Το προνόμιο της μετανοίας

 

Ολόκληρο το περιεχόμενο του Ευαγγελίου είναι η διακήρυξη για τον άνθρωπο του δικαιώματος της μετανοίας , της συμφιλίωσης με τον Θεό και της κτίσεως στον αιώνιο προορισμό του. Το δικαίωμα της μετανοίας  το αποκτήσαμε «κατά χάριν», τη Χάρη του αίματος του Ιησού Χριστού, προνόμιο που δίδεται στους πιστούς. Πίστη και μετάνοια συμπορεύονται.

            Οκτακόσια χρόνια πριν από  τον Χριστό, ο Θεός με τη φωνή του προφήτη Ησαΐα προσκάλεσε τους ανθρώπους: «δεύτε διαλεχθώμεν». Ελάτε να συζητήσουμε, ελάτε να τα βρούμε. Αυτή  η πρόσκληση συνοψίζει την ανθρώπινη ύπαρξη και δικαιώνει τους πόνους  και τους μόχθους  της ζωής. Πρόσκληση σε μετάνοια, σε αποκατάσταση στενής σχέσεως με τον Θεό και Πατέρα μας.

            Το κήρυγμα του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου συνοψίζεται στη λέξη  «μετανοείτε». Ο Κύριος αρχίζει το κήρυγμά Του με τις λέξεις: «μετανοείτε και πιστεύετε τω Ευαγγελίω». Στους Αποστόλους ανατίθεται να διδάξουν  στους ανθρώπους τη μετάνοια και να υπηρετήσουν το μυστήριο της αφέσεως των αμαρτιών τους. Στις επιστολές προς τους Επισκόπους στο βιβλίο της Αποκαλύψεως γράφεται η λέξη «μετανόησον», καθόσον  οι συνεχιστές των Αποστόλων-αλλά και όλοι οι πιστοί –καλούνται να θυμίζουν εις εαυτούς και αλλήλους την παρουσία του Θεού και τον δρόμο της μετανοίας, της συνάντησή τους μ’ Εκείνον.

            Όσο ο άνθρωπος αγνοεί τον Θεό και «τη ιδία φύσει» αφήνεται, χάνει το εξώκτιστο κέντρο του. Αποδιοργανώνει την ψυχοσωματική του συγκρότηση, αμαυρώνεται το κατ’ εικόνα, χάνει την ορμή του προς το «καθ όμοίωσιν». Από θεολογικό ον ξεπέφτει σε βιολογικό όν. Υποδουλώνεται στις ανάγκες, καταδέχεται να λέγεται ζώο. Το ζώο δεν ξέρει  να μετανοεί. Μακριά από τον Θεό, η ψυχή ζητάει να τραφεί αποζυμώντας το σώμα. Έτσι γεννιούνται τα ψυχικά πάθη. Στην προχωρημένη κατάσταση της αμαρτωλότητας ο «νους» γίνεται «χους», καταποντίζεται στην υλικότητα και φτάνει να νεκρώνει τη συνείδηση του.

            Όσες φορές πάλι ο .άνθρωπος φέρεται σαν μια παραγωγική μονάδα, μια μηχανή, συχνά πιο ατελής  από τις μηχανές του, δεν ξέρει να μετανοεί, γιατί οι μηχανές δεν μετανιώνουν. Η μετάνοια δεν είναι φιλοσοφία, είναι η μόνη σοφία. Δεν είναι γνώση, είναι πράξη και βίωμα προσωπικό και αμεταβίβαστο. Είναι η πνευματική διαύγεια που γεννάει το θαύμα στην ψυχή του Πέτρου που γονατιστός ζητάει να βγει ο Χριστός από τη βάρκα του, επειδή είναι αμαρτωλός άνθρωπος.

            ……

            Ύψιστο παράδειγμα ολοκληρωμένης μετάνοιας  στην κατάληξη του Τριωδίου αποτελεί το «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασίλεια σου», που εκστομίζει ο συσταυρωμένος  στα δεξιά του Χριστού Ληστής.

            Αυτές οι λέξεις είναι όλη η Θεολογία, είναι απολογία και ομολογία. Που τα έμαθε αυτά ο ληστής; Η θέα του Χριστού γεννάει την αξεπέραστη φράση του στον συσταυρωμένο ληστή «ημείς… άξια γαρ ων επράξαμεν απολαμβάνομεν».

            Το φως της αυτογνωσίας τον οδηγεί στη Θεογνωσία. Βλέπει Βασιλέα τον αιμόφυρτο, κρεμασμένο που πεθαίνει δίπλα του, βλέπει την Αλήθεια στο μέλλον. Βλέπει την υψηλότερη προοπτική που έχει ο Θεός για τον άνθρωπο, γι΄ αυτό φτάνει να ζητάει: Θυμήσου με στη βασιλεία Σου, στην κρυμμένη αυτή την ώρα  δόξα Σου.

            Ο Χριστός από τον Σταυρό δεν απάντησε  σε κανέναν άνθρωπο. Στον ληστή απάντησε: «Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ’ εμού έση εν τω παραδείσω».

            Σ’ αυτόν τον ασύλληπτο προορισμό στοχεύει το προνόμιο της μετάνοιας: στο συν Χριστώ είναι», στον παράδεισο.

            «Η ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ», τ. 645