Απανθίσματα θεοπρεπών ρημάτων

Η Εκκλησία είναι μία μήτρα 

που πλάθει τον κάθε άνθρωπο. 

Περιβάλλει με στοργή το κάθε κτίσμα,

 ολόκληρη την ανθρώπινη κοινότητα 

«ως παρελθούσαν, παρούσαν και ερχόμενην». 

Ζωογονεί και ενοποιεί ολόκληρη τη δημιουργία, 

που είναι σταθερή και πορεύομενη, 

που είναι σαν τον μούστο 

που κοχλάζει μέσα στο βαρέλι, 

και σαν το λαμπικαρισμένο κρασί 

που συνεχίζει ακατάπαυστα τη ζύμωσή του, 

για πιο πολλή δύναμη, άρωμα και χρώμα.

Μαζί με τους Αγίους

4 Νοεμβρίου, Πορφυρίου του από μίμων

ΕΝΑΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΑΓΙΟΣ

Όταν στην Εκκλησία χειροτονείται κάποιος κληρικός, ακούμε, τα αξιομνημόνευτα εκείνα λόγια: « H θεία χάρις, η πάντοτε τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα…». Αυτό θα πει πως δεν είναι οι ασθενείς και αμαρτωλοί άνθρωποι, που τελούν τα θεία μυστήρια, αλλά η χάρη του Θεού.

Ο άγιος Πορφύριος, του οποίου η Εκκλησία σήμερα γιορτάζει την μνήμη, ήταν πρώτα ηθοποιός και για να χλευάσει τους χριστιανούς παράσταινε στη σκηνή του θεάτρου πως δεχόταν το βάπτισμα από έναν άλλο ηθοποιό, που έπαιζε το ρόλο του επισκόπου. Κι ενώ όλ’ αυτά γίνονταν για χλευασμό των χριστιανών και σύμφωνα με την τάξη της Εκκλησίας, έξαφνα, όταν στο τέλος ο Πορφύριος φόρεσε και τον λευκό χιτώνα, που φορούσαν όσοι βαπτίζονταν, είδε μπροστά του αγγέλους του Θεού. Βρέθηκε στ ΄αλήθεια χριστιανός και μαρτύρησε ομολογώντας τον Χριστό. Την ανθρώπινη ασθένεια θεραπεύει κι αναπληρώνει η θεία χάρη.

π. γ. στ.

ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΛΟΥΚΑ Ευαγγέλιο: Λ.κ. 16,19-31

«Άνθρωπος δε τις ην πλούσιος… πτωχός δε τις Λάζαρος»

Εν ολίγοις

Η σημερινή παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου είναι μία από τις σημαντικότερες παραβολές του Χριστού. Σ’ αυτή διακρίνουμε δύο ιδιάζοντα στοιχεία : Πρώτον, ενώ σε όλες τις παραβολές του Χριστού δεν αναφέρονται ονόματα ιστορικών προσώπων, η σημερινή παραβολή είναι μοναδική που ονομάζει το ένα από τα δύο πρόσωπα, τον πτωχό Λάζαρο. Αντίθετα ο πλούσιος μένει στην ανωνυμία. Και δεύτερο, είναι η μόνη παραβολή που αναφέρεται στη μετά θάνατο ζωή.

Σήμερα θα σταθούμε στα δύο πρόσωπα της παραβολής σε σύγκριση μεταξύ τους.

Τον πλούσιο της παραβολής δεν τον γνωρίζουμε μέσω του ονόματός του, αλλά από την περιγραφή, ότι «ενεδιδύσκετο πορφύραν και βύσσον ευφραινόμενος καθ’ ημέραν λαμπρώς». Αυτή όμως η κατάσταση είναι ανατρεπτική της σχέσεως του ανθρώπου με τον Θεό και με τον συνάνθρωπο. Η βιβλική αντίληψη για την έννοια του ονόματος είναι γνωστή. Το όνομα δίνει ύπαρξη στο άτομο και συμβολίζει την προσωπική ιστορία του καθενός. Ο πλούσιος χωρίς να έχει όνομα δεν έχει πραγματική ύπαρξη σε σχέση με το Θεό και το συνάνθρωπο και η ύπαρξή του περιορίζεται μόνο στα πολυτελή ενδύματα και την καθημερινή τρυφή και απόλαυση. Και τούτο γιατί πίστευε, ότι μετά θάνατον δεν υπάρχει τίποτα.

Σ’ αντίθεση με την ανωνυμία του πλουσίου, ο πτωχός έχει όνομα. Λέγεται Λάζαρος, που σημαίνει ο Θεός βοηθός. Η παρουσία του Αβραάμ και του πτωχού Λαζάρου και του πλουσίου από την άλλη έγινε για ένα συνεχή έλεγχο του πλουσίου εξ` αιτίας της συμπεριφοράς του. Η αφιλοξενία του ελέγχεται αιώνια από την φιλοξενία του Αβραάμ και μετά θάνατο ο οποίος συνεχίζει το έργο της φιλοξενίας. Ο Θεός γνωρίζει τον πτωχό Λάζαρο από το όνομα του ως δικό Του παιδί και παραμένει αιώνια γνωστός σε αντίθεση με την ανωνυμία του πλουσίου.

Και η αντίθεση αυτών των δύο φαίνεται ακόμη και από το θάνατο τους.

Ο πλούσιος για το περιβάλλον του είχε αξία όχι ως πρόσωπο, αλλ’ ως πλούσιος. Χάθηκε η αξία του προσώπου του και παρέμεινε στην ανωνυμία. Ο Θεός όμως αξιολογεί διαφορετικά τον άνθρωπο. Ο θάνατος του πτωχού Λαζάρου όχι μόνο πέρασε απαρατήρητος, αλλά ίσως να θεωρήθηκε και ως λύτρωση εκείνων για τους οποίους η παρουσία του ήταν ενοχλητική. Όμως δεν πέρασε απαρατήρητος από τα μάτια του Θεού. Ο πλούσιος βλέποντας την κατάσταση του μεταθανατίως, προσπάθησε να την ανατρέψει ζητώντας νερό να δροσίσει τη γλώσσα του.

Υπάρχουν δύο εικόνες αντίθετες η μία από την άλλη πολύ διδακτικές. Ο Αβραάμ είπε στον πλούσιο, ότι υπάρχει μεταξύ τους αδιαπέραστο χάσμα που δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση της. Στην επί γης ζωή και των δύο ο Λάζαρος βρισκόταν στον «πυλώνα» του πλουσίου, ο οποίος δεν είχε καταλάβει τη σημασία της «πύλης» η οποία ήταν ο τρόπος της υπέρβασης τόσο στην επίγεια ζωή, τόσο και στην αιωνιότητα, του διαχωρισμού μεταξύ πλουσίων και πτωχών. Το βαθύτερο μήνυμα του Χριστού είναι ότι οι επιλογές μας σ΄ αυτή τη ζωή έχουν επιπτώσεις και στην αιώνια ζωή.

Ο λόγος του Χριστού είναι πάντοτε επίκαιρος.

Είναι αλήθεια, ότι στην εποχή μας η αναγνώριση πολλών ανθρώπων γίνεται όχι από το όνομα τους, αλλά από την οικονομική και επαγγελματική τους κατάσταση. Έτσι χάνεται το όνομα πίσω από τις επαγγελματικές ταμπέλες και απομακρύνεται η δυνατότητα επικοινωνίας με τους ανθρώπους, όταν κρίνουμε ότι δεν ανήκουν στο δικό μας περιβάλλον.

Ο Χριστός όμως μας καλεί ν’ αλλάξουμε νοοτροπία και να μην χαιρόμαστε για ό,τι έχουμε κατορθώσει στη ζωή μας, αλλά γιατί τα ονόματά μας έχουν γραφεί στην αιωνιότητα. Ο Χριστός ως καλός ποιμένας γνωρίζει τα ονόματα μας δηλ. μας γνωρίζει σύμφωνα με το όνομα μας και μας θεωρεί παιδιά του αγαπημένα.

π. γ .στ.

Για Δασκάλους!

"Για δυόμισι χρόνια που υπηρέτησα στο σχολείο αυτό, ένας μαθητής στον άλλο δεν είπε σκληρό λόγο, αλλά και στα σπίτια τους και στο δρόμο και όπου πήγαιναν, φέρονταν με σεμνότητα, χωρίς καμία παρεκτροπή. Σέβονταν τους γονείς τους και όλους τους αγαπούσαν. Στην Εκκλησία στέκονταν με πολλή ευλάβεια και προσοχή, με σταυρωμένα χέρια. Παρατηρούσαν τις άγιες εικόνες και πρόσεχαν να μην κινούνται ή να μην κοιτάζουν δεξιά και αριστερά, διότι τους δίδασκα να είναι προσεκτικοί, αφού ο Θεός τους βλέπει. Είχα καταρτίσει δύο χορούς από καλλίφωνους μαθητές, πού έψαλαν στην Εκκλησία πολύ μελωδικά. Κάθε φορά που γινόταν πανήγυρη στις κωμοπόλεις και στα χωρία της επαρχίας, έστελναν και με καλούσαν πριν από ένα μήνα να πάω να ψάλλω με τα παιδιά. Όταν πάλι ένας μαθητής μου από το Σχολείο, στο δρόμο ή στο σπίτι του, παρεκτρεπόταν, όταν ερχόταν στο Σχολείο, εξομολογούνταν μπροστά μου και μπροστά στους συμμαθητές του και ζητούσε συγχώρηση. Οι μαθητές μου ήταν προηγουμένως χειρότεροι και από τα άγρια θηρία, διότι βλασφημούσαν, ασεβούσαν, δεν άκουγαν τους γονείς τους, έκαμναν αταξίες στο Σχολείο, ακόμη και πετροπόλεμο στα διαλείμματα. Όμως τώρα, με την καλή αγωγή, από άγρια θηρία έγιναν ήμερα πρόβατα. Όμως και οι γονείς τους, που έβλεπαν την αλλαγή των παιδιών τους, ωφελήθηκαν πολύ."

π.Φιλόθεος Ζερβάκος

Πηγή:http://www.impantokratoros.gr

"Η συνάντηση ενός ηλίθιου με μια ιδέα"

          Το φαινόμενο του φανατισμού σήμερα παρουσιάζει μεγάλη έξαρση. Και δεν είναι μόνο ο χώρος του Ισλάμ που εκ φύσεως εκτρέφει φανατισμένες συνειδήσεις, αλλά ακόμα και στο χώρο της Εκκλησίας συναντά κανείς μικρόνοες που ζουν την εξαλλοσύνη μιας παραποιημένης ιδέας κι έχουν την ψευδαίσθηση ότι μ’ αυτόν τον τρόπο, με τις ακρότητες και τη βία επιτελούν θεάρεστο έργο.

          Αιτία και πηγή του φανατισμού είναι ο εγωισμός. Ο φανατικός επιβάλλει με κάθε μέσο και τρόπο το δικό του πιστεύω αγνοώντας την ελευθερία των άλλων προσώπων. Η μεγαλομανία και ο εγωκεντρισμός  τον οδηγούν σε κρίσεις και αντιθέσεις προς το περιβάλλον του. Η επιμονή του δεν είναι ζήλος, αλλά έλλειψη γνησίου χριστιανικού πνεύματος, που βασίζεται στο λόγο του Κυρίου: «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν…»

          Βλέπει κανείς εκδηλώσεις φανατισμού  και απορεί πώς υπάρχουν άνθρωποι που γίνονται πιόνια στα χέρια των δημαγωγών, ποδοπατώντας το δώρο της ελευθερίας που μας χάρισε ο Θεός. Και το τραγικό σ’ αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι μόνο η επιμονή τους σε μία ιδέα, αλλά η επιβολή της με τη βία στους άλλους. Ο πιο επιεικής χαρακτηρισμός γι’ αυτούς είναι εκείνος που δίνει το απόφθεγμα: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερο δυστύχημα από τη συνάντηση ενός ηλίθιου με μια ιδέα».

          Τελικά οι φανατικοί δεν είναι μόνο φαρισαίοι και εγωκεντρικοί, αλλά και παρανοϊκοί. Οι πατέρες της Εκκλησίας τους ονομάζουν «ψευδοπροφήτες». Είναι μία αρρώστια που αν δεν αντιμετωπισθεί με τα φάρμακα της αγάπης και της μακροθυμίας κινδυνεύει να προκαλέσει ανεπανόρθωτα τραύματα στο σώμα της κοινωνίας.

          Η Εκκλησία βλέπει με κατανόηση αυτό το απόστημα  και για τη θεραπεία του δεν ακολουθεί τα άκρα, αλλά με μητρική σύνεση και κατανόηση ανέχεται και μακροθυμεί. Εξάλλου ο οργανισμός της Εκκλησίας από μόνος του αποβάλλει κάθε περιττό που δεν ακολουθεί την όλη λειτουργία του. Όλοι μέσα στην Εκκλησία ενωμένοι πορευόμαστε το δρόμο του αγιασμού  και κανείς δεν διεκδικεί το αλάθητο και το αναμάρτητο. Και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει, ότι μέσα από την αμαρτία μπορεί να ξεπηδήσει η αρετή και ότι μέσα από τη φαινομενική αρετή να εμφανιστεί η αμαρτία. Εκείνος που απεργάζεται τη σωτηρία είναι ο Ιησούς Χριστός. Βέβαια ο ένθεος ζήλος και ο ενθουσιασμός δεν αποκλείονται από την Εκκλησία, όταν προέρχονται από μία ταπεινή καρδιά.

          Ο ζήλος ενός συνειδητού χριστιανού δεν έχει καμία σχέση με τον φανατισμό, διότι ο πιστός που έχει γνήσιο εκκλησιαστικό πνεύμα, γνωρίζει να υποχωρεί, να ταπεινώνεται και να υπακούει. Πάνω απ’ όλα εμπιστεύεται  τα πάντα στα χέρια του Θεού.

          Ο θρησκευτικός φανατισμός διαφέρει και γίνεται περισσότερο επικίνδυνος από τους άλλους, πολιτικούς, φυλετικούς κ.α., ότι δίνει την ψευδαίσθηση της νομιμότητας και της ηθικότητας, ότι δηλ. ο αγώνας γίνεται για την αλήθεια και την ηθική.

          Υπάρχει όμως αλήθεια και ηθική εκεί όπου δεν υπάρχει ταπείνωση και αγάπη; Εδώ χρειάζεται προσοχή.

          Ο Θεός θέλει να συνοδεύονται ο ενθουσιασμός και ο ζήλος μας από την αγάπη και τη συναίσθηση ότι κι αν εμείς σήμερα στέκουμε, δεν αποκλείεται αύριο να συντριβούμε. «Ο δοκών εστάναι βλεπέτω μη πέση».

Μητροπολίτης Φθιώτιδας Νικόλαος   

Ο πλησίον: Ζωή και θάνατος

           «Από τον πλησίον μας είναι η ζωή και ο θάνατος. Αν κερδίσουμε τον αδελφό μας, κερδίζουμε τον Θεό, αλλά εάν σκανδαλίσουμε τον αδελφό μας, στον Χριστό αμαρτάνουμε».

        Σε άλλες σελίδες στα αποφθέγματα του Αγίου Αγάθωνος, ενός άλλου Αιγύπτιου  μοναχού που έζησε μία ή δύο γενεές ύστερα από τον Άγιο Αντώνιο, και βρίσκουμε ακριβώς την ίδια επιμονή πάνω στις προσωπικές σχέσεις:

            Είπε ο Αββάς Αγάθων: «Αν μπορούσα να βρω κάποιο λεπρό, να του δώσω το σώμα μου και να πάρω το δικό του, θα το έκανα ευχαρίστως. Γιατί αυτή είναι η τέλεια αγάπη».

            Έλεγαν επίσης γι’ αυτόν ότι πηγαίνοντας στην πόλη μία μέρα βρήκε έναν άνθρωπο άρρωστο και απεριποίητο ριγμένο στην αγορά, ξένο, που δεν είχε κανέναν να τον φροντίζει. Ο γέροντας νοίκιασε ένα μικρό δωμάτιο και έμεινε μαζί του και από το εργόχειρό του πλήρωσε το ενοίκιο και ξόδευε τα υπόλοιπα χρήματα για τις ανάγκες που είχε ο άρρωστος και έμεινε τέσσερις μήνες, ώσπου θεραπεύτηκε ο άρρωστος. Και ύστερα ο γέροντας επέστρεψε στο κελί του με ειρήνη.

        Από τον πλησίον είναι η ζωή και ο θάνατος. Αυτός είναι ο βασικός χαρακτήρας του χριστιανισμού. Ο Άγιος Αντώνιος ήταν ερημίτης αλλά ήταν πλήρως συνειδητοποιημένος για τους δεσμούς που ένωναν τους συνανθρώπους του. Η εν Χριστώ ζωή, αναγνώριζε, δεν είναι μονήρης αλλά συλλογική και κοινωνική. Δεν είναι η ιδιωτική αναζήτηση ενός ατόμου για τον Θεό του αλλά μία ζωή με και για τους άλλους ανθρώπους. Χριστιανισμός σημαίνει αλληλεγγύη, ταύτιση με τους άλλους, συνοχή. Είμαστε, σύμφωνα με τα λόγια του Παύλου, «ένα σώμα εν Χριστώ» , είμαστε «αλλήλων μέλη».

            Ο χριστιανισμός είναι αυτός που έχει αδελφούς και αδελφές, αυτός που παρουσιάζεται μπροστά στο Θεό ως μέλος μιας οικογένειας. Ο Παράκλητος, το Πνεύμα της Αληθείας, δίνεται στον καθένα από εμάς προσωπικά αλλά σε κανένα από μας απομονωμένα. «Και είτε πάσχει εν μέλος, συμπάσχει πάντα τα μέλη». Αυτό λέγεται για την Εκκλησία και αν δεν το νοιώθουμε δεν είμαστε μέσα στην Εκκλησία. Η ενότητα είναι η βαθύτερη ουσία της Εκκλησίας.

 Κάλλιστος Γουέαρ, Επίσκοπος Διοκλείας

Μαζί με τους αγίους

 

Το χρήμα διευθύνει τον κόσμο

   Μεγάλη διαμάχη έχει ξεσπάσει μεταξύ των σοφών, για να καθορίσουν τι αντιπροσωπεύει το χρήμα στη ζωή των ανθρώπων. Εκείνο όμως που μένει πάντα σαν γεγονός είναι ότι το χρήμα διευθύνει τον κόσμο. Οι άνθρωποι προσκυνούν και λατρεύουν τη θεότητα του χρήματος και στην ουσία είναι ειδωλολάτρες κι όταν ακόμη πιστεύουν πως είναι χριστιανοί.

      Όποιος  πραγματικά μπόρεσε να απαλλαγεί από την αγάπη προς το χρήμα, από την φιλαργυρία, νίκησε το πρώτο και μεγάλο κακό στη ζωή, ξερίζωσε από μέσα του τη «ρίζα πάντων των κακών». Τα χρήμα, όπως φανερώνει και η λέξη, δεν είναι παρά ένα μέσο «προς χρήσιν» του ανθρώπου. Από στιγμή όμως που το μέσον γίνεται σκοπός, το χρήμα διευθύνει τον  άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος το χρήμα. Γι' αυτό η Εκκλησία, όχι χωρίς λόγο και βαθύτερη σημασία, έδωκε τον τίτλο των «αναργύρων» στους αγίους Κοσμά και Δαμιανό, των οποίων γιορτάζει τη μνήμη την 1^ην Νοεμβρίου.

π. γ. στ.