Δευτέρα 8 Απριλίου 2024

Φωτεινό παράδειγμα

 



Μέσα στην ζοφώδη κατάσταση που ζούμε, ο Θεός έχει τους ανθρώπους του, που μας ενισχύουν όχι μόνο  με την παρουσία  τους, αλλά και με τη όλη βιωτή τους. Ένας από τους πολλούς εκλεκτούς αδελφούς μας, είναι ο ζωγράφος Τριαντάφυλλος Ηλιάδης. Ο κ. Τριαντάφυλλος γεννήθηκε σχεδόν χωρίς χέρια, Η θέλησή του όμως ήταν τόσο ισχυρή και η δύναμη της ψυχής του για δημιουργία τόσο μεγάλη, που έχει χαρίσει στην τέχνη της ζωγραφικής την δική του… πινελιά. Ζωγραφίζει με το στόμα!...

            Τα έργα του εκπέμπουν φως, αρμονία, ηρεμία και χαρά. Η ιδιαιτερότητα να ζωγραφίζονται από το στόμα και όχι από το χέρι του καλλιτέχνη, μεταδίδουν θέληση για ζωή και αισιοδοξία. Ο Παύλειος λόγος « η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεια τελειούται» βρίσκει εφαρμογή στην ζωή του κ. Τριαντάφυλλου, ο οποίος με την ζωή και το παράδειγμά του θεολογεί! Ο μακαριστός Γέροντάς μας, ο οποίος τον εκτιμούσε  βαθύτατα, έλεγε συχνά: «θέλω, μπορώ, προσπαθώ, αγωνίζομαι, στεφανούμαι»! Αυτό ακριβώς «κηρύττει με την ζωή του ο κ. Τριαντάφυλλος, κι ας μην είναι ιεροκήρυκας.

            Έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών και είναι μέλος της Διεθνούς Ενώσεως Αναπήρων Καλλιτεχνών. Έχει λάβει μέρος σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Τα έργα του κοσμούν βιβλία, ημερολόγια και έχουν γίνει κάρτες.

            «ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ», τ. 612

Παρασκευή 5 Απριλίου 2024

Τι θα έλεγε ο Κολοκοτρώνης;

 


Το κείμενο που ακολουθεί το πρωτοδημοσίευσα το 2012. Το αναδημοσιεύω ως -δυστυχώς- ακόμη επίκαιρο και με τρόμο αναρωτιέμαι τι θα έλεγε σήμερα ο Γέρος του Μωριά με τις παντριές των αρσενικών να γίνονται νόμος, με την εθνική μας νύφη στον στρατό, με έναν δεσπότη να κάνει κήρυγμα κατά του... τηγανητού μπακαλιάρου, με τα Τέμπη της πολιτικής αλητείας και με την Ελλάδα να ψάχνει ανάσες στα κλάματα όσων απέμειναν Έλληνες.....

 

Από το ανοιχτό παράθυρο του γραφείου μου μπαίνει το μεσημέρι της πόλης, η άνοιξη και ο ...εθνικός μας ύμνος -σκεπάζοντας τον θόρυβο των αυτοκινήτων-.

Ένα σχολείο, παραδίπλα, κάνει πρόβες για την εθνική επέτειο και κάποιος δάσκαλος είναι -προφανώς- πληγωμένος Έλληνας.

Δεν εξηγείται αλλιώς το "Μακεδονία ξακουστή", οι "Σουλιώτισες" και άλλα τραγούδια,  από δίπλα στον Ύμνο, να απλώνονται με "αναίδεια" στην πολιτεία τούτης της χώρας που την έχουν σώσει....

Πρόκειται για τα ίδια τραγούδια, τα γνωστά από χρόνια, αλλά τώρα έχουν έναν σπαραγμό, ένα "αχ", μια κραυγή αιμάσουσσα. Είναι πιο διασταλτικά, λες και θέλουν να χωρέσουν όλο το αδιέξοδο της "σωτηρίας", όλον τον ανήμερο πόνο του λαού για την περηφάνια που του στερούν.

Στη γωνιά του δρόμου, δίπλα στον φούρνο, αθέατος, κάθεται ανακούρκουδα ο Κολοκοτρώνης -τρόμαξα σαν τον ένιωσα-, πατούν την άκρη της φορεσιάς του τα δεκάποντα τακούνια των γυναικών "μισό κιλό πολύσπορο" και αυτός με τα μούτρα κατεβασμένα μονολογεί σαν σε ηχώ:

"Αδέλφια μου, δεν περιμένουμε βοήθεια από κανέναν. Τρέχετε γρήγορα να διώξουμε τους Αράπηδες από τον τόπο μας πριν μας τραβήξουν σκλάβους στην Μπαρμπαριά...".

Αλαφιασμένη κοιτάζω ένα γύρω, μην ακούσουν τίποτε "προοδευτικοί" να λέει αράπηδες...

Το κατάλαβε ο Γέρος, έφτυσε με δύναμη στο πεζοδρόμιο και συνέχισε:

" 'Οταν αποφασίσαμε νὰ κάμωμε την Επανάσταση, δὲν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πὼς δὲν έχομε άρματα, ούτε ότι οἱ Τούρκοι εβαστούσαν τὰ κάστρα καὶ τὰς πόλεις, ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε «ποὺ πάτε εδώ νὰ πολεμήσετε μὲ σιταροκάραβα βατσέλα», αλλὰ ως μία βροχὴ έπεσε εἰς όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και ο κλήρος μας και οι προεστοί καὶ οι καπεταναίοι καὶ οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτὸ τὸ σκοπὸ και εκάμαμε την  Επανάσταση. "

Έσκυψα το κεφάλι και δεν μίλησα.

Δεν του είπα πως άδικα επαναστάτησαν γιατί τώρα εμείς πουλάμε το χώμα που λευτέρωσαν.

Δεν του είπα πως ξεπουλάμε τις αγιασμένες ξερολιθιές των πατεράδων μας ,για να γίνουμε Ευρωπαίοι.

Δεν του είπα πως δεν μας αφήνουν ούτε να αντιμιλήσουμε γιατί ή θα μας φυλακώσουν ή θα μας λοιδορήσουν

Μόνο έφερα το χέρι στο σημείο της καρδιάς σαν συγγνώμη και για να του δείξω πού πονάω.

Τότε έσκυψε εκείνος το κεφάλι, σηκώθηκε, ίσιαξε αμήχανα την φουστανέλα και με αργά βήματα πέρασε ανάμεσα από τις ταμπέλες "φαρμακείον", "κοσμήματα", "ψωμί στα ξύλα" και χάθηκε.

Στο σχολείο ακουγόταν ακόμη το παράπονο του εθνικού ύμνου και το ρολόι της Μητρόπολης χτυπούσε δύο ακριβώς....

Να θυμάμαι την ώρα, μήπως και ξανάρθει......

Πέμπτη 4 Απριλίου 2024

Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

 


Πολλοί μπορούν να νιώθαμε από καιρό πως η εισβολή των οθονών στην καθημερινότητά μας- αλλά και στην εκπαίδευση- είναι λάθος, ότι τα παιδιά μάθαιναν καλύτερα μέσα από τις σελίδες ενός τυπωμένου βιβλίου, παρά από τον μαγικό κόσμο της οθόνης και της τεχνολογίας. Πλέον αυτό μπορεί να θεωρείται και επιστημονικά αποδεδειγμένο! Πρωτοποριακή μελέτη νευροεπιστημόνων του Teachers College του Πανεπιστημίου της Κολούμπια, έκανε μελέτες σε ευρύ δείγμα παιδιών ηλικίας 10- 12 ετών (της κρίσιμης ηλικίας κατά την οποία το παιδί περνάει από, το «μαθαίνω να διαβάζω στο «διαβάζω» για να μαθαίνω»).

            Οι μαθητές κλήθηκαν να διαβάσουν κείμενα σε έντυπη και σε ηλεκτρονική μορφή, φορώντας στο κεφάλι τους ειδικά πλέγματα με ηλεκτρόδια που κατέγραφαν και ανέλυαν τις μεταβολές στις εγκεφαλικές τους αντιδράσεις. Τα δεδομένα απέδειξαν περιφανώς τη συντριπτική υπεροχή της μάθησης μέσα από τις συμβατικές, τυπωμένες σελίδες ενός βιβλίου.

            Αυτό θα έπρεπε ασφαλώς να προβληματίσει όλους μας. Πολύ περισσότερο, τη στιγμή που στη χώρα μας κάθε συζήτηση για «πρόοδο» στην εκπαίδευση περιστρέφεται γύρω από την ψηφιοποίηση, την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, την είσοδο σε κάθε σχολική τάξη των «smartboards» και των νέων τεχνολογιών. Μήπως κινούμαστε προς τη λάθος κατεύθυνση; Πάμε καλά;

            «ΖΩΗ», τ.    4387

Τετάρτη 3 Απριλίου 2024

Η χαρά ως ποιμαντικό πρόβλημα

 


Η πολλή χαρά άρχισε να γίνεται ποιμαντικό πρόβλημα. Ο καθαρτικός φόβος αποβάλλεται, όχι διότι «κόλασιν έχει», σύμφωνα με την Α΄ επιστολή του απ. του Θεολόγου, αλλά διότι δεν τον ανέχεται η υπεροψία των ανθρώπων που έχουν δουλωθεί στα πάθη τους, και έχουν καταστήσει το θέλημά τους ιερό άσυλο, που πρέπει να γίνεται από όλους σεβαστό και να θεραπεύεται (με την αρχαιοελληνική θρησκευτική σημασία του ρήματος).

            Πράγματι, ο Θεός μας έπλασε να χαιρόμαστε τον παράδεισο και να μη φοβόμαστε τίποτε. Όμως, αμαρτήσαμε και πέρασε μέσα στην φύση μας  ο θάνατος. Τώρα ζούμε με μόνιμους συντρόφους τη φθορά και τον θάνατο. Σ’ αυτήν την κατάσταση η φύση μας κυριεύθηκε από την δειλία και τον φόβο και ολισθήσαμε στην ιδιοτέλεια.

            Η ποιμαντική της Εκκλησίας έχει αντικατασταθεί στις συνειδήσεις πολλών (και ορθοδόξων χριστιανών) από διάφορες ψυχολογικές θεωρίες, κυρίως θεωρίες ευτυχιοκρατίας, που αποβλέπουν στην απαλλαγή από κάθε ψυχικό άλγος, τύψη ή ενοχή, χωρίς μετάνοια, χωρίς απέκδυση του «παλαιού ανθρώπου». Αυτή η «πολλή χαρά»  των ψυχοθεραπευτικών τεχνικών είναι ένα σοβαρό ποιμαντικό πρόβλημα, διότι άρχισε να γίνεται δυσβάστακτο το κήρυγμα για τον υγιή φόβο του θανάτου ή της κόλασης που προϋποθέτουν πίστη στην ευαγγελική διδασκαλία της κρίσεως. Γινόμαστε ανίκανοι να σκεφτόμαστε την κρίση και από ψυχολογική απώθηση ή την θεωρούμε παρωχημένη διδασκαλία η παντελώς άσχετη με την θεολογία της Εκκλησίας, την οποία θεωρούμε μονομερώς θεολογία της χαράς και της αγάπης.

            Ο δρόμος της αγάπης είναι μακρύς. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις τα κείμενα της Εκκλησίας μας καθοδηγούν.  Στο χωρίο από την Α΄ Επιστολή του Ιωάννου αναφέρεται : «φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη, αλλ’ η τελεία αγάπη έξω βάλλε  τον φόβον, ότι ο φόβος κόλασιν έχει, ο δε φοβούμενος ου τετελείωται εν τη αγάπη».

            Βέβαια είναι αλαζονικό να καυχηθεί κανείς ότι «τετελείωται εν  τη αγάπη», ότι δηλαδή δεν έχει εχθρούς, ότι είναι έτοιμος να θυσιάσει οτιδήποτε δικό του για να διακονήσει τους  αδελφούς του, ότι δεν είναι δεμένος με τίποτα υλικό και έχει ταυτίσει το θέλημά του με το θέλημα του Θεού, ο οποίος «πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι». Ο άγιος Νικόδημος παρατηρεί: «δικαίως δεν είναι τέλειος εις την αγάπην, ο τοιούτος φόβος είναι των αρχαρίων και ατελών εις την αγάπην και όχι των τελείων εις αυτήν.

            Πάντως ο μακρύς δρόμος ως την τελειοποίηση  της αγάπης έχει ανάγκη τον διακριτικό φόβο των αρχαρίων, γι’ αυτό άλλωστε, και ο Χριστός κηρύττοντας στον λαό περιέγραψε την ημέρα της κρίσεως.

            π.  Θ. Α. Β. «ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΉ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ», τ. 329

Τρίτη 2 Απριλίου 2024

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

 


Όταν μιλάμε για την προοπτική ανοίγματος παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων στη χώρα μας, πόσα αλήθεια από αυτά αναμένουμε να είναι προσανατολισμένα στις ανθρωπιστικές σπουδές, τη Φιλοσοφία, τη Θεολογία, την Ιστορία, τη Λογοτεχνία; Αν τολμήσουμε, έστω, να θέσουμε με ειλικρίνεια αυτό το ερώτημα, καθίσταται περισσότερο από προφανής η περιθωριοποίηση και απαξίωση των ανθρωπιστικών σπουδών  στην εποχή μας, και κατ΄ εξοχήν στη χώρα μας. Μήπως, όμως, με αυτή την περιθωριοποίηση και απαξίωση χάνουμε κάτι, και μάλιστα κάτι σημαντικό;

            Αυτό ήλθε να μας θυμίσει ένας σπουδαίος επιστήμονας, ο διεθνούς φήμης φυσικής του CERN Γκουϊντο Τόνελι, εκ των πρωτεργατών της ανακάλυψης του μποζονίου του Χίγκς, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για την παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του: «Το πρώτο πράγμα που διδάσκω τους πρωτοετείς φυσικούς μου, την πρώτη μέρα στο αμφιθέατρο, είναι ότι η Φυσική θα σας βοηθήσει να καταλάβετε  τον κόσμο που σας περιβάλλει. Όμως κανένας νόμος της δεν μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε το τεράστιο εκείνο μέγεθος που αφορά τοις ανθρώπινες σχέσεις, […..] ποιο είναι το σωστό, ποιο το λάθος, να άρουμε τις αδικίες που υφίστανται σήμερα. Υπάρχουν πολύ πιο έμπειροι που ασχολούνται με αυτό, οι φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες, οι ποιητές, οι ιστορικοί, όσοι ασχολούνται με τις ανθρωπιστικές επιστήμες».

            «ΖΩΗ», τ.4388

Δευτέρα 1 Απριλίου 2024

Ἡ συμμετοχὴ τῶν Βορειοηπειρωτῶν στὴν Ἐθνικὴ παλιγγενεσία τοῦ 1821!

 


Γράφει ὁ Φιλόθεος Κεμεντζετζίδης

Κατὰ τὸ ἔτος 1430 τὰ Ἰωάννινα καταλαμβάνονται ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανούς, ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Σινᾶν Πασᾶ, ὁ ὁποῖος τὴν 9η Ὀκτωβρίου τοῦ ἰδίου ἔτους, δεσμεύτηκε ἐγγράφως γιὰ τὸ σεβασμὸ πολλῶν προνομίων τῆς Ἐκκλησίας, καθὼς καὶ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως. Ὡστόσο ἤδη ἀπὸ ἐκείνη τὴν περίοδο ἡ ἀντίσταση κατὰ τῶν κατακτητῶν δὲν ἔλειψε, μὲ τὸν ἀγωνιστὴ Λάμπρο Πάλλη ἀπὸ γνωστὴ οἰκογένεια τῆς Παραμυθιᾶς νὰ ξεχωρίζει .

Καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ὀθωμανικῆς ὑποδούλωσης στὴν Ἤπειρο συναντᾶμε ἐκλεκτοὺς ἀγωνιστὲς καὶ ἐξεγέρσεις κατὰ τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖες σὲ κάποιες περιπτώσεις – ὅπως ἐκείνη τῆς Χιμάρας ποὺ καταλήφθηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους τὸ 1518 – ἀποδίδουν στοὺς Ἠπειρῶτες ἀρκετὰ προνόμια. Σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο... ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ καὶ ἡ ἐπανάσταση τῶν Χιμαριωτῶν τοῦ 1684.