Το νόημα της προόδου, συνίσταται στη πραγματοποίηση της
εικόνας του Θεού στον άνθρωπο και στην ανθρωπότητα. Το ένα σκέλος της προόδου
είναι η πνευματική και ηθική ομοίωση των ανθρώπων προς τον Δημιουργό και Κύριο
της ανθρωπότητας, και το άλλο σκέλος είναι η κυριαρχία του ανθρώπου επί της
κτίσεως.
Όταν λέμε ότι
ο άνθρωπος προοδεύει είναι σαν να λέμε ότι ο άνθρωπος πραγματοποιεί τον
προορισμό του, που είναι η ομοίωσή του προς τον Θεό και η πλήρης κυριαρχία επί
της κτίσεως. Και το μεν κράτος του άνθρωπου επί της κτίσεως ολοένα και
επεκτείνεται. Και πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι, κατά κάποια νομοτέλεια, όλο
και περισσότερο θα επεκτείνεται, έως ότου κάποτε θα φθάσουμε τελικά στην πλήρη
κυριαρχία του ανθρώπου επί της κτίσεως και την εξαφάνιση τω δεινών που
βασανίζουν την ανθρωπότητα. Αυτή την αντίληψη μπορούμε να την ονομάσουμε «μύθο»
τη προόδου.
Είναι «μύθος»,
διότι η ιστορική εξέλιξη δεν έχει απολυτρωτικό χαρακτήρα. Οι αντινομίες του
καλού και του κακού αυξάνου μάλλον παρά ελαττώνονται καθώς η ιστορία προχωρεί
και η ανθρώπινη επιστήμη επιβάλλει το
κράτος της επί της κτίσεως. Είναι «μύθος», διότι παράλληλα με την επέκταση της
εξουσίας του ανθρώπου επί της κτίσεως δεν βλέπουμε να βαίνει και η ελευθερία του ανθρώπου. Η
εμπειρία του σύγχρονου ανθρώπου δεν αφήνει καμμιά αμφιβολία ότι συμβαίνει το
αντίστροφο. Σήμερα αισθανόμαστε πλέον δούλοι και ουτιδανοί μπροστά στη κτίση
παρά οι πρόγονοί μας
Είναι «μύθος»,
διότι η ιστορική εξέλιξη και η αρετή δεν συμβαδίζουν. Ποιος μπορεί να
ισχυρισθεί ότι οι σημερινοί άνθρωποι είναι πιο ενάρετοι από τους παλαιούς για τον λόγο ότι εμείς σήμερα είσαστε έτοιμοι
να ταξιδέψουμε στα άστρα.
Το νόημα,
λοιπόν, της προόδου δεν έγκειται στο μύθο μιας μηχανικής εξελίξεως του ανθρώπου
προς ένα κάποιο παράδεισο δικής του κατασκευής. Το νόημα της προόδου έγκειται
στο να ομοιάσει ο άνθρωπος στο Δημιουργό και Πλάστη του, έτσι ώστε η κυριαρχία
του ανθρώπου επί της κτίσεως να οδηγήσει την ανθρωπότητα στο ένδοξο τέρμα το
οποίο έχει τάξει ο Θεός γι’ αυτή, δηλαδή
τη Βασιλεία του επί τη γης.
Σάββας
Αγουρίδης, καθ. Παν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου