Η Παναγία,το “ζων δόγμα”

 

Μέσα στην Θεοτόκο ενώθηκε η θεία και η ανθρώπινη φύση στην υπόσταση του Λόγου, η κοιλία της έγινε το εργαστήριο αυτής της ενώσεως, γι’ αυτό και είναι το “ζων δόγμα”. Η δόξα που έχει είναι του Υιού και Θεού της. Η παρρησία της στον Θεό είναι συνέπεια της συνέργειά της στην ανθρώπινη φύση του Χριστού. Οι πρεσβείες της οφείλονται στο ότι είναι Μητέρα του    Χριστού. Ο Θεοτόκος συνιστά το μυστήριο της θείας οικονομίας. Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος η οποία αποφάνθηκε ότι  πρέπει να λέγεται Θεοτόκος και όχι Χριστοτόκος δείχνει ότι η Παναγία είναι πράγματι “ζων δόγμα”. Όλες οι αιρέσεις για τον Χριστό καταλήγουν και στην Θεοτόκο, και όλες οι αιρέσεις για την Θεοτόκο αναφέρονται και στον Χριστό. Οι εμφανίσεις της στους θεουμένους αγίους μέσα  στο Φως, και η Χάρη που λαμβάνουν οι άγιοι από αυτήν δείχνουν ότι τα ορθόδοξα δόγματα είναι ζωντανά και όχι νεκρά, είναι θεολογία και εμπειρία και όχι φιλοσοφικός στοχασμός.

          Τα δόγματα της Εκκλησίας έχουν ζωή, είναι σαν τα κάρβουνα που είναι αναμμένα και ακτινοβολούν το φως, αλλά και θερμαίνουν τους ανθρώπους. Είναι βιώματα. Αυτό το βλέπουμε στα δόγματα που έχουν σχέση με την Αγία Τριάδα, τον Χριστό και την Υπεραγία Θεοτόκο. Μέσα σε αυτήν την προοπτική αγαπάμε την Παναγία, όχι απλά αλλά ως μια ευλογημένη γυναίκα, αλλά ως ένα  “ζωντανό δόγμα”, ως ένα θείο έμψυχο άγαλμα.

 

          “ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ”, τ. 312

Η συνδεδεμένη κοινωνία στη νέα εποχή της πρόσβασης

 

Γράφει η Νεκταρία Τσολάκου

Στην εποχή μας βλέπουμε, εντονότερα από ποτέ, ότι η τεχνολογία δεν έχει αλλάξει μόνο τον τρόπο που οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ζουν γενικότερα. Ιδιαίτερα μετά την έναρξη της πανδημίας, τον Μάρτιο του 2020, οι προσπάθειες για την ψηφιοποίηση των πάντων αυξήθηκαν με φρενήρεις ρυθμούς. Η επίδραση του δικτύου σήμερα αντανακλάται σε κάθε πτυχή της ζωή μας, αλλά και στην οικονομία που διαμορφώνεται συνεχώς μπροστά μας.

Όλο και περισσότερες καθημερινές μας δραστηριότητες, όπως π.χ. η ψυχαγωγία, η μόδα, η μουσική κ.λπ., μετατρέπονται σε ένα εμπόρευμα που μπορείς να απολαύσεις μέσα από την πρόσβαση στο διαδίκτυο ή σε μία πληρωμένη εμπειρία στους εικονικούς κόσμους του κυβερνοχώρου.

 

Ο συγγραφέας Jeremy Rifkin στο βιβλίο του «Η νέα εποχή της πρόσβασης» αναφέρει ότι στην καινούργια οικονομία που αναδύεται μέσω του διαδικτύου χάνουν την υλική τους μορφή και ψηφιοποιούνται όχι μόνο τα προϊόντα (π.χ. η ανάγνωση ενός βιβλίου σε ηλεκτρονική μορφή) αλλά και οι ίδιες οι ανθρώπινες εμπειρίες. Η οικονομία του διαδικτύου έχει απλώσει τα πλοκάμια της σε όλο το φάσμα της καθημερινής μας ζωής. Συγκεκριμένα αναφέρει:

«Τα εμπορικά δίκτυα κάθε μορφής και είδους υφαίνουν έναν ιστό γύρω από την ολότητα της ανθρώπινης ζωής, ανάγοντας κάθε στιγμή ζωντανής εμπειρίας σε μια εμπορευματοποιημένη κατάσταση»1.

Η συνεχώς μεταβαλλόμενη δικτυακή οικονομία στοχεύει περισσότερο στην συγκράτηση της προσοχής των χρηστών-πελατών παρά στην αύξηση των πωλήσεων. Όσο περισσότερο έχουν τον έλεγχο της προσοχής μας, τόσο πιο εύκολα μπορεί να καθιερωθεί μια μακροχρόνια σχέση με απώτερο στόχο την δυνατότητα εμπορευματοποίησης των εμπειριών ολόκληρης της ζωής ενός ατόμου.

Μέσω του διαδικτύου οι εταιρείες με την βοήθεια των αλγορίθμων και της τεχνητής νοημοσύνης συλλέγουν πληροφορίες και δεδομένα που χρησιμοποιούνται για να προβλέψουν τις μελλοντικές επιθυμίες και τις ανάγκες των ατόμων. Στη συνέχεια, μέσω μεθόδων μάρκετινγκ προσπαθούν να μας δελεάσουν, ώστε να ενταχθούμε σε μια μακροχρόνια εμπορική σχέση μαζί τους. Αυτό συμβαίνει ήδη με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που επιζητούν συνέχεια την προσοχή μας.

Όσο, όμως, βλέπουμε την πρόοδο της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης να εισβάλει σε κάθε πτυχή της ζωής μας, διαπιστώνουμε ότι και ο κυβερνοχώρος αρχίζει να αντικαθιστά την πραγματικότητα γύρω μας με την εικονική πραγματικότητα (VR-Virtual Reality). Πολλοί επιστήμονες σε μεγάλα Πανεπιστήμια και κέντρα έρευνας πειραματίζονται στην δημιουργία ενός περιβάλλοντος που μπορεί να αντικαταστήσει στο σύνολό του τον φυσικό κόσμο. Ο Rifkin γράφει τα εξής:

«Καθώς περνούμε τις περισσότερες ώρες της ημέρας μας σε συνθετικά περιβάλλοντα… η ίδια η ζωή μετατρέπεται σε εμπόρευμα. Κάποιοι την κατασκευάζουν για λογαριασμό μας, εμείς την αγοράζουμε από αυτούς. Γινόμαστε καταναλωτές της δικής μας ζωής»2.

Επίσης, ο συγγραφέας αναφέρει ότι στο κοντινό μέλλον (που ίσως αντιστοιχεί στο δικό μας παρόν, δεδομένου ότι έτος δημοσίευσης του βιβλίου είναι το 2001!) ο κυβερνοχώρος θα είναι μια νέα παγκόσμια σκηνή, όπου θα παρουσιάζονται πολιτισμικές παραγωγές κάθε είδους, και ο καθένας μας θα πρέπει να πληρώνει εισιτήριο, να γίνει συνδρομητής ή μέλος, ώστε να έχει πρόσβαση.

Έτσι θα δημιουργηθεί ένας νέος εικονικός κόσμος, ο οποίος θα συγκροτεί το νέο άυλο επίπεδο της ανθρώπινης ύπαρξης και, στο μέλλον, μεγάλο μέρος της ζωής μας θα διεξάγεται εκεί.

 

Τι θα γίνει όμως με τους ανθρώπους που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον εικονικό κόσμο;

Σύμφωνα με τον συγγραφέα στο νέο κόσμο που αναδύεται θα συμβαίνει το εξής:

«Η αυτονομία, που κάποτε θεωρούνταν ταυτόσημη με την προσωπική ελευθερία, μετατρέπεται στο αντίθετό της. Το να είσαι αυτόνομος σε ένα δικτυωμένο κόσμο σημαίνει ότι είσαι απομονωμένος και αποσυνδεδεμένος»3.

Το συμπέρασμα που πρέπει να εξαχθεί είναι ότι η νέα εποχή δεν θα χρειάζεται αυτόνομους αλλά περισσότερους συνδεδεμένους ανθρώπους. Η πρόσβαση σε ηλεκτρονικά διαμεσολαβημένους κόσμους θα είναι ουσιώδης για την δυνατότητα συμμετοχής σε μια «δημοκρατική κοινωνία», ειδάλλως οι «μη συνδεδεμένοι» πολίτες θα μετατρέπονται αυτόματα σε απόβλητους και στερούμενους δικαιωμάτων.

Ίσως οι «μη συνδεδεμένοι» που θα μείνουν εκτός των ηλεκτρονικών πυλών, είναι οι «συνειδητοί παρίες» του μέλλοντος, όπως η Hannah Arendt ονόμασε στην εποχή της όσους επέλεξαν να μην ακολουθήσουν την οδό της προσαρμογής και της αφομοίωσης4.

 

Επιπλέον, ποιοι άλλοι τομείς θα επηρεαστούν από την μετατροπή της προσωπικής ανθρώπινης ζωής σε επί πληρωμή εμπειρίες;

Πάνω σε αυτό το ζήτημα ο Rifkin εστιάζει στα εξής τρία σημαντικά σημεία:

1. Συμπόνια:

«Η συμπόνα καλλιεργείται σε πραγματικό χρόνο και με το πλησίασμα των άλλων. Όσο μακρύτερα είναι κανείς από την ζωντανή εμπειρία μιας άλλης ανθρώπινης ύπαρξης, τόσο λιγότερο είναι ικανός να νιώσει συμπόνια»5.

Επιπλέον αναφέρει ότι η γενιά που μεγαλώνει μέσα σε εικονικούς-προσομοιωμένους κόσμους, σύμφωνα με αρκετούς ψυχολόγους και κοινωνιολόγους, δεν θα έχει επαρκή συγκινησιακή εμπειρία, ώστε να νιώσει συμπόνια. Αυτό αναπόφευκτα οδηγεί σε έναν κόσμο ψυχρότερο, απογυμνωμένο συναισθημάτων.

2. Κουλτούρα και πολιτιστικές αξίες:

«Η πολιτιστική ζωή, επειδή ακριβώς αντιπροσωπεύει την κοινή εμπειρία των ανθρώπων, πάντα είχε ως επίκεντρό της την πρόσβαση και την συμμετοχή. Κάποιος ή είναι μέλος μια κοινότητας και μιας κουλτούρας και συνεπώς έχει πρόσβαση στα κοινά της δίκτυα νοήματος και εμπειριών ή αποκλείεται»6.

Ακόμη κι αυτό το κομμάτι της ζωής μας στη νέα εποχή μετακινείται από την επικράτεια του κοινωνικού στον τομέα της εμπορευματοποίησης, συνεπώς και η πρόσβαση του ατόμου δεν θα βασίζεται μελλοντικά σε κριτήρια, όπως οι παραδόσεις, η εθνικότητα, το γένος κ.λπ., αλλά στην ικανότητα να την απολαμβάνει μέσω της επί πληρωμή πρόσβασής του.

3. Εκπαίδευση:

«Η μάθηση, υποστηρίζουν, συνεπάγεται περισσότερα από το πάτημα ενός κουμπιού για τη σύνδεση με την κατάλληλη πηγή πληροφοριών στον Παγκόσμιο Ιστό. Απαιτεί επίσης άμεση συμμετοχή και οικειότητα με τους άλλους στον πραγματικό χρόνο και χώρο»7.

Η μάθηση θα πρέπει να είναι ουσιαστική, με στόχο να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη ανθρώπινη ύπαρξη και όχι έναν ενήλικα που απλώς προσπαθεί να πουλήσει τις ικανότητές του στην αγορά εργασίας σαν να’ ναι ένα κοινό προϊόν προς πώληση.

Στον επίλογο του βιβλίου, ο Rifkin, θέλοντας να στείλει ένα προειδοποιητικό μήνυμα, μας κάνει να αναλογιστούμε τον κίνδυνο που θα αντιμετωπίσει ο άνθρωπος στο εγγύς μέλλον (που, όπως ήδη επισημάνθηκε παραπάνω, ίσως αντιστοιχεί στο δικό μας παρόν!):

«Η απώλεια πρόσβασης στην πλούσια πολιτισμική ποικιλότητα χιλιάδων χρόνων ζωντανής εμπειρίας θα ήταν τόσο καταστροφική για τη μελλοντική μας ικανότητα να επιζήσουμε, όσο καταστροφική είναι και η απώλεια της εναπομένουσας βιοποικιλότητας»8.

Οι εικόνες ενός κίβδηλου καλωδιωμένου κόσμου, πλήρως συνδεδεμένου, όπου οι άνθρωποι θα αδυνατούν να επιβεβαιώσουν ότι μια εικόνα είναι πιο αληθινή από μια άλλη, μοιάζει να έχουν βγει μέσα από ένα ερεβώδες όνειρο που πρέπει να μας αφυπνίσει. Διαφορετικά, θα ήταν σαρκαστικό να ζητήσουμε την ελευθερία μας, αφού εμείς οι ίδιοι θα έχουμε επιλέξει την ψηφιακή μας φυλακή. Αξίζει να θυμηθούμε τους στίχους από το θεατρικό έργο του Ερρίκου Ίψεν «Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί»:9

 

Καθηγητής Ρούμπεκ: Καλοκαιρινή νύχτα ψηλά στα βουνά. Με μένα. Και σένα. Αχ, Ιρένε…έτσι θαταν η ζωή. Κι εμείς τη χάσαμε…κ’ οι δυό μας.

Ιρένε: Ότι χάσαμε ανεπιστρεπτί θα το μάθουμε, όταν…

Καθηγητής Ρούμπεκ: Όταν;

Ιρένε: Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί.

Καθηγητής Ρούμπεκ: Ναι, μα τι θα μάθουμε στ’ αλήθεια;

Ιρένε: Ό,τι ποτέ δε ζήσαμε

Η συνδεδεμένη κοινωνία στη νέα εποχή της πρόσβασης - Ενωμένη Ρωμηοσύνη (enromiosini.gr)

 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

ΒΗΜΑΤΑ

Μία από τις δυσκολίες των σχέσεων έγκειται στις κακές συνήθειες του καθενός. Η αδιαφορία για την άποψη του άλλου, ο οποίος θεωρείται ότι πρέπει να αποδεχτεί το «έτσι είμαι», «έτσι μου αρέσει», διότι οφείλει να με αγαπά, γεννά τριβές στην συνύπαρξη. Δεν είναι θέμα μόνο ενσυναίσθησης. Είναι και μία αντίληψη βολέματος, ότι στην σχέση συνυπάρχουμε για να μην αλλάξουμε, «για να είμαστε ο εαυτός μας».

Είναι το μοτίβο των καιρών: «να είσαι ο εαυτός σου». Κι αν αυτός ο εαυτός έχει πάθη, έχει συνήθειες που κάνουν τον άλλον να δυσκολεύεται, αν δεν βγαίνεις από το πρόγραμμά σου, από την νοοτροπία του να τα θέλεις όλα έτοιμα, τότε άλλα προβλήματα που πιθανόν να ανακύψουν στην σχέση, κάποτε σοβαρά, όπως ζητήματα ανατροφής των παιδιών, υγείας, οικονομικής διαχείρισης, θρησκευτικής συνείδησης και ταυτότητας, μπορεί να κάνουν την σπίθα των κακών συνηθειών να μετατραπεί σε φωτιά.

Π.χ. η τεμπελιά του ενός, το ανοικοκύρευτο, η ακαταστασία, η απαίτηση να είναι όλα έτοιμα, η αδιαφορία για την κόπωση του άλλου διότι «εγώ είμαι πιο κουρασμένος/η», η προσκόλληση στην οθόνη του υπολογιστή ή στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, η ακατάσχετη φλυαρία, η αδυναμία να γίνω ακροατής/ακροάτρια, το παραμύθιασμα με ψέματα και δικαιολογίες, μπορεί από μόνα τους να μην είναι λόγοι που θα διαλύσουν μια σχέση, σίγουρα όμως την δυσκολεύουν και όταν προκύψει κάτι σοβαρότερο, η ενόχληση θα πολλαπλασιαστεί.

Στην σχέση όμως παλεύουμε να αγαπήσουμε. Και αγάπη σημαίνει αλλαγή του εαυτού μας επί τα βελτίω. Σκοπός της ζωής μας δεν θα ‘πρεπε να είναι μόνο να είμαστε ή να γίνουμε καλοί άνθρωποι. Είναι κυρίως να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται αυτοκριτική, απόφαση να δούμε σε τι υστερούμε όταν ο άλλος χρειάζεται αγάπη, απόφαση να γίνει το «εμείς» προτεραιότητα, που σημαίνει ότι μπορούμε να θυσιάσουμε τις κακές μας συνήθειες, αν πρόκειται η αγάπη να δυναμώσει.

Δεν είναι λύση η υπομονή στις κακές συνήθειες του άλλου, ούτε ένας στείρος συμβιβασμός. Λύση είναι να μπορούμε αγαπώντας να είμαστε ειλικρινείς, να ζητούμε από τον άλλον να μας κινητοποιεί, ώστε ακόμη και αυτό που θεωρούμε ως κεκτημένο του εαυτού μας, χαρακτηριστικό μας, να μην λειτουργεί υπονομευτικά ως προς την αγάπη.

Δυσκολεύονται τα ζευγάρια σήμερα. Και δυσκολεύονται και σε σχέση με τα παιδιά. Η διαμόρφωση του χαρακτήρα συχνά γίνεται στον αυτόματο. Είτε διότι οι γονείς εργάζονται πολλές ώρες, ιδίως στις μεγάλες πόλεις, είτε διότι δεν θέλουν να στενοχωρήσουν τα παιδιά τους βάζοντάς τα να διαβάζουν, να μαζεύουν το δωμάτιό τους, να έχουν επίγνωση ότι καλούνται να πορεύονται με υπευθυνότητα, να μπορούν να συνεργάζονται με τους ίδιους και με τα αδέρφια τους, να νιώθουν ότι η αγάπη θέλει κόπο, όπως και η ζωή, όλα αυτά και άλλα έχουν ως αποτέλεσμα και τα παιδιά να μεγαλώνουν με συνήθειες που δύσκολα τις αφήνουν. "Έξις", άλλωστε, «δευτέρα φύσις». Όμως και η αρετή είναι «έξις», συνήθεια. Η αρετή, που υποτιμούμε στην εποχή του «τα θέλω όλα, τα δικαιούμαι όλα».

Η πίστη είναι βοήθεια για να παλέψουμε τις κακές συνήθειες, είτε στην διαμόρφωση είτε στην διαπίστωση. Πίστη σημαίνει ελευθερία από εξαρτήσεις, όπως επίσης και αγώνας αγάπης, δηλαδή ευθύνης έναντι του Θεού και του άλλου. Αν η αγάπη είναι το μείζον, μπορούμε να αλλάξουμε. Απόφαση θέλει.

Δημοσιευθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Στο φύλλο της Τετάρτης 28 Σεπτεμβρίου 2022

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

 

Προβληματισμό προκαλεί η πρόσφατη γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τη δυνατότητα απαλλαγής και Ορθοδόξων μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία. Η απαξίωση του μαθήματος των Θρησκευτικών φαίνεται να έχει προχωρήσει με μεθοδικά βήματα. Πρώτο βήμα θα μπορούσε  να πει κανείς ότι ήταν η απομάκρυνση των διδακτικών εγχειριδίων από τον καθαρά ορθόδοξο χαρακτήρα που είχαν παλαιότερα, με αποτέλεσμα το μάθημα να μοιάζει συχνά με μάθημα θρησκειολογίας. Δεύτερο βήμα ήταν η δυνατότητα που δόθηκε σε μη ορθοδόξους μαθητές - αλλόθρησκους, ετεροδόξους, άθρησκους, άθεους ή αγνωστικιστές-να απαλλαγούν από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος. Τρίτο και τελευταίο η πρόσφατη γνωμοδότηση της Αρχής Προσωπικών Δεδομένων, ότι δεν είναι συνταγματικά ανεκτό το δικαίωμα της εξαίρεσης από τα θρησκευτικά να αφορά μόνο τους Ορθοδόξους (κάτι τέτοιο θα ήταν....διάκριση), αλλά το ίδιο δικαίωμα πρέπει να έχουν και οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι μαθητές....

          Περιττό να πούμε  ότι έτσι το μάθημα των Θρησκευτικών οδηγείται στην απαξίωση, με ορατό τον κίνδυνο του ουσιαστικού εξοβελισμού του από την εκπαίδευση. Μήπως, όταν μιλάμε για απαλλαγή από τα θρησκευτικά, είναι τελικά η ίδια η Πολιτεία που επιδιώκει την απαλλαγή αυτή; Και αν ναι, πόσο συνετό είναι αυτό; Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την κρίση ταυτότητας , πόσο λογικό είναι να εξοβελίζουμε εν τοις πράγμασι το μάθημα που διδάσκει την ταυτότητα; Σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η κρίση των αξιών, πόσο συνετό είναι να εξοβελίζουμε το μάθημα που διδάσκει αξίες;

          “ΖΩΗ”, τ. 4371

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ “Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου”

 

“Για τους μεγάλους, ούτως ειπείν τους γέροντες-ότι δεν είναι άνοιξη είναι γερόντιο πια-ισχύουν οι παμπάλαιες απόψεις. Ποτέ αγκαλιά. Αφήστε τους να σκάσουνε στο κλάμα μέχρι να τους κοπεί η ανάσα. Δυναμώνουν έτσι τα αποσιωπητικά τους. Ας κλαίνε οι μεγάλοι. Δεν έχει αγκαλιά” (Κική Δημουλά).

          Τι σημαίνει στους καιρούς μας το “τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου”; Οι μεγαλύτεροι, κάποτε φανερά, κάποτε αδιόρατα, απαιτούν από τα παιδιά τον σεβασμό της συμμόρφωσης με τις ιδέες τους, με τα θέλω τους, με έναν καθορισμό της ζωής όπως οι ίδιοι, ως έμπειροι, σοφοί και με την δικαιολογία της δεδομένης αγάπης, μπορούν να διαλέξουν γι’ αυτά. Οι νεώτεροι θέλουν ελευθερία. Θέλουν από τους μεγαλύτερους στήριξη, οικονομική και ψυχολογική, χωρίς όμως  οι μεγάλοι να ανακατεύονται στις αποφάσεις τους. Οι μεγάλοι επικαλούνται την αξία του σεβασμού. Οι νεώτεροι απαντούν: “τον σεβασμό δεν τον δικαιούσαι, τον κερδίζεις”. Και όλα μοιάζουν δύσκολα σε τέτοιες σχέσεις.

          Άλλοτε οι μεγαλύτεροι είναι αδιάφοροι. Προσανατολισμένοι στην καριέρα τους και έτοιμοι να καλύψουν όλες τις απαιτήσεις των νεωτέρων, έρχεται η στιγμή που διαπιστώνουν ότι δεν υπάρχει γέφυρα επικοινωνίας.. Μόνο ένα απέραντο θέλω. Και όταν αυτό το θέλω δεν μπορεί να εκπληρωθεί, τότε έρχεται η εγκατάλειψη. Γονιός σημαίνει να είσαι χρήσιμος στο παιδί σου. Αν δεν μπορείς ή γίνεσαι βάρος γι’ αυτό, τότε το παιδί κάνει την ζωή του.

          Νεώτεροι και μεγαλύτεροι στις σχέσεις μας έχουμε να παλέψουμε με το θέλω μας. Δεν είναι εύκολη η ισορροπία που δίνει η αγάπη. Αυτή άλλωστε έρχεται όταν πέρα από το θέλω υπάρχει ένας δεσμός εμπιστοσύνης. Οι γονείς εμπιστεύονται τα παιδιά τους ακόμη κι αν κάνουν λάθη, χωρίς να απεμπολούν την ευλογία της συμβουλής. Τα παιδιά εμπιστεύονται τους γονείς ως τους μόνους που μπορούν να πούνε την αλήθεια, γιατί αγαπούνε. Η Αγάπη κάνει τον γονέα να μην θέλει να επιβάλλει στο παιδί “για το καλό του” ό, τι κρίνει σωστό, όταν πλέον αυτό έχει μπει σε ηλικία που η ελευθερία του προηγείται. Η αγάπη κάνει το παιδί να ακούει με προσοχή τον γονέα. Διότι η πείρα της ζωής δίνει φώτιση που είναι απαραίτητη.

          Η αγάπη χαράσσει όρια. Ο μεγάλος καλείται να είναι πιο υπομονετικός στην δίψα του νεώτερου για τον έλεγχο της ζωής του. Να κάνει περισσότερη προσευχή στον Θεό και να περιμένει, όχι για να δικαιωθεί, αλλά για να πειστεί ο νεώτερος για το τι είναι πραγματικά και γι’ αυτόν, ίσως και μέσα από τις απαραίτητες περιπέτειες. Η αγάπη τελικά γεννά ωριμότητα.

          Ο Μ. Βασίλειος αναφέρει την “αντιπελάργωση”. Οι νεώτεροι πελαργοί, στην αποδημία του χειμώνα βάζουν στα φτερά τους τους πατεράδες του, για να ξεκουραστούν από το μακρινό ταξίδι, ανταποδίδοντας  με ευγνωμοσύνη το ότι τους γέννησαν και τους έμαθαν να πετάνε. Οι γονείς ας αγκαλιάσουν τα παιδιά τους, ας  ρωτούν για την ζωή τους, ας είναι δίπλα τους. Τα παιδιά ας ανταποδίδουν την αγκαλιά και την στοργή, μέχρι το τέλος. Γιατί οι μεγάλοι έχουν ανάγκη με την σειρά τους όχι τον σεβασμό της υποταγής, αλλά τον σεβασμό της καρδιάς που ευγνωμονεί για τα πολλά και τα λίγα, ξέρει πότε χρειάζεται να ακούει και στα “όχι” της ακόμη δεν κλείνει πόρτες.

          Τιμά, όποιος αγαπά!

          Πρωτ. Θεμιστοκλή ΜΟΥΤΤΖΑΝΟΥ

ΑΓΑΘΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΚΑΚΙΑ

 

Η αγαθότητα σώζει. Η δύναμή της είναι απερίγραπτη και βοηθά την ψυχή να ελευθερωθεί και να πλησιάσει τον Πανάγαθο, που είναι η πηγή πάσης αγαθότητος. Αντίθετα η κακία μας δένει χειροπόδαρα μέσα στο σκοτάδι των δαιμόνων και την αβάστακτη δυστυχία. Και εδώ η πίστη και η ταπείνωση μας προστατεύουν και μας βοηθούν να περπατούμε πάντα μέσα στο φως του Θεού και όχι στο σκότος της αμαρτίας. Τότε βλέπουμε μόνο το καλό και δεν βλέπουμε το κακό στους άλλους, αλλά τους αντιμετωπίζουμε όλους με καλοσύνη  και μακροθυμία. Όπως ΄λεγε και ο Αββάς Αμμωνάς:

          -Κάποτε ο Μ. Αντώνιος, όταν τον επισκέφθηκε ο Αββάς Αμμωνάς, προφήτεψε την πνευματική του άνοδο, λέγοντας: “Θα προκόψεις πολύ στον φόβο του Θεού” . Ύστερα τον έβγαλε από το κελλί, του έδειξε ένα λιθάρι και του είπε: “Βρίσε αυτό το λιθάρι και χτύπησέ το”. Ο Αββάς Αμμωνάς υπάκουσε την εντολή και τότε ο Μ. Αντώνιος του λέγει: “Μίλησε το λιθάρι αυτό;”. Και απάντησε εκείνος: “Όχι δεν μίλησε”. Και του ξανάπε ο Αββάς Αντώνιος: “Έτσι κι εσύ μέλλεις να φθάσεις σ’ αυτό το μέτρο, ώστε από την πολλή αγαθότητα να μη γνωρίζει πλέον την κακία.

          Όταν ο Αββάς Αμμωνάς έγινε επίσκοπος, του έφεραν μια κόρη, που είχε μείνει έγκυος, πριν παντρευτεί, και του λένε: “Ο τάδε το έκανε αυτό. Τιμώρησέ τους”. Εκείνος όμως αντί να τιμωρήσει εσταύρωσε την κοιλιά της κοπέλλας και την πρόσταξε να της δώσουν έξι ζευγάρια σεντόνια, λέγοντας: “Νάχει μαζί της τα σεντόνια, μήπως, όταν πάει να γεννήσει πεθάνει η ίδια ή το παιδί  και δεν βρεθεί τίποτα για την κηδεία”. Τότε του λένε οι κατήγοροί της: “Τι είναι αυτό που κάνεις; Τιμώρησέ τους”. Και εκείνος τους απαντά: “Βλέπετε, αδελφοί, ότι κοντά στον θάνατο βρίσκεται. Τι άλλο μπορώ να κάμω”; Και την άφησε να πάει στο καλό. Και δεν τόλμησε ο Αββάς Αμμωνάς  να κατακρίνει κανέναν’”.

          “ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ”. Π. Μ. Σωτήρχος

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΆ ΜΗΝΎΜΑΤΑ

 

Γενικότερα μέσα στη ζωή, όταν δεν βρίσκουμε-είτε ως ομάδες ανθρώπων είτε ως έθνος είτε ο καθένας χωριστά-την αλήθεια, όταν δεν φωτίζεται το όλο πνεύμα μας, η όλη σκέψη μας από την αλήθεια του Θεού και δεν εμπνέεται η ψυχή μας από την αλήθεια, τι θα κάνουμε μετά; Στραβά θα πάμε,χρησιμοποιώντας είτε με τον έναν τρόπο είτε με τον άλλο τις όποιες ικανότητες έχουμε και τις όποιες ευκαιρίες μας δίδονται, για να κάνουμε τούτο η εκείνο.

          “Θεέ μου βλέπεις πως είμαι. Τάχα προσπαθώ να κάνω κάτι, και τίποτε δεν κάνω. Όλο υπόσχομαι, και πάλι δεν εκπληρώνω τις υποσχέσεις μου. Βλέπεις πόσο     αγαπώ τον εαυτό μου, πόσο με νικούν οι επιθυμίες μου, πόσο ο διάβολος με αιχμαλωτίζει, με μπερδεύει. Αλλά,Χριστέ μου, πιστεύω στην αγάπη σου, στην ευσπλαχνία σου, πιστεύω ότι θα με ελεήσεις. Βάλε το χέρι Σου”.

 

          Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ