Ἡ συνείδηση Ἅγιος Ἰγνάτιος Brianchaninov

 

ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ εἶναι ἡ αἴσθηση τοῦ πνεύματος τοῦ ἀνθρώπου, αἴσθηση λεπτὴ καὶ φωτεινή, ποὺ ξεχωρίζει τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακό.

Ἡ αἴσθηση αὐτὴ ξεχωρίζει τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακὸ πιὸ καθαρὰ ἀπ’ ὅσο ὁ νοῦς. Πιὸ δύσκολο εἶναι νὰ παραπλανήσει κανεὶς τὴ συνείδηση παρὰ τὸν νοῦ. Καὶ τὸν πλανεμένο νοῦ, ποὺ τὸν ὑποστηρίζει τὸ φιλάμαρτο θέλημα, γιὰ πολὺν καιρὸ τὸν ἀντιμάχεται ἡ συνείδηση.

Ἡ συνείδηση εἶναι ὁ φυσικὸς νόμος(1). Ἡ συνείδηση χειραγωγοῦσε τὸν ἄνθρωπο πρὶν τοῦ δοθεῖ ὁ γραπτὸς νόμος. Ἡ μεταπτωτικὴ ἀνθρωπότητα βαθμιαῖα οἰκειώθηκε ἕναν λαθεμένο τρόπο σκέψεως γιὰ τὸν Θεό, τὸ καλὸ καὶ τὸ κακό. Ἡ λαθεμένη σκέψη ἐπηρέασε, φυσικά, καὶ τὴ συνείδηση. Ἔτσι, ὁ γραπτὸς νόμος ἀποτέλεσε ἀναγκαιότητα γιὰ τὴ χειραγώγηση τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἀληθινὴ θεογνωσία καὶ τὴ θεοφιλή διαγωγή.

Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, ἐπισφραγισμένη μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα, θεραπεύει τὴ συνείδηση ἀπὸ τὴν κακὴ προδιάθεση (2) μὲ τὴν ὁποία τὴ δηλητηρίασε ἡ ἁμαρτία. Ἡ ὀρθὴ λειτουργία τῆς συνειδήσεως ἀποκαθίσταται, ἐνισχύεται καὶ σταθεροποιεῖται μὲ τὴν τήρηση τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ.

Ἡ ἀποκατάσταση τῆς ὑγείας καὶ ἡ ὀρθὴ λειτουργία τῆς συνειδήσεως εἶναι δυνατὲς μόνο στοὺς κόλπους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μέσω τοῦ θείου νόμου της, πού κατευθύνει ὀρθὰ τὸν νοῦ. Γιατί κάθε λαθεμένη σκέψη ἐπιδρᾶ ἀρνητικὰ στὴ συνείδηση καὶ τὴ λειτουργία της.

Οἱ θεληματικὲς ἁμαρτίες σκοτίζουν, ἐξασθενίζουν, καταπνίγουν, ἀποκοιμίζουν τὴ συνείδηση.

Κάθε ἁμαρτία ποὺ δὲν ἐξαλείφεται μὲ τὴ μετάνοια, ἀφήνει τὴ βλαπτικὴ σφραγίδα της στὴ συνείδηση.

Ἡ ἑκούσια καὶ συνεχὴς ἁμαρτωλὴ ζωὴ σχεδὸν νεκρώνει τὴ συνείδηση. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὡστόσο, αὐτὴ νὰ νεκρωθεῖ ἐντελῶς. Θὰ συνοδεύει τὸν ἄνθρωπο μέχρι τὸ φοβερὸ Κριτήριο τοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖ θὰ τὸν ἐνοχοποιήσει, ἂν τὴν καταπατοῦσε.

Σύμφωνα μὲ τοὺς ἁγίους πατέρες, ὁ ἀντίδικος τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἀναφέρεται στὸ Εὐαγγέλιο (3), εἶναι ἡ συνείδηση. Καὶ πράγματι εἶναι ἀντίδικος, γιατί ἐναντιώνεται σὲ κάθε ἄνομο ἐγχείρημά μας.

Βαδίζοντας πρὸς τὸν οὐρανό, στὴ διάρκεια τῆς ἐπίγειας ζωῆς σου, νὰ ἔχεις εἰρηνικὲς σχέσεις μ’ αὐτὸν τὸν ἀντίδικο, γιὰ νὰ μὴ γίνει κατήγορός σου τότε ποὺ θ’ ἀποφασίζεται ἡ κατάστασή σου στὴν αἰωνιότητα.

Λέει ἡ Γραφή: «Θὰ ἀπαλλάξει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὰ δεινὰ ἕνας ἀξιόπιστος μάρτυρας»(4). Ἀξιόπιστος μάρτυρας εἶναι ἡ ἄμεμπτη συνείδηση. Ἡ ἄμεμπτη αὐτὴ συνείδηση τὴν ψυχὴ ποὺ ἀκούει τὶς συμβουλές της θὰ τὴ λυτρώσει ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες της μέχρι τὸν θάνατο καὶ ἀπὸ τὰ αἰώνια βάσανα μετὰ τὸν θάνατο.

Ὅπως ἡ κόψη τοῦ μαχαιριοῦ ἀκονίζεται μὲ τὴν πέτρα, ἔτσι καὶ ἡ συνείδηση ἀκονίζεται ἀπὸ τὴ νοητὴ πέτρα (5), τὸν Χριστό, μὲ τὴ μελέτη τοῦ λόγου Του, ποὺ τὴ φωτίζει, καὶ μὲ τὴν τήρηση τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν.

Φωτισμένη καὶ ἀκονισμένη ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ ἡ συνείδηση, λεπτομερειακὰ καὶ ὁλοκάθαρα φανερώνει στὸν ἄνθρωπο τὶς ἁμαρτίες του, ἀκόμα καὶ τὶς πιὸ μικρές.

Μὴν ἀσκεῖς βία στὸν ἀντίδικό σου -μὴν παραβιάζεις τὴ συνείδησή σου! Διαφορετικά, θὰ στερηθεῖς τὴν πνευματική σου ἐλευθερία. Ἡ ἁμαρτία θὰ σὲ αἰχμαλωτίσει καὶ θὰ σὲ δέσει. Θλίβεται ὁ προφήτης μαζὶ μὲ τὸν Θεὸ γι’ αὐτοὺς ποὺ ἐπιβουλεύονται τὸν ἴδιο τους τὸν ἑαυτό, παραβιάζοντας τὴ συνείδησή τους: «Ὁ Ἐφραΐμ καταπίεσε τὸν ἀντίδικό του, καταπάτησε τὸ δίκιο του, γιατί ἄρχισε νὰ ἀκολουθεῖ τὴ ματαιότητα»(6).

Ἡ «κόψη» τῆς συνειδήσεως εἶναι πολὺ λεπτή, πολὺ εὐαίσθητη, γι’ αὐτὸ ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ τὴ φυλάει προσεκτικά. Καὶ τὴ φυλάει, ὅταν ἐκτελεῖ ὅλες τὶς ὑποδείξεις τῆς συνειδήσεως καὶ ὅταν, σὲ περίπτωση ἀθετήσεως κάποιας ἀπ’ αὐτὲς λόγω ἀδυναμίας ἤ πλάνης, μετανοεῖ μὲ δάκρυα.

Καμιὰν ἁμαρτία μὴ θεωρεῖς ἀσήμαντη. Κάθε ἁμαρτία ἀποτελεῖ παράβαση τοῦ θείου νόμου, ἐναντίωση στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, καταπάτηση τῆς συνειδήσεως. Ἄλλωστε, ἀπὸ τὰ μικρά, ἀπὸ τὰ μηδαμινά, ὅπως νομίζουμε, ἁμαρτήματα ὁδηγούμαστε σιγὰ-σιγὰ στὰ μεγάλα. “Πόσο σοβαρὸ εἶναι αὐτό; Εἶναι βαριὰ ἁμαρτία; Μήπως δὲν εἶναι κάν ἁμαρτία; Ναί, δὲν εἶναι ἁμαρτία!”. Ἔτσι σκέφτεται ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴ σωτηρία του, ὅταν ἀποφασίζει νὰ γευθεῖ τὴν ἁμαρτωλὴ τροφή, τὴν τροφὴ ποὺ ἀπαγορεύει ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ. Μὲ ἀβάσιμους συλλογισμοὺς καταπατᾶ διαρκῶς τὴ συνείδησή του. Ἔτσι, μὲ τὸν καιρό, ἡ «κόψη» της στομώνει καὶ ἡ φωτεινότητα της μειώνεται. Στὴν ψυχὴ ἁπλώνονται τὸ σκοτάδι καὶ ἡ παγωνιὰ —ἡ ἀμέλεια καὶ ἡ ἀναισθησία.

Τελικὰ ἡ ἀναισθησία γίνεται πάγια κατάσταση τῆς ψυχῆς. Συχνὰ μάλιστα, συμβαίνει νὰ εἶναι ἱκανοποιημένη ἡ ψυχὴ μὲ τὴν ἀναισθησία της, θεωρώντας τὴν κατάσταση εὐάρεστη στὸν Θεό, κι ἔτσι νὰ ἔχει τὴ συνείδηση της ἀναπαυμένη. Στὴν πραγματικότητα, βέβαια, ἀφοῦ ἔχασε τὴ μακάρια συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητάς της, ποὺ εἶναι ἡ βάση τῆς πνευματικῆς ζωῆς, τύφλωσε καὶ ἀποκοίμισε τὴ συνείδηση (7).

Ἀθέατες τότε, μέσα στὸ βαθὺ σκοτάδι τῆς ἀναισθησίας, διάφορες ἁμαρτίες ὁρμοῦν σὰν ληστὲς μέσα στὴν ψυχὴ καὶ τὴν κάνουν κρησφύγετό τους. Οἱ ἁμαρτίες αὐτές, μένοντας ἐκεῖ γιὰ πολύ, γίνονται συνήθειες. Μὲ τὸν καιρὸ ἑδραιώνονται καὶ ἰσχυροποιοῦνται ὅσο καὶ οἱ φυσικὲς ἰδιότητες τῆς ψυχῆς, καμιὰ φορά μάλιστα ξεπερνοῦν σὲ δύναμη ἀκόμα κι αὐτὲς τὶς φυσικὲς ἰδιότητες. Οἱ ἁμαρτωλὲς συνήθειες ὀνομάζονται πάθη. Χωρὶς νὰ τὸ συνειδητοποιεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἁλυσοδένεται σιγὰ-σιγὰ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ γίνεται αἰχμάλωτός της, δοῦλος της.

Ὅποιος ἀδιαφορεῖ συστηματικὰ γιὰ τὶς ὑπομνήσεις τῆς συνειδήσεως, ἀφήνει τὸν ἑαυτό του νὰ αἰχμαλωτιστεῖ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος μόνο μὲ ἔντονο προσωπικὸ ἀγώνα καὶ μὲ τὴ δυναμικὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ θὰ μπορέσει νὰ σπάσει τὶς ἁλυσίδες του καὶ νὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὰ πάθη. Γιατί τὰ πάθη ταυτίστηκαν μὲ τὴ φύση του, ἔγιναν, θαρρεῖς, ἰδιότητές της.

Ἀγαπητέ μου ἀδελφέ! Μ’ ὅλη τὴν προσοχὴ καὶ τὴν ἐπιμέλεια φύλαξε τὴ συνείδησή σου.

Φύλαξε τὴ συνείδησή σου, πρῶτον, ὡς πρὸς τὴ σχέση σου μὲ τὸν Θεό. Νὰ τηρεῖς ὅλες τὶς ἐντολές Του, τόσο ὅταν σὲ βλέπουν οἱ ἄνθρωποι ὅσο καὶ ὅταν δὲ σὲ βλέπουν. Γιατί καὶ ὅταν δὲν σὲ βλέπουν οἱ ἄνθρωποι, ὅ,τι κάνεις, ἀκόμα καὶ ὅ,τι σκέφτεσαι, γίνεται γνωστὸ στὸν Θεὸ καὶ στὴ συνείδησή σου.

Φύλαξε τὴ συνείδησή σου, δεύτερον, ὡς πρὸς τὴ σχέση σου μὲ τὸν πλησίον. Μὴν ἀρκεῖσαι σὲ μίαν εὐπρεπῆ ἐξωτερικὴ συμπεριφορὰ πρὸς τοὺς συνανθρώπους σου. Πρέπει ἀπὸ τὴ συμπεριφορά σου νὰ ἱκανοποιεῖται ἡ συνείδησή σου. Καὶ ἡ συνείδηση ἱκανοποιεῖται, ὅταν ὄχι μόνο οἱ πράξεις σου ἀλλὰ καὶ τὰ αἰσθήματά σου γιὰ τὸν πλησίον ἀνταποκρίνονται στὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου.

Φύλαξε τὴ συνείδησή σου, τρίτον, ὡς πρὸς τὰ πράγματα, ἀποφεύγοντας τὰ περιττὰ καὶ τὰ πολυτελή. Νὰ θυμᾶσαι πὼς ὅλα τὰ ἀντικείμενα ποὺ χρησιμοποιεῖς στὴν καθημερινή σου ζωὴ εἶναι δῶρα τοῦ Θεοῦ.

Φύλαξε τὴ συνείδησή σου, τέταρτον, ὡς πρὸς τὸν ἴδιο σου τὸν ἑαυτό. Μὴν ξεχνᾶς πὼς εἶσαι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ πρέπει νὰ Τοῦ μοιάσεις (8), νὰ Τοῦ παρουσιάσεις κάποτε αὐτὴ τὴν εἰκόνα καθαρὴ καὶ ἄμεμπτη.

Ἀλίμονο, ἀλίμονο στὴν ψυχή, στὴν ὁποία ὁ Κύριος, τὴν ἡμέρα τῆς Κρίσεως, δὲν θ’ ἀναγνωρίσει τὴν εἰκόνα Του! Ἀλίμονο στὴν ψυχή, στὴν ὁποία δὲν θὰ βρεῖ καμιὰν ὁμοιότητα μὲ τὸν ἑαυτό Του! Αὐτὴ ἡ ψυχὴ θ’ ἀκούσει τὴν τρομερὴ καταδίκη: «Δὲν σὲ ξέρω!»(9). Ἡ ἄχρηστη εἰκόνα θὰ ριχθεῖ στὴν ἄσβεστη φλόγα τῆς γέεννας.

Ἀνέκφραστη καὶ ἀτελεύτητη, ἀπεναντίας, θὰ εἶναι ἡ χαρὰ τῆς ψυχῆς, στὴν ὁποία ὁ Κύριος θ’ ἀναγνωρίσει τὴν εἰκόνα Του, στὴν ὁποία θὰ δεῖ τὴν προπτωτικὴ θεία ὀμορφιά, δῶρο τῆς ἄπειρης ἀγαθότητάς Του στὸ πλάσμα Του. Αὐτὴ ἡ ὀμορφιὰ τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς μετὰ τὴν προπατορικὴ πτώση χάθηκε, ἀλλὰ ἀποκαταστάθηκε καὶ αὐξήθηκε μὲ τὴ λυτρωτικὴ οἰκονομία τοῦ Χριστοῦ. Καὶ ὁ Χριστὸς μᾶς ἔδωσε ἐντολὴ νὰ διατηροῦμε τὴ θεία ὀμορφιὰ τῆς ψυχῆς μας ἀκέραιη καὶ ἄσπιλη, ἀποφεύγοντας ὅλες τὶς ἁμαρτίες καὶ τηρώντας ὅλες τὶς εὐαγγελικὲς ἐντολές.

Τῆς ἀποφυγῆς τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν ἄγρυπνος ἐπιτηρητὴς καὶ ἀσίγητος παρακινητής εἶναι ἡ συνείδηση. Ἀμήν.

amethystos: Ἡ συνείδηση (amethystosbooks.blogspot.com)

Πώς προσδιορίζεται η ημέρα του Πάσχα; - π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

 

Πώς προσδιορίζεται η ημέρα του Πάσχα;

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

 

Οι αδελφοί μας Καθολικοί της Ελλάδος (ή δεν είναι αδέλφια, όσα αδέρφια είναι μαλωμένα;) δημοσίευσαν εφέτος μια όμορφη ανακοίνωση που επεξηγεί το γεγονός της τόσο μεγάλης χρονικής διαφοράς εορτασμού του Πάσχα μεταξύ Ορθοδόξων (1 Μαΐου) και Καθολικών (27 Μαρτίου). Την αναδημοσιεύουμε γιατί η αλήθεια είναι υπέρ πάντα και πάντας και γιατί δεν φοβόμαστε να αναγνωρίζουμε λάθη και κολλήματα μας.

Όποιος φοβάται δεν έχει καταλάβει ούτε τι είναι μετάνοια ούτε τι είναι «υγεία» από την αγάπη της αλήθειας και βρίσκεται στην τραγωδία του «οὐ μέ πείσης κἄν μέ πείσης». Δυστυχώς πρέπει να ομολογήσουμε ότι βρισκόμαστε στο τέλμα μιας θριαμβολογούσας Εκκλησίας (όσον αφορά τα πρόσωπα-εκπροσώπους), που, εξ αυτού, καθόλου δεν γίνεται θριαμβεύουσα! Αντιθέτως εκτίθεται στα μάτια των σκεπτόμενων και τους εκθέτει (τους σκεπτόμενους) στον τραγικό δαιμονικό πειρασμό να μη διανοούνται να γίνουν μέλη της Εκκλησίας του Χριστού… από αξιοπρέπεια!!

Φωνάζουμε οι Ορθόδοξοι για τον κανόνα της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου που ρυθμίζει το Πάσχα και συγχρόνως… βάζουμε ρυθμιστές, ένα ημερολόγιο ενός ειδωλολάτρη βασιλιά (Ιουλιανό – του Ιουλίου Καίσαρος), και ένα επίσης ειδωλολάτρη αστρονόμο (κύκλος του Μέτωνος, 5^ος αιώνας προ Χριστού) τα οποία μας… εκτροχιάζουν και από το πνεύμα και από το γράμμα του κανόνος. Ἄβυσσος ἄβυσσον επικαλείται!! Το χειρότερο: όλες αυτές τις στρεβλωτικές παρεμβολές τις θεωρούμε γνησιότητα και επιτιθόμαστε σε κάθε (σωστά) αντιγνωμούντα.

Και όλα αυτά εξαιτίας της στρεβλής αντιλήψεως που επικρατεί για το θέμα… Παράδοση και η οποία στρεβλότητα ερμηνεύει την Παράδοση ως επανάληψη… αδιάκριτο. Όσα στην ιστορική(!) διαδρομή της Εκκλησίας παρενεβλήθησαν ως συνήθειες, για κάποιους απόκτησαν ιερότητα(!) και κύρος! Όσα ο Χριστός εμπαίζει και απορρίπτει αξιολογώντας τα… «διά τήν παράδοσιν ὑμῶν» εμείς τα εστερνιζόμαστε ως νοοτροπία. Φανταζόμαστε νεκρό γράμμα μόνον την περιτομή (που επιτέλους είχε και την βαρύτητα της αφιερώσεως στον Θεό) και συγχρόνως… «ἡμέρας καί μῆνας καί καιρούς καί ἐνιαυτούς…» παρατηρούμε! Φοβόμαστε το ζωοποιούν Πνεύμα και αισθανόμαστε ασφάλεια στο «γράμμα» που όμως τελικά «σκοτώνει». Τυραννάμε ένα σωρό οικογένειες που ζουν και εργάζονται στην Ευρώπη και αλλού και εκπέμπουμε ένα σήμα παρεμηνευτικής μονομανίας. “Υποστηρίζουμε” αυτό που παραβαίνουμε!!

Επιτέλους, ας κάνουμε… Πάσχα ελευθερούμενοι διά της διαβάσεως από τις νομικές διατάξεις (…ούτε καν!!) στην ελευθερία των τέκνων του Θεού!

 

Πολλοί μας ρωτούν, το τελευταίο διάστημα, γιατί εφέτος υπάρχει τόση διαφορά στον εορτασμό του Πάσχα μεταξύ των χριστιανών Ανατολής και Δύσεως.

Χωρίς να θέλουμε να εμπλακούμε στους λεπτομερείς υπολογισμούς της αστρονομίας, που είναι για τους ειδικούς, απαντούμε με δυο λόγια αναφέροντας τις δύο βασικές αιτίες, που δημιουργούν αυτή τη διαφορά:

Ο κανόνας της A’ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας, για τον εορ­τασμό του Πάσχα, είναι κοινός για την Ανατολή και τη Δύση. Διαφέρει ο τρόπος της εφαρμογής του!

Το Πάσχα, σύμφωνα με την Α’ Οικουμενική Σύνοδο, πρέπει να εορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της Ανοίξεως, δηλαδή την πρώτη πανσέλη­νο μετά την εαρινή ισημερία, που συμβαίνει στις 21 Μαρτίου κάθε έτους.

Η Δύση και ο περισσότερος χριστιανικός κόσμος σε όλη τη γη, εφαρμόζοντας τόσο το πνεύμα όσο και το γράμμα του κανόνα της Νίκαιας, γιόρτασαν εφέτος το Πάσχα στις 27 Μαρτίου, διότι η πρώτη πανσέληνος της Ανοίξεως έγινε στις 23 Μαρτίου, ημέρα Τετάρτη.

Η Ανατολή, ακολουθώντας το Ιουλιανό (Παλαιό) Ημερολόγιο για τον εορτα­σμό του Πάσχα, με 13 μέρες διαφορά από το Γρηγοριανό, θεώρησε την πανσέ­ληνο της 23ης Μαρτίου ως τελευταία πανσέληνο του Χειμώνα, εφόσον συνέ­πεσε μεταξύ 21 ης Μαρτίου και 3ης Απριλίου, ημέρας κατά την οποία αρχίζει η Άνοιξη σύμφωνα με το Ιουλιανό Ημερολόγιο. Έπρεπε λοιπόν να βρει την «πρώ­τη» πανσέληνο της Ανοίξεως κατά τους δικούς της (λανθασμένους) υπολογι­σμούς. Η πανσέληνος αυτή ήταν στις 22 Απριλίου, ημέρα Παρασκευή. Κι όμως το Πάσχα δε εορτάσθηκε στις 24 Απριλίου, διότι υπάρχει ένας ακόμα λανθασμένος υπολογισμός:

Η Δύση υπολογίζει την «ηλικία» της Σελήνης με ακρίβεια και παραδέχεται την πανσέληνο την ημέρα και την ώρα που γίνεται.

Η Ανατολή, ακολουθώντας τον «κύκλο του Μέτωνος» (αθηναίου αστρονόμου του 5ου π.Χ. αιώνα) για τον υπολογισμό της Σελήνης, κάνει ένα λάθος περίπου πέντε ημερών (δη­λαδή, είναι σήμερα πανσέληνος, βλέπουμε το φεγγάρι ολο­στρόγγυλο, και όμως! Η ανατολή μας λέγει ότι η πανσέληνος αυτή θα γίνει με­τά πέντε μέρες!).Έτσι αν η πανσέληνος γίνει τις πρώτες ημέρες της εβδομάδας, τότε, προσθέτοντας και τις πέντε μέ­ρες είμαστε ακόμη πριν από την Κυριακή, και το Πάσχα εορτάζε­ται την Κυριακή μετά την πανσέληνο. Αν όμως η πανσέληνος γίνει τις τε­λευταίες ημέρες της εβδομάδας, (όπως εφέτος, που η πανσέληνος είναι την Παρασκευή 22 Απριλίου) τότε, σύμφωνα με τους λανθασμένους αυτούς υπολο­γισμούς, προσθέτοντας πέντε μέρες, θεωρείται ότι γίνεται μετά την Κυριακή (24 Απριλίου), κι έτσι το Πάσχα εορτάζεται την Κυριακή που ακολουθεί (1 Μαΐου), όχι με πανσέληνο, αλλά όταν η σελήνη έχει περάσει πια στο τελευταίο τέταρτο!

Αυτό συμβαίνει και κάθε φορά που έχουμε διαφορά μιας εβδομάδας για τον εορτασμό του Πάσχα.

Η Ανατολή γιορτάζει σωστά το Πάσχα, σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα της Α’ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας, μόνον όταν συνεορτάζει με τη Δύση.

Η ημερομηνία του εορτασμού του Πάσχα δεν είναι δόγμα πίστεως. Είναι απο­τέλεσμα μαθηματικών υπολογισμών που έχουν να κάνουν με την κίνηση της Σε­λήνης γύρω από τη Γη και της Γης και γύρω από τον Ήλιο.

Γι’ αυτό και η Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα, τόσο για λόγους πρακτικούς, για να διευκολύνει τους πιστούς της (μικτές οικογένειες, κρατικές αργίες κλπ.), όσο και οικουμενικούς, από σαράντα και πλέον χρόνια και εν γνώσει των λανθα­σμένων υπολογισμών, συνεορτάζει το Πάσχα με την Ορθόδοξη Εκκλησία.

(Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου

της I. Συνόδου της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος

προ πενταετίας)

 ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣΚ

Εὐαγόρας Παλληκαρίδης: Ἕνα ξεχασμένο πρότυπο

 

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας σήμερα εἶναι τά πρότυπα. Ὅταν παρατηροῦμε, συνήθως ἐπικριτικά, τίς συμπεριφορές τῶν νέων ἀνθρώπων, ἀποφεύγουμε νά ἀναζητήσουμε τά αἴτια πού τίς διεμόρφωσαν. Θεωροῦμε ὅτι ἕνα πολύ βασικό ἀπό αὐτά εἶναι ἡ ἔλλειψις προτύπων, ἤ ἀκόμη χειρότερα, ἡ καλλιέργεια καί ἡ προβολή τῶν λάθος προτύπων.

Πόσοι ἄραγε θυμήθηκαν αὐτήν τήν ἑβδομάδα ὅτι τέτοιες μέρες τό 1957 ἐβάδιζε πρός τήν ἀθανασία ὁ ἀγωνιστής τῆς ΕΟΚΑ Εὐαγόρας Παλληκαρίδης; Πόσοι μίλησαν στά παιδιά τους γιά αὐτόν τόν ἥρωα πού ἔμεινε αἰώνια 19 χρονῶν, ἔχοντας προλάβει νά ἀφήσει, πέρα ἀπό ἕνα παράδειγμα ἡρωικοῦ τρόπου ζωῆς, τίς παρακαταθῆκες τῶν συγγραμμάτων του. Ὁ Παλληκαρίδης χάραξε μέ τήν πέννα του φράσεις πού μιλοῦν στήν ψυχή τοῦ Ἕλληνα. Τοῦ πραγματικοῦ Ἕλληνα. Λόγια πού ὑπερβαίνουν ἀκόμη καί πολλούς καταξιωμένους λογοτέχνες. Λόγια ἱκανά νά ἐξοβελίσουν τήν μικρότητα κάποιων οὐτιδανῶν, τούς ὁποίους κάποιοι θέλουν νά μᾶς ἐπιβάλλουν σάν πρότυπα μιᾶς νέας (!) ἐποχῆς.

«Θά πάρω μιάν ἀναφορά, θά πάρω μονοπάτια, νά βρῶ τά σκαλοπάτια, πού πᾶν’ στή λευτεριά» ἔγραψε ὁ Παλληκαρίδης στούς συμμαθητές του, τήν ἡμέρα πού ἄφησε τό σχολεῖο γιά νά βγεῖ στόν ἀγῶνα. Νά ἀνταποκριθεῖ στήν σάλπιγγα τοῦ Ἀρχηγοῦ Διγενῆ πού «στόν ἦχο τῆς φωνῆς του ἔτρεξε ὅλη ἡ λεβεντιά γιά ν’ ἀρχίσουνε τή δράση εἰς τῆς Κύπρου τά βουνά.»

Θυμίζουν οἱ στίχοι τοῦ Παλληκαρίδη τό δημῶδες πού κάποτε διδασκόταν στά σχολεῖα, ὅπου ὁ ἀνώνυμος Ἕλληνας τοῦ 1821 προσωποποιούμενος μέ τό ὄνομα Βασίλης ἀπορρίπτει τίς προτροπές νά «κάτσει φρόνιμα καί νά γίνει νοικοκύρης» ὑπό τόν ζυγό τῶν Τούρκων. Καί ἀπευθυνόμενος πρός τήν Μάννα, τήν αἰώνια Ἑλληνίδα μάννα, τῆς λέγει: «Φέρε μου τ’ ἀλαφρό σπαθί καί τό βαριό τουφέκι / νά πεταχτῶ σάν τό πουλί ψηλά στά κορφοβούνια / νά πάρω δίπλα τά βουνά, νά περπατήσω λόγκους / νά βρῶ λημέρια τῶν κλεφτῶν, γιατάκια καπετάνων / καί νά σουρίξω κλέφτικα, νά σμίξω τούς συντρόφους / πού πολεμοῦν μέ τήν Τουρκιά καί μέ τούς Ἀρβανῖτες».Ὁ Βασίλης τοῦ 1821 ἦταν τό πρότυπο γιά τόν Εὐαγόρα Παλληκαρίδη τοῦ 1957. Ὁ Παλληκαρίδης ἔπρεπε νά εἶναι τό πρότυπο γιά τά δικά μας παιδιά. Γενιές καί γενιές Ἑλλήνων μεγάλωσαν, ἔζησαν ἀγωνίσθηκαν, καί βῆμα-βῆμα ἀπελευθέρωναν τήν Ἑλλάδα. Ἀψήφησαν τά κανόνια τῶν Τούρκων καί τίς κρεμάλες τῶν Ἄγγλων, καί κράτησαν ψηλά τά ἰδανικά τῆς φυλῆς μαχόμενοι «γιά τοῦ Χριστοῦ τήν Πίστη τήν Ἁγία καί γιά τῆς Πατρίδος τήν Ἐλευθερία.»

Καί ἦλθαν σήμερα κάποιοι ἀνιστόρητοι, πού ἔχουν ἀναδειχθεῖ καί σέ δημόσια πρόσωπα, νά ὑποστηρίξουν ὅτι ἡ πίστις πού κράτησε τούς Ἕλληνες ζωντανούς σέ αἰῶνες ἀντιξοοτήτων εἶναι «ξεπερασμένη», ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας εἶναι «ἰμπεριαλισμός» ὅτι ὁ ἐθνικισμός εἶναι κάτι κακό. Δέν θά ποῦμε πολλά. Δέν τούς ἀξίζει. Θά ἀναφέρουμε μόνον ὅτι ὁ διορατικός κεντρῶος πολιτικός τοῦ μεσοπολέμου Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου ἀνήγαγε τόν ἐθνικισμό σέ εὐγενῆ πατριωτισμό.

Μᾶς ὁδηγοῦν νά ξεκόψουμε ἀπό τίς ρίζες τοῦ ἐθνικοῦ μας κορμοῦ, νά ἀρνηθοῦμε πανανθρώπινες ἀρχές καί ἀξίες καί νά υἱοθετήσουμε παρακμιακά πρότυπα ἀτόμων πού προβάλλουν τά συμπλέγματά τους ὡς ἀρετές. Καί μετά ἀποροῦμε πού οἱ νέοι ἀντιδροῦν στό κοινωνικό περιβάλλον πού ἔχει διαμορφωθεῖ. Πού ἀπορρίπτουν τίς πνευματικές ψῶρες τίς ὁποῖες κάναμε πρότυπα ζωῆς. Νά θυμίσουμε ὅτι ἔτσι ἐχαρακτήριζε τόν κομμουνισμό ὁ κορυφαῖος Νῖκος Καζαντζάκης, ἀλλά οἱ ψῶρες αὐτές στήν ἐποχή μας εἶναι πολύ περισσότερες.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι κάποιοι νέοι ἀντιδροῦν κατά τρόπο ὑπερβολικό. Θά ἐπαναλάβουμε ὅμως ὅτι δέν φταῖνε αὐτοί. Ἀντιδροῦν μέσα σέ ἕνα πλαίσιο πού δέν τούς ἐμπνέει γιά τίποτε καλύτερο, εὐγενέστερο, ὑψηλότερο. Ἀκόμη καί τήν οἰκογένεια τήν ὑποβαθμίσαμε σέ προϊόν συμβολαιογραφικῆς πράξεως. Πῶς λοιπόν τέτοιες κατ’ εὐφημισμόν ἑνώσεις προσώπων θά διαπλάσουν χαρακτῆρες μέ ἀρετές; Καί ποῦ εἶναι τό ἑλληνικό σχολεῖο νά βαπτίσει τούς νέους Ἕλληνες στά νάματ τῆς φυλῆς; Οἱ «ἀγράμματοι» μαχητές τοῦ 1821 ἦσαν πολύ πιό μορφωμένοι ἀπό ὅλους ἐμᾶς.

Καί ὁ Παλληκαρίδης, ἡ φυσική συνέχειά τους, ἔγραφε: «Δέν λυπᾶμαι γιά τίποτα. Ἄς χάσω τό κάθε τί. Μία φορά κανείς πεθαίνει. Θά βαδίσω χαρούμενος στήν τελευταία μου κατοικία. Τί σήμερα, τί αὔριο; Ὅλοι πεθαίνουν μιά μέρα. Εἶναι καλό πρᾶγμα νά πεθαίνει κανείς γιά τήν Ἑλλάδα. Ὥρα 7:30. Ἡ πιό ὄμορφη μέρα τῆς ζωῆς μου. Ἡ πιό ὄμορφη ὥρα. Μή ρωτᾶτε γιατί».

Ἦταν 14 Μαρτίου 1957. Στίς Κεντρικές Φυλακές τῆς Λευκωσίας. Σέ ἕναν τόπο θυσίας καί προσκυνήματος. Ἐκεῖ ἀπό ὅπου πρέπει τοὐλάχιστον μιά φορά στήν ζωή του νά περάσει κάθε Ἕλληνας καί νά σκύψει τό κεφάλι μπροστά στά Φυλακισμένα Μνήματα. Ἐκεῖ ὅπου ἀναπαύονται κάποιοι ἀπό τούς τελευταίους ἥρωες τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

Η οδός του ιερέα

 

Αγίου Σωφρονίου του Αθωνίτου *

Μπορούμε να πούμε ότι στην εποχή μας δημιουργήθηκε μία κατάσταση ,κατά την οποία ο ιερέας αναγκάζεται να βρει τρόπο συμπεριφοράς .Καταντά ανούσιο να πορευτεί σε συνάντηση με τους ανθρώπους να τους ελκύσει στην Εκκλησία να μιλήσει σε αυτούς για το Θεό και τη Σωτηρία .

Πολλοί ιερείς και ποιμένες θεωρούν ότι είναι αναγκαίο να εισέλθουν μέσα στον κόσμο, να βρουν έννοιες σε κατανοητή γλώσσα για τους ανθρώπους να μοιραστούν μαζί τους το δράμα και τη χαρά και τα παρόμοια .

Εγώ είμαι βαθιά πεπεισμένος πως παρόμοια δραστηριότητα είναι ανώφελη η μόνη οδός για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους ,ακόμη και τους συγχρόνους μας είναι να ζήσουμε οι ίδιοι το Θεό τον Ζώντα Θεό.

Οφείλουμε να γίνουμε φορείς της αιώνιας ζωής, η Άννα, και τότε πλέον μετά από αυτό να κηρύξουμε το Ευαγγέλιο που είναι πάνω από όλα κήρυγμα για την Ανάσταση... και όχι μόνο του Χριστού αλλά πάντων των αιώνων κεκοιμημένων .

Ποια ωφέλεια μπορεί να έχει ο λόγος του ανθρώπου όταν ο ίδιος δεν γνωρίζει εκ πείρας αυτή την Ανάσταση;

Όλα όσα θα λέει στους ανθρώπους θα είναι νεκρά, κατά κάποιο τρόπο εικασίες από μισότυφλη πίστη. Για τον ίδιο τον άνθρωπο και αυτή μισότυφλη πίστη είναι ήδη δώρο Άνωθεν και μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική ελπίδα, αλλά δεν μπορεί καθόλου να πείσει τους άλλους.

Οι μοναχοί μου αρχίζουν να το κατανοούν αυτό, και παραμένουν ήρεμοι μπροστά σε όλες τις οικουμενιστικές προκλήσεις να πορευτούν μέσα στον κόσμο. Γνωρίζουν ότι αν έχουν οι ίδιοι μέσα τους τη θεία Πνοή, τότε αυτή η δύναμη του Θεού οπωσδήποτε θα πληροφόρηση και τους άλλους ακόμα και χωρίς λόγια .Αν όμως αυτό δεν υπάρχει τότε αντί για σωτηρία του κόσμου, το μόνο αποτέλεσμα θα είναι η προσωπική τους απώλεια μαζί με αυτό τον κόσμο που  αποστράφηκε το Θεό.

Ετσι αγωνιζόμαστε να ζήσουμε στο δικό μας μικρό κύκλο .

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κλεινόμαστε στον εαυτό μας αδιαφορώντας για τα πεπρωμένα του κόσμου, τέτοια αδιαφορία θα ήταν για μας θανατηφόρα.

Τελούμε τη Θεία Λειτουργία με φλογερή έφεση να ζήσουμε όλη την τραγωδία του κόσμου ,δεόμαστε στον Θεό για ζώντες και νεκρούς, συμπάσχουμε με τους ασθενείς τους φτωχούς τους καταφρονημένους τους θλιβομένους τους απεγνωσμένους, και όλα αυτά τα αναφέρουμε στο Θεό από το βάθος της καρδιάς μας, με προσευχές και με την τέλεση της Θείας Λειτουργίας .

Έτσι έζησαν οι ασκητές πατέρες μας στην Αίγυπτο την Παλαιστίνη και στο Άγιον Όρος του Άθωνα, έτσι έζησαν ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ ο Σέργιος του Ραντονέζ και οι άλλοι Άγιοι.

Φιλοθεϊτων πατέρων (2022). 32-Δοξολογία μεγάλη

 

Mt Athos

Mt Athos

ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΤΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ Τι με φοβή, Πανάμωμε;

 

Ένα πραγματικό διαμάντι [άγνωστο, δυστυχώς, στους πολλούς] περιμένει εκείνον που θα ακούσει τον Κανόνα του Όρθρου της εορτής του Ευαγγελισμού. Στον Κανόνα αυτό γίνεται ούτε λίγο ούτε πολύ, αναλυτικός διάλογος(!) μεταξύ της Θεοτόκου και του Αγγέλου [Πρόκειται, φυσικά,   για τον Αρχάγγελο Γαβριήλ].

Στον διάλογο αυτό η Παναγία εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε αυτό που βλέπει και αυτά που ακούει, είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι το πρώτο τροπάριο στο οποίο μιλάει εκείνη [έχει προηγηθεί ο Άγγελος] απαρτίζεται σχεδόν μόνο από ερωτήσεις!

            Αξίζει πραγματικά να δει κανείς αναλυτικά όλα αυτά τα τροπάρια [από κάθε άποψη: νοηματική, γλωσσική, υψηλού ύφους, διαλόγου που παραπέμπει σε θεατρική «διδασκαλία»], αλλά δεν επαρκεί εδώ ο χώρος.

            Αρκούμαστε σε μια ματιά στο τελευταίο τροπάριο του Κανόνα, όπου μιλάει ο Άγγελος και κλείνει με διπλή ερώτηση τον όλο διάλογο: «τι με φοβή, Πανάμωμε, τον μάλλόν σε φοβούμενον; Τι ευλαβή με, Δέσποινα, τον σε σεπτώς ευλαβούμενον;»

            Για να αποδοθεί στη Νέα Ελληνική αυτό το υπέροχο κλείσιμο, θα πρέπει να δοθούν κάποιες απαραίτητες διευκρινήσεις σχετικά με το ρήμα «ευλαβούμαι», το οποίο στα Αρχαία Ελληνικά δεν έχει μόνο τη σημερινή σημασία, αλλά μπορεί να σημαίνει επίσης  «προσέχω», «είμαι επιφυλακτικός», «προφυλάσσομαι»/φυλάγομαι από κάτι» (όπως, π. χ. όταν αυτό είναι πρωτόγνωρο, και άρα δυσερμήνευτο/ ανερμήνευτο), «φοβούμαι [μήπως]». [Την τελευταία αυτή σημασία έχει στο τέλος του αμέσως προηγούμενου τροπαρίου του ίδιου Κανόνα, όπου μιλάει για τελευταία η Παναγία, λέγοντας: «δέδοικα τον ασπασμόν τον ξένον σου, ευλαβουμένη τον όλισθον»= φοβούμαι τον παράξενο/ παράδοξο χαιρετισμό σου, φοβούμενη μήπως πέσω σε ολίσθημα/σφάλμα»]. Ακόμη, το «ευλαβούμαι» σημαίνει στον Ευριπίδη «αναμένω», «περιμένω» ήσυχα».

Έτσι η διπλή ερώτηση του [Αρχαγγέλου, με την οποία κατακλείεται ο υπέροχος αυτός Κανόνας, μπορεί να αποδοθεί ωε εξής:

            «Γιατί, Πάναγνε, με φοβάσαι, εμένα που μάλλον εγώ σε φοβάμαι; ( ο αγγελικός φόβος έχει να κάνει με το ότι η Παναγία θα συλλάβει τον Υιόν του Θεού). Γιατί είσαι επιφυλακτική απέναντι σ’ εμένα, Δέσποινα, ο οποίος σε τιμώ με σεβασμό» (η: ο οποίος περιμένω με σεβασμό , την απάντησή σου;)

Ανδρέας Μοράτος

Από την επίκαιρη υμνολογία της Εκκλησία μας

 

Κύριε, ο επί σταυρού εκουσίως υφαπλώσας τας παλάμας σου,

τούτον κατανύξει καρδίας προσκυνείν ημάς αξίωσον,

λελαμπρυσμένους καλώς νηστείαις και δεήσεσι και εγκρατεία και ευποιϊα,

ως αγαθός και φιλάνθρωπος.

[ύμνος από τον κατανυκτικό Εσπερινό της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως]