἀρνητὴς τῆς πίστεως μεταφράζει τὴν ἀθεΐα καὶ ἀπιστία του σὲ ἀντίθεα ἔργα, ἔτσι καὶ ὁ πιστὸς πρέπει νὰ κάμει τὴν πίστη του κινητήρια δύναμη τῆς ζωῆς του. Γιατί «ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων» (Ἰακ. β΄ 20) τῆς ἀγάπης, εἶναι νεκρά.

Δὲν ἀποκλείει, λοιπόν, τὴν πίστη, ἀφοῦ αὐτὴ εἶναι ἡ προϋπόθεση τοῦ ὀρθοῦ βίου καὶ τῆς σωτηρίας. Ἀλλὰ καὶ κάτι περισσότερο. Ὄχι μόνο «ὁ μὴ πιστεύσας» (εἰς τὸν Χριστὸ) δὲν σώζεται, ἀλλὰ καὶ ὁ μὴ ὀρθῶς πιστεύσας. Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι μόνο ἀγάπη, εἶναι καὶ ἀλήθεια (Ἰωαν. ιδ’ 6· Α’ Ἰωαν. δ’ 8· δ’ 16· ε’ 6) καὶ μάλιστα Αὐτοαλήθεια. Ὅποιος προδίδει τὴν ἀλήθεια προδίδει καὶ τὴν ἀγάπη. Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ «συγχαίρει δὲ τὴ ἀληθεία» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 6) συζεῖ δηλαδὴ καὶ συνευδοκιμεὶ μὲ τὴν ἀλήθεια, δὲν ὑπάρχει χωρὶς αὐτήν. Νὰ λοιπὸν πῶς καταξιώνεται ὁ ἀγῶνας γιὰ τὴν καθαρότητα τοῦ δόγματος. Γιατί εἶναι ἀγῶνας γιὰ τὴν ἀγάπη, εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἐκκλησιαστικὴ διακονία. Εἶναι ἀγῶνας πρώτιστα κοινωνικός, γιατί γίνεται χάριν τοῦ Λαοῦ τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μείνει ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὴν πλάνη, ποὺ εἶναι πραγματικὴ αὐτοκτονία.

Ἀδελφοί μου!

Ὅταν ὁ Χριστὸς μᾶς ἀνέφερε τὴν παραβολὴ τῆς Κρίσεως, οἱ λόγοι του μποροῦσαν νὰ νοηθοῦν ὄχι μόνο σὲ συνάρτηση πρὸς τοὺς συγχρόνους του, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὅσους ἔζησαν πρὶν ἀπ’ Αὐτόν. Ὅσοι δὲν γνώρισαν τὸν Χριστό, μποροῦν νὰ ἔχουν λόγους νὰ κριθοῦν μόνον γιὰ τὴν ἀγάπη τους, μολονότι ἀγάπη χωρὶς πίστη στὸν Θεὸ δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ ὑπάρχει. Ὅποιος εἰλικρινὰ ἀσκεῖ τὴν ἀγάπη «δέχεται» τὸν Θεό, ἔστω καὶ ἂν τὸν ἀγνοεῖ. Ὁ ἄπιστος δὲν δύναται νὰ ἔχει παρὰ μόνο φαινομενικὰ ἀγάπη. Καὶ μόνο ἐκεῖ, ποὺ ὑπάρχει βάπτισμα καὶ «ἅγιο Πνεῦμα», εἶναι δυνατὸ νὰ ὑπάρξει «τελεία ἀγάπη», ἀγάπη χριστιανική.

Τὸ ζήτημα ὅμως πρέπει, νομίζω, νὰ τεθεῖ κατ’ ἄλλο τρόπο. Ὅταν ἐμεῖς σήμερα ἀκοῦμε τὴν παραβολή, δύο χιλιάδες χρόνια μετὰ τὴν σάρκωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χωρίσουμε ἀπὸ τὴν ἀγάπη μας τὴν (ὀρθὴ) πίστη; Τὸ Εὐαγγέλιο λέγει καθαρά: «ὁ... μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ Θεοῦ» (Ἰωαν. γ’ 18). Μετὰ τὴν ἔνσαρκη δηλαδὴ οἰκονομία ἡ κρίση εἶναι συνέπεια τῆς στάσης κάθε ἀνθρώπου ἔναντι τοῦ Χρίστου. Κριτήριο μένει ἡ ἀγάπη. Ἀγάπη ὅμως ποὺ προϋποθέτει τὴν εἰς Χριστὸν πίστη. Γιατί αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀληθινή. Αὐτὴ μονάχα δικαιώνει καὶ σώζει...

(ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ «Κηρύγματικές σκέψεις στὰ εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα», Ἐκδόσεις "Ὀρθόδοξος Κυψέλη" Θεσσαλονίκη, ηλ. 2310 212659)

(Πηγὴ ἠλ. κειμένου: Ι. Μ. Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου)

alopsis